اگه امشب (چهارشنبه ۸ اکتبر) هواتون کرد شبگردی کنین و یه سری به بیرون بزنین، حتما یه نگاه به آسمون بندازین، چون ممکنه یکی از اون شهاببارونهای باحال دراکونید رو ببینین که قراره کلی آتشتوپ یا همون Fireball حسابی روشن تو آسمون داشته باشه! Fireball هم یعنی همون شهابسنگ که خیلی نورانی و بزرگه و حسابی تو دل شب جلب توجه میکنه، طوری که ردش حتی یکی دو ثانیه رو هوا میمونه.
حالا شاید بگین شهاببارون دیگه چیه؟ شهاببارون (Meteor Shower) همون وقتییه که کلی شهابسنگِ کوچیک به هم نزدیک میشن و تو یه شب توی آسمون دیده میشن، طوری که حس میکنی ستارهها دارن یکی یکی میسوزن و سقوط میکنن! تو اوجِ شهاببارون امشب، چیزی حدود ۱۰ “شهابسنگ” در ساعت دیده میشه. شاید فکر کنین تعدادش کمه، ولی خب بعضیاشون یهجوری نورانی و باکلاسن که اصلا ارزش تماشا کردن دارن!
نکته باحال این شهاببارون اینه که برعکس بقیه شهاببارونها که باید نصف شب یا سحر از جات بکنی بری بیرون و پایین آسمونو ببینی، این یکی درست بعد غروب خورشید و اوایل شب قابل رویته. دلیلش هم اینه که شهاببارون دراکونید از طرف صورتفلکی Draco شروع میشه. Draco همون اژدهاییه که تو افسانهها میگفتن و دور قطب شمال فلکی میپیچه. (صورت فلکی یعنی یه گروه ستاره تو آسمون که ظاهراً شکلی رو نشون میدن، مثلا دب اکبر یا همین “دراکو”) خوابیدن دور قطب شمال فلکی یعنی Draco همیشه تو آسمون نیمکره شمالی دیده میشه و لازم نیست شب تا صبح صبر کنی تا ببینیش!
وقتی صحبت شهاببارونها میشه، یه نکته مهم هست: شهاببارونهای دراکونید کلاً قابل پیشبینی نیستن. یعنی سالی فقط چندتا شهابسنگ کوچیک داره، سال بعد میترکونه و کلی شهاب بودار و نورانی! الانم چون ماه کامل (بهش میگن Harvest Moon یعنی همون ماه برداشت) نزدیکه و میدرخشه، آسمون حسابی روشنه و فقط شهابسنگهای خیلی روشن و خاصش احتمالاً دیده میشن.
شاید براتون جالب باشه بدونین این شهاببارون از چی درست شده. اصلِ ماجرا بخاطر دنبالهدار ۲۱P/Giacobini-Zinner هست که هر ۶.۵ سال یه بار یه دور تو منظومه شمسی میزنه و تیکههای یخی و گرد و غبار از خودش جا میذاره. موقع عبور زمین از این دنباله، شهاببارون راه میافته.
همه اینا که گفتیم هیجانانگیز بود؟ حالا یه دلیل دیگه هم دارم بهتون بگم چرا سمت شمال رو نگاه کنین. چون احتمال داره شفقهای قطبی باحال، همون نورهای شمالی (Northern Lights)، تو همین شبها دیده بشن! شفق قطبی یعنی رقص نورهای رنگی تو آسمون که به خاطر برخورد ذرات خورشیدی با جو زمین پیش میاد. اوایل اکتبر یعنی درست بعد از اعتدال پاییزی (Equinox)، احتمال پیداشدنشون هم دوبرابر میشه. چون تو این بازه میدان مغناطیسی زمین (Earth’s magnetic field یعنی همون سپر محافظ دور زمین) و باد خورشیدی (Solar wind یعنی ذراتی که از خورشید میان) هممسیر میشن، طوری که طوفانهای ژئومغناطیسی قویتری شکل میگیره و شانس دیدن شفق قطبی بالاتر میره.
اگه دنبال پیشبینی دقیقتر این نورها هستین – که ممکنه الکی ول کنه یا شدید بشه – میتونین سایتهایی مثل SpaceWeatherLive.com یا پیشبینی ۳۰ دقیقهای هواشناسی فضایی NOAA رو چک کنین.
جالبتر اینکه شب ۸ اکتبر، وقت مناسبیه برای دنبال کردن دو تا دنبالهدار جدید بعد از غروب: یکی دنبالهدار Lemmon (C/2025 A6) که تو آسمون شمال پیداش میشه و یکی هم SWAN R2 (C/2025 R2) که سمت غرب میچرخه. این دنبالهدارها رو حتی با یه دوربین دوچشمی ساده (binoculars برای دید دور) یا یه تلسکوپ خونگی هم میشه رصد کرد. با کمی شانس، شاید Lemmon رو حتی با چشم غیرمسلح هم بهزودی بتونید ببینید!
خلاصه اگه اهل آسمونبازی و شگفتی هستین، چهارشنبه شب رو از دست ندین. هم میتونین دنبال آتشتوپهای نورانی بدوین، هم شاید شفقهای قطبی رو ببینین و هم دو تا دنبالهدار تپل تو آسمون سوژه عکاسیتون بشن!
پس وسایل رو جمع کنین، چندتا دوست پایه رو با خبر کنین و یه شب پرستاره و خاطرهانگیز برای خودتون بسازین!
منبع: +
