تا حالا فکر کردی اگه قله آتشفشونی مثل فوجی بدون هیچ اخطاری فوران کنه، چی میشه؟ خب، یه ویدیوی وایرال و خفن که با هوش مصنوعی ساخته شده، دقیقاً همین سناریو رو رو سر توکیو و ۳۷ میلیون ساکنش آورده! البته خیالت راحت، این ویدیو بیشتر واسه فرهنگسازی و آمادهسازی مردم ژاپنه و ربطی به افزایش ریسک فوران واقعی نداره؛ پارسال روز آمادگی در برابر بلایای آتشفشانی (Volcanic Disaster Preparedness Day) تو ژاپن بود و همین بهونه شد برای درستکردن این ویدیو.
اینجا هوش مصنوعی یا همون Artificial Intelligence یعنی ماشینی که خودش میتونه شرایط آینده رو شبیهسازی کنه، اومده و وضعیت رو خیلی ترسناک نشون داده! تصویرسازیها رو دولت شهری توکیو منتشر کرده و توش نشون میدن که اگه فوجی فوران کنه، خاکستر آتشفشانی چقدر سریع میتونه به پایتخت برسه. جالبه بدونی این خاکستر ظرف فقط ۱ تا ۲ ساعت میرسه به توکیو یعنی فرصت فرار و آماده شدن تقریبا صفره. وقتی این خاکستر رو شهر بریزه، همهچی فلج میشه: جادهها، قطارها، برق و حتی سلامت تنفسی ملت.
تو ویدیو یه خانم روی گوشیش نوتیفیکیشن هشدار فوران میگیره (یاد اپ های هشدار زلزله و … بیفتید!) و بعد تازه میبینیم که چه اتفاقاتی میتونه بیفته. اول از همه سراغ سیستم حملونقل رفتن: مثلاً فقط یه لایه نازک از خاکستر کافییه تا ریل قطار و باند فرودگاه رو غیرقابل استفاده کنه. حتی ماشینهای دودیفرانسیل (دو چرخ متحرک یا 2WD) هم با خاکستر رو آسفالت راحت سر میخورن و جادهها خطرناک میشن.
اما ماجرا همینجا تموم نمیشه؛ مقدار زیادی از خاکستر میتونه فاضلابها رو ببنده، آب آشامیدنی رو آلوده کنه، سیمهای برق رو له کنه، سقفهای چوبی خونهها رو بریزه پایین و حتی روز رو شب کنه (چون خاکستر جلوی نور خورشید رو میگیره). دسترسی مردم به غذا و دارو و باقی چیزای ضروری برای مدتی قطع میشه. از همه بدتر، کلی آدم مشکل تنفسی پیدا میکنن چون ذرات خاکستر که وارد ریهها میشه واقعاً بده و اگه COPD و آسم داری قطعاً اوضاعت بدتر میشه.
خود فوجی هم دیدنیه: بلندترین کوه ژاپن با ۳۷۷۶ متر ارتفاع. آخرین بار سال ۱۷۰۷ فوران کرد و اون موقع دو هفته تمام خاکستر بارید رو شهرها! قبلاً تقریباً هر ۳۰ سال یه بار فوران میکرد ولی الان ۳۱۸ ساله ساکته. اما بعضیا میگن احتمال داره همین فردا بدون هیچ اخطاری بترکه.
جالبه بدونی این ویدیو قرار نیست ملت رو بترسونه و خبر از فوران بده؛ مسئولای دولتی صراحتاً گفتن فوران قریبالوقوع نیست و هدف، آمادهسازیه. خودشون گفتن این شبیهسازی واسه اینه که مردم بلد باشن تو شرایط اضطراری چی کار کنن و چه اقلامی داشته باشن.
توصیهی اصلی اینه که همیشه خوراکی کنسروی، آب و داروی کافی تو خونه ذخیره کنی؛ تو ویدیو هم نشون دادن که پدرومادرها دارن بچهشون رو با یه انبار پر از کنسرو و آب و جعبه کمکهای اولیه آشنا میکنن! اصلاً از مدتی پیش حتی تو دستورالعملها گفتن واسه دو هفته همه چیز داشته باشید.
در کل ژاپن به خاطر شرایط جغرافیاییاش خیلی آتشفشونی و زلزلهخیزه. مثلاً Pacific Ring of Fire یعنی کمربند آتشفشانی دور اقیانوس آرام که مثل نعل اسب دور کشورهای مختلف کشیده شده و ژاپن تو خط مقدمشه! این کشور یه دهم کل آتشفشانهای فعاله جهان رو تو خودش جا داده، یعنی ۱۱۱ تا. چون دقیقاً برخورد و حرکت چهار تا صفحه تکتونیکی (tectonic plates: لایههای عظیم سنگی که زیر قارهها و اقیانوسها حرکت میکنن) اینجا اتفاق میافته و همین موقعیت باعث زلزله و آتشفشان زیاد میشه. مثلاً فاجعه معروفش همون زلزله و سونامی ۲۰۱۱ بود که قبل از شروع لرزش فقط یک دقیقه به اهالی توکیو هشدار رسید!
یاد بگیریم بهتر آماده باشیم، چه باهوش مصنوعی، چه بدونش؛ چون اتفاق هیچوقت خبر نمیکنه!
منبع: +
