خب بیا برات یه داستان باحال از ژوراسیک تعریف کنم! دانشمندا به تازگی فسیل یه موجود دریایی عجیب و غریب توی آلمان پیدا کردن که تا حالا کسی اونو نمیشناخت، اونقدر جالبه که خودشون هم گفتن “خیلی خارقالعادهست!”
اسم این موجود جدید رو گذاشتن “Plesionectes longicollum”، که اگه بخوام ساده بگم یعنی “شنای نزدیک، گردن دراز”! (خود پلسیوکتس هم اسم لاتینه و longicollum یعنی گردن دراز.) این هیولا حدود ۱۸۳ میلیون سال پیش تو اقیانوسهای باستانی میچرخیده، دقیقاً زمانی که دایناسورها تو خشکی سلطان بودن.
این کوچولو (یا شایدم نچندان کوچیک!) حدود ۳ متر قد داشته، تقریباً همقد یه تمساح، و باورت نمیشه: نصف قدش فقط گردنش بوده! یعنی یه گردن بلند، خاص و خفن.
Plesionectes longicollum عضو خانواده پلسیوسورویدهاست. اینا همون خزندههای دریایی شکارچی با گردنای خیلی طولانی هستن که تو عصر ژوراسیک حسابی میچرخیدن. (پلسیوسورویدها یه گروه منقرض شده از خزندههای دریایی هستن که خیلی شبیه به لاکپشتهای امروزی اما شیکتر و کشندهتر بودن!)
حالا جالبیش اینجاست که دانشمندا توی فسیلش حتی رد بافتای نرم و استخون فسیلشده هم پیدا کردن که این کمک کرد بفهمن واقعاً با یه گونه کاملاً جدید طرفن، چون تو تحقیقات قبلی کسی جرئت نمیکرد همچین حرفی بزنه!
این استخونهای عجیب اصلاً توی یه معدن قدیمی توی جنوب غرب آلمان (نزدیک شهر Holzmaden) و توی نهشتهای به اسم Posidonia Shale پیدا شده. این منطقه رو دانشمندا عاشقشن چون فسیلهایی که توش پیدا میشه واقعاً خوفانگیزه و خیلی خوب سالم میمونن؛ مثلاً خودشون میگن “exquisitely preserved fossils” یعنی فسیلهای فوقالعاده محافظت شده و خوشگل!
جالبتر اینکه این فسیل رو سال ۱۹۷۸ کشف کرده بودن، اما بیشتر از ۴۰ سال هیچکس جدی نگرفته بود! حالا آقای سوِن زاچس (یک دیرینهشناس مهرهداران از موزه تاریخ طبیعی بیلفلد تو آلمان) با همکاراش اومدن و یه بررسی ریز و دقیق انجام دادن و فهمیدن شمایل استخونهای این خزنده از همه پلسیوسورهایی که قبلاً میشناختن فرق داره!
این کشف نشون داد که تنوع خزندههای دریایی توی این منطقهی Posidonia Shale خیلی بیشتر از چیزی بوده که قبلاً فکر میکردن. حتی گفتن این نمونه قدیمیترین پلسیوسور کشف شده تو اون منطقهست!
خود فسیل الان توی موزه تاریخ طبیعی ایالت اشتوتگارت آلمانه و هر وقت دوست داشتی میتونی بری از نزدیک ببینیش!
داستان جالب اینه که این موجود زمانی زندگی میکرد که روی زمین و توی دریاها تغییرات عجیب و شگفتانگیزی رخ داد؛ مثلاً یه اتفاقی به نام “Oceanic Anoxic Event” یعنی دوران کمبود اکسیژن اقیانوسی به وجود اومد که باعث شد اکسیژن آب کم و آب اسیدی بشه، این یعنی کلی از جاندارای دریایی و حتی زمینی از بین رفتن (میگن پنج درصد از همه خانوادههای گونهها از بین رفتن!).
نکته بامزه دیگه اینه که دانشمندا قبلاً تو همین منطقه پنج تا اسکلت تقریباً کامل دیگه از همین Plesionectes پیدا کرده بودن که نشون میده سه خانواده مهم پلسیوسورها همه توی اینجا وجود داشتن.
نتیجه چیه؟ هیولاهای دریایی ژوراسیک هنوزم برامون کلی راز و داستان دارن! هر فسیلی که کشف میشه انگار یه تیکه جدید از پازل تاریخچه زندگی روی زمین رو ما پیدا میکنیم.
اگه اهل خوندن خاطرات دایناسوری هستی بد نیست بدونی دانشمندا فکر میکنن تو این دوران، تغییرات زیستمحیطی و حتی اتفاقات مثل همین کمبود اکسیژن، نقش خیلی مهمی تو تکامل اکوسیستمها بازی کرده؛ یعنی هرکدوم از این هیولاها یه سرنخ جدید بهمون میده که بفهمیم زمینمون تو اون دوران با ما چه کارهایی کرده!
در کل، این جور فسیلها که بعضیاشون بیشتر از ۴۰ سال توی موزهها خاک میخورن و یهو کشف میشن، یه انگیزه فوقالعاده برای کلی محقق-ماجراجو هست تا ببینن تاریخ طبیعت هنوز چیا رو از ما قایم کرده!
منبع: +
