خب یه خبر خیلی جذاب از دنیای انرژی هستهای! شرکت Oklo (اوکلو)، که کارش تکنولوژی هستهای و ساخت نیروگاههای نوآورانهس، اعلام کرده میخواد اولین مرکز بازیافت سوخت هستهای آمریکا رو راه بندازه، اونم با سرمایهگذاری کاملاً خصوصی تو اوک ریجِ ایالت تنسی.
عددهاش هم واقعاً چشمگیره: این پروژه میتونه تا ۱.۶۸ میلیارد دلار سرمایه جذب کنه و واسه بیش از ۸۰۰ نفر فرصت شغلی بسازه. یعنی هم از لحاظ اقتصادی به صرفهست، هم کمک بزرگی به بحث اشتغال میکنه.
اما این مرکز دقیقاً قراره چیکار کنه؟ سوختهای هستهای مصرفشدهای که الان تو نیروگاهها مونده (و همه فکر میکنن فقط زبالهن)، رو دوباره بازفرآوری میکنه و از مواد قابل استفادهش، برای ساخت سوخت جدید استفاده میکنه؛ مثلاً برای “Aurora powerhouse” که محصول جدید اوکلو هستش. (یه توضیح: به این کار میگن بازیافت سوخت یا Fuel Recycling، یعنی به جای اینکه سوخت مصرفشده رو بندازن دور یا انبار کنن، دوباره قسمتی از اون رو تبدیل به سوخت قابل استفاده برای رآکتورهای جدید میکنن!)
جیکوب دوویت (Jacob DeWitte)، همبنیانگذار و مدیر اوکلو، خیلی با انرژی گفته: “سوخت مهمترین عامله برای این که انرژی هستهای پیشرفته به بازار بیاد. با بازیافت سوخت مصرفشده در مقیاس بزرگ، انگار داریم زباله رو به گیگاوات تبدیل میکنیم! هم هزینهها رو پایین میاریم، هم یه زنجیره تأمین قوی برای ایالات متحده درست میکنیم تا بتونیم برق پاک و ارزون و مطمئن تولید کنیم.”
یکی از نکتههای هیجانانگیز این پروژه اینه که Oklo داره با TVA (مخفف Tennessee Valley Authority، که یکی از بزرگترین شرکتهای برق منطقه و نهاد دولتی هست) صحبت میکنه تا سوخت هستهای مصرفشده TVA رو بازیافت کنه. این یعنی اولین باره که یکی از یوتیلیتیهای (یعنی همون شرکتهای خدمات برق) آمریکا، دنبال اینه که سوخت مصرفشدهش رو دوباره به برق پاک تبدیل کنه، و یه زباله قدیمی رو به یه منبع جدید تبدیل کنه!
فکر کن، الان حدود ۹۴ هزار تن سوخت هستهای مصرفشده تو سایتهای نیروگاههای آمریکا خوابیده! و اگر از اینا درست استفاده بشه، اونقدر انرژی توش هست که معادل ۱.۳ تریلیون بشکه نفت میشه! یعنی پنج برابر ذخایر نفت عربستان! این نشون میده چقدر ظرفیت انرژی توی همین زبالههای به ظاهر بیمصرف هست.
اگر اوکلو بتونه این پروژه رو درست پیش ببره، واقعاً میتونه تأثیر خیلی بزرگی روی تأمین برق آمریکا و پایداری انرژی بزاره. حتی مدیرعامل TVA، دان مول، گفته: “نسل بعدی تکنولوژیهای هستهای همین اطراف خودمون داره ساخته میشه! همکاری ما با اوکلو قدم بزرگ بعدی برای پیشرفت انرژی هستهای و آینده امنتر برای کل منطقه است.”
از نظر زمانی، اوکلو حسابی پیگیر بحث مجوزها و هماهنگی با “کمیسیون نظارت بر انرژی هستهای آمریکا” هست (NRC – Nuclear Regulatory Commission)، که معمولا دست و دلباز نیستن تو دادن مجوزای هستهای! اما اوکلو تازه طرحش رو به پیشبررسی رسونده و انتظار داره اگر مجوزها رو بگیره، اوایل دهه ۲۰۳۰ (یعنی حدوداً ۶ تا ۸ سال دیگه) تولید سوخت فلزی برای نیروگاههایی مثل Aurora رو شروع کنه.
این پروژه، فقط یه مرکز ساده نیست. قشنگ فاز اول یه نقشه بزرگتره که اوکلو بهش میگه “مرکز سوخت پیشرفته” یا Advanced Fuel Center، یعنی یه مجموعه از چند سایت که وظیفهشون هم بازیافت سوخت هستهایه، هم ساخت سوخت پیشرفته برای نسل بعدی رآکتورها.
یه نکته باحال دیگه اینه که اوکلو چند وقت پیش همکاریش رو با شرکت Vertiv شروع کرده که قهرمان زیرساخت دیجیتال و سیستمهای سرمایش دیتاسنتراست (یا همون مراکز دادهی غولپیکر که کلی سرور توشون هست و دیتای دنیا رو میچرخونن). قراره تکنولوژی مدیریت حرارتیِ Vertiv رو با انرژی پاک اوکلو ترکیب کنن و یه راهکار یکپارچه بدن تا دیتاسنترها با انرژی هستهای جمع و جورتر و خنکتر کار کنن.
یه خبر جنبی هم اینکه سم آلتمن (مدیرعامل OpenAI)، که قبلش رییس هیئتمدیره اوکلو بود و کمک زیادی به رشدش کرد، چند ماه پیش از این سمت استعفا داد تا اوکلو بتونه بدون تعارض منافع، با بقیه شرکتهای فناوری هم شریک بشه.
در کل، این پروژه یه ترکیب فوقالعاده از نوآوری، اقتصاد، اشتغال و محیط زیسته؛ یعنی زبالههایی که همه ازشون فراری بودن، میتونن برق آینده رو تأمین کنن. تازه کلی فرصت همکاری با صنعت دیتا و تکنولوژی براش باز شده. اگه همه این مراحل درست پیش بره، آمریکا میتونه حسابی روی انرژی پاک هستهای حساب باز کنه و سرش رو بالا بگیره!
منبع: +
