راستش اگه عاشق داستانهای گنج و گنجدونی هستی، این یکی حسابی جذاب میشه برات! چند وقت پیش باستانشناسهای جمهوری چک یه گنج درستوحسابی کشف کردن که پر از سکههای طلایی و نقرهای، جواهرات باحال و کلی اشیای عجیب و غریب مربوط به حدود ۲۵۰۰ سال پیشه! یعنی مال دورهٔ سلتیهاست. (سلتیها یه قبیله و قوم باستانی اروپایی بودن که خیلیا فکر میکنن فقط ایرلند و اون طرفا بودن، ولی واقعاً تقریباً تو سر تا سر اروپا پخش بودن.)
آقا این کشف تو منطقهی “پیلزن” تو غرب جمهوری چک اتفاق افتاده ولی خب، مکان دقیقشو خیلی مخفی نگه داشتن. چرا؟ چون این گنج کلی واسه شکارچیای غیرقانونی گنج و فلزیاببازها وسوسهانگیزه و باستانشنسا نمیخوان کسی دستش بهش برسه! حتی شخمزدن زمینهای کشاورزی هم میتونست این گنج رو حسابی از بین ببره.
تو این حفاری، باستانشناسها پر از سکههای کوچیک طلایی و نقرهای رو پیدا کردن که روش بعضیاش تصویرهایی شبیه حیوانات حک شده بود. تازه کلیم جواهرات طلا و نقره، تیکههایی از شمشهای (Ingots) طلا و نقره، سگک، سنجاق، دستبند، آویز کوچولو و یه مجسمهی کوچیک اسب پیدا شده! (شمش همون طلای ذوبشده و قالبگیری شدهست، مثل چیزی که تو فیلمهای گنج میبینیم!) واقعا عجب مجموعهی عجیبیه.
یکی از جالبترین نکات اینه که خیلی از سکههایی که پیدا کردن، مربوط به ضرابخانههایی (یعنی جاهایی که سکه ضرب میکردن) هستن که تا الان اصلاً ناشناخته بودن! این یعنی هنوزم خیلی چیزا دربارهی اقتصاد و تبادلات سلتیها نمیدونیم و این کشف کلی معما رو براشون باز کرده.
درضمن، هیچ نشونهای از یه سکونتگاه دایمی سلتی تو اون محل پیدا نشده. احتمال میدن اینجا یه بازار یا نمایشگاه فصلی بوده که فقط هر چند وقت یکبار مردم دور هم جمع میشدن و خب، احتمالا جواهرات و سکهها و چیزهای کوچیک رو همون موقع اینجا گم میکردن! یه جورایی مثل این بوده که کسی بیاد و وقتی کیف پول کوچیکشو زمین بذاره، بعد یادش بره برداره!
این وسط تیکههای شمش طلا و نقره هم احتمالاً تو خرید و فروش یا معاملهها خودشون نقش داشتن. بعضی متخصصا گفتن شاید حتی بعضی از این شمشها زیر نظر حاکم منطقه استخراج و تقسیم میشده.
فعلاً فقط بخشی از این آثار تو یه موزه کوچیک تو روستای Mariańska Týnice (که خودش هم یه مکان زیارتی قرون وسطایی معروف بوده) به نمایش گذاشته شده. بقیهی اشیاء باارزش هنوز تو گاوصندوق نگهداری میشن تا کار بررسی تخصصیشون تموم بشه و بعدتر ارائه بشن.
سلتیها جالبن بدونی، کلی تمدن تو اروپا ایجاد کردن. دورهٔ اولیهشون به فرهنگ Hallstatt (حدود ۱۲۰۰ تا ۴۵۰ قبل میلاد) معروفه و دورهٔ اوجشون، معروفه به فرهنگ La Tène که از فرانسه تا آلمان و حتی تا جمهوری چک هم کشیده شده بود (حدود ۴۵۰ تا ۵۰ قبل میلاد).
اصلاً اولین باری نیست که تو چک از این کشفها داریم. فقط همین تیر ماه، باستانشنسا تو یه منطقه دیگهٔ بوهمیا کلی سکه و بیشتر از هزار تیکه جواهر پیدا کردن که مال یه سکونتگاه دیگهٔ سلتی بوده و حدود ۲۲۰۰ سال قدمت داشته!
خلاصه، هنوز کلی راز و سوال دربارهٔ اینکه سلتیها این همه جواهر و سکه رو چجوری معامله میکردن و اصلاً کدوم قبیلهها مسئول ساخت کدوم سکهها بودن تو راهه؛ ولی هرچی که هست، این کشف جدید یه تیکهی خیلی جذاب از پازل تاریخ اروپا رو جلوی چشممون گذاشته.
اگه باز خواستی بیشتر درباره سلتیها بدونی، راستی یه سری تحقیقات باحال هم هست که مثلاً نشون میده شاید سلتیها تا حدی جامعههای زنسالار هم داشتن (یعنی قدرت دست زنان خاندان بوده!) یا اینکه تو آلمان و سوییس هم کلی گور یا قربانگاه عجیب ازشون پیدا شده. خلاصه بگم، سلتیها یه دنیای عجیب و پر از راز بودن!
منبع: +