تا حالا به این فکر کردی که درختهای جنگل آمازون با این همه تغییرات آبوهوا و هوای گرمتر، چه واکنشی نشون میدن؟ خب تازهترین تحقیقها یه داستان باحال برامون دارن: ظاهراً این درختها بهجای اینکه ضعیف بشن، دارن چاقتر و بزرگتر میشن!
ماجرا از اینجا شروع میشه که سطح دیاکسیدکربن (CO2) تو جو داره هی بالا میره (CO2 همون گازیئه که ما با نفس کشیدن و ماشینها با دودش تولید میکنن و باعث تغییرات اقلیمی میشه). این افزایش گاز باعث شده شرایط برای رشد گیاهها بهتر بشه، مخصوصاً برای درختهای آمازون که تو یه محیط غنی دارن زندگی میکنن.
طبق این تحقیق جدید، دانشمندا بررسی کردن و فهمیدن طی هر دهه، از دهه ۱۹۷۰ تا حالا، قطر تنهی درختا بهطور میانگین ۳.۳ درصد افزایش پیدا کرده! یعنی اگه تاج و تنهی درختا رو اندازه میگرفتن، هر ده سال یه سایز بزرگتر میشن! اینم بگم که این اندازهگیری، مربوط به سطح برش تنهی درخت (یا همون “basal area” که یعنی کل فضایی که تنهها رو زمین جنگل اشغال کردن) هست.
پروفسور تیم بیکر – یکی از نویسندههای مقاله – گفته: “قبلاً میدونستیم کل کربنی که درختای دستنخوردهی آمازون ذخیره کردن، بیشتر شده. ولی حالا دیگه مطمئن شدیم که همهی درختا، از کوچیک تا بزرگ، همزمان تپلتر شدن!”
حالا چرا این موضوع اهمیت داره؟ دکتر بیاتریز ماریمن، استاد گیاهشناسی حارهای از برزیل گفته: “این خبر خوبیه! چون نشون میده جنگل آمازون از چیزی که فکر میکردیم، مقاومتره و با تغییرات آبوهوا بهتر کنار میاد.”
تا حالا بعضی تحقیقات میگفتن که با گرمتر شدن هوا و بیشتر شدن CO2، داریم جنگل آمازون رو به نقطهای نزدیک میکنیم که ممکنه یهروز به یه دشت خشک و بیدرخت تبدیل بشه (این نقطهی بحرانی رو بهش میگن tipping point یعنی جایی که دیگه راه برگشت نیست!). ولی تحقیق جدید میگه فعلاً که وضعیت داره به نفع درختاس، چون دارن کلی کربن توی خودشون قفل میکنن و حسابی رشد میکنن!
برای این تحقیق، دانشمندها از ۱۸۸ تا مرزعه نمونه تو جنگل آمازون داده جمع کنن و از سال ۱۹۷۱ تا ۲۰۱۵، رشد این درختا رو زیر نظر داشتن. بعضی از این مرزعهها حتی تا ۳۰ سال به طور پیوسته بررسی میشدن! این کار باعث شد تصویر کاملی از روند رشد داشته باشن.
توی این مطالعه، دانشمندها سه حالت مختلف رو در ذهن داشتن:
۱. فقط درختای بزرگ سود کنن (یعنی اینا چون نور و غذای بیشتری میگیرن، سریعتر رشد میکنن و کوچیکها عقب میمونن).
۲. فقط درختای کوچیک سود کنن (چون منابع کمی داشتن و الان که منابع یکم بیشتر شده، اونا بیشتر بهره میبرن).
۳. همه باهم رشد کنن و سود ببرن (یعنی هم بزرگا و هم کوچیکا همزمان چاقتر بشن).
نتیجه اما چی شد؟ توی مقالهای که تو مجله Nature Plants چاپ شده، اومده که حالت سوم فعلاً اتفاق افتاده؛ یعنی تقریباً همه سایز درختا تپلتر شدن! و این نشون میده اگه جنگل دستنخورده باقی بمونه، حتی درختای خیلی بزرگ (که معمولاً آسیبپذیرترن نسبت به خشکسالی و آذرخش و این داستانها)، همچنان خوب رشد میکنن.
حالا اینم یادت باشه: دانشمندها میگن ممکنه با گذر زمان، درختای بزرگتر راحتتر رشد کنن و بشن رئیس جنگل! این یعنی کمکم کوچولوها جا براشون کمتر میشه.
دکتر آدریانه اسکیول مولبرت، یکی از نویسندههای اصلی، توضیح داده: “درختای بزرگ واقعاً واسه جذب CO2 عالیان، و این تحقیقم تاییدش میکنه. حتی با اینکه خیلیا میترسن تغییرات اقلیمی درختا رو نابود کنه یا نقش جنگل تو جذب کربن کم بشه، فعلاً تاثیر مثبت CO2 تو رشد مشهوده. این نشوندهنده قدرت و مقاومت بالای این جنگله – حداقل درحالحاضر!”
نکته مهم دیگه اینه که تو هیچکدوم از این مرزعهها، کاهش رشد ندیدن یعنی تاثیر منفی هوا فعلاً با این حجم CO2 خنثی شده. البته دانشمندها یه هشدار هم دادن: احتمالاً تو دهههای آینده رشد کندتر میشه و مرگومیر درختا زیادتر. دلایلی مثل گرمای زیاد، کمبود آب، آتیشسوزی و طوفان هم که دارن هی بیشتر و شدیدتر میشن، میتونن این روند رو خراب کنن (استرس گرمایی یعنی همون وقتی که دما اونقدر بالاست که درختا اذیت میشن و دیگه نمیتونن خوب فتوسنتز کنن).
دانشمندا تاکید کردن که به جزء کاهش تولید دیاکسیدکربن با حفظ درست جنگل، بهترین راه مراقبت از آمازون اینه که بگذاریم تا حد ممکن دستنخورده بمونه.
آخرش هم خانم مولبرت گفته: “این نتایج نشون میدن جنگلهای بارونی چقدر برای مقابله با تغییرات اقلیمی ساختهی دست بشر مهم هستن.”
خلاصه کلام: فعلاً درختای آمازون، پیر و جوون، همه با هم محکم وایسادن و دارن فضا رو سبزتر و پرجونتر میکنن – اما ما هم باید مواظب باشیم تا این روند خوب ادامه پیدا کنه و جلوی تخریب جنگل رو بگیریم! 🌳🌎
منبع: +
