خب بچهها، داستان اینه که قراره تو شب ۱۶ شهریور (۷ سپتامبر) تا صبحدم یازدهم (۸ سپتامبر)، شاهد دومین و آخرین ماهگرفتگی کامل امسال باشیم! این اتفاق فضایی قراره بیشتر از ۵ ساعت طول بکشه و با یه فاز کلی ۸۲ دقیقهای واقعاً تماشایی میشه که ماه کامل ما حسابی سرخ و ترسناک میشه؛ واسه همین بهش میگن «ماه خونی».
حالا چرا این ماه سرخ میشه؟ ماجرا اینه که وقتی زمین واسطه میشه بین خورشید و ماه کامل، سایهی بزرگ خودشو میندازه رو ماه. این سایه بخشی داره به اسم اِمبرا (Umbra)، یعنی همون هسته تاریک سایه که جلوی نور خورشیدو کامل میگیره. دقیقاً تو همین حالت که ماه میره تو این قسمت تاریک، اتفاق جالبی میفته: بهخاطر پدیدهای به اسم Rayleigh scattering (پراکندگی ریلی)، نور آبی خورشید داخل جو زمین پخش میشه، اما نور قرمز میتونه راحتتر عبور کنه و به ماه برسه. واسه همین ماه وسط ماهگرفتگی قرمز میشه و بهش میگن «ماه خونی»!
حالا سوال بزرگ: کجاها میتونن این ماهگرفتگی رو ببینن؟ متاسفانه واسه دوستانمون تو آمریکا، خبری نیست؛ تو این ساعت، ماه کامل دیگه اون دورهها غروب کرده و خورشید بالا اومده، واسه همین قاره آمریکا بینصیب میمونه. اما دوستان ما تو آسیا و غرب استرالیا حسابی خوششانسان؛ طبق آمار، بیش از ۶ میلیارد نفر یا ۷۷ درصد جمعیت کل زمین میتونن فاز کلی ماهگرفتگی رو کامل تماشا کنن! تو اروپا و آفریقا هم مردم یه بخش از ماهگرفتگی کامل و تقریباً کل فاز جزئی اونو میبینن. این اتفاق تا ساعت ۲۰:۵۵ به وقت جهانی (UTC) ادامه داره.
ولی آمریکای شمالیها هم کامل محروم نشدن؛ اگر واقعاً عاشق این رویداد باشن، میتونن زنده و رایگان از طریق پروژهی Virtual Telescope ایتالیا ماهگرفتگی رو ببینن. این لایواستریم از ساعت ۱۷:۴۵ به وقت جهانی (یعنی ۲۱:۱۵ به وقت ایران) شروع میشه و ماه، نیمهگرفته طلوع میکنه. حدوداً ۴۵ دقیقه بعدش به فاز کلی میرسه و اونجا میتونید اوج “ماه خونی” رو تماشا کنین. کل این استریم رو میشه تو صفحه رسمی یوتیوب Virtual Telescope Project هم دید.
یه نکته بامزه اینه که ماهگرفتگی همیشه موقع ماه کامله رخ میده؛ یعنی زمین، ماه و خورشید، عین یه خط پشتسرهم قرار میگیرن. دقیقاً تو این شرایطه که اصلیترین و تاریکترین سایه زمین میافته رو سطح ماه.
یادتون باشه، بعد هر ماهگرفتگی کامل، معمولاً حدود دو هفته بعدش یه خورشیدگرفتگی جزئی هم رخ میده! مثلاً این بار، ۳۱ شهریور (۲۱ سپتامبر) قرار خورشیدگرفتگی جزئی باشه که تو نیوزیلند، استرالیا و قطب جنوب قابل دیدنه و تا ۸۰ درصد قرص خورشید پوشیده میشه. جزایر کوچیک اقیانوس آرام مثل فیجی، تونگا و ساموآ هم خورشیدگرفتگیشون کمتره و حداکثر سی درصد خورشید رو ماه میپوشونه.
پس اگه دنبال چیزای خارقالعاده آسمونی هستید، این شب فوقالعاده رو از دست ندید! اگه نتونستید به آسمون زل بزنید، حداقل با یه اینترنت معمولی و از پشت یه نمایشگر، سفر خونین ماه رو تماشا کنید! 😊
منبع: +
