خب بچهها، اگه تا حالا اسم PHQ-9 به گوشتون نخورده، بذار یه توضیح دوستانه بدم؛ PHQ-9 یه پرسشنامه معروفس برای اینکه ببینن کسی علائم افسردگی داره یا نه. این ابزار خیلی توی تحقیقات و حتی مطب دکترها هم استفاده میشه. حالا توی این تحقیق اومدن بررسی کردن که این سوالنامه بین بچههای نوجوان مکزیکی (استان سن لوئیس پوتوسی) واقعاً به درد میخوره یا نه.
برای این کار، محققها اومدن با ۷۶۸ تا نوجوان کار کردن. یعنی تعداد کمیم نیست! نکته جالبش اینه که اومدن دوتا مدل بررسی کردن: یکی اینکه سوالها همه با هم یه چیزو میسنجن (که بهش مدل یکبعدی میگن)، اون یکی هم دو تا گروه سوال جدا در نظر گرفتن (که اسمش مدل دوبعدیه). اینا با روشی به اسم تحلیل عاملی تاییدی یا همون CFA انجام شده. یه توضیح ساده: CFA یعنی میان بررسی میکنن که آیا فرضیهشون درباره ساختار پرسشنامه با واقعیت دادهها جور درمیاد یا نه.
یه نکته مهم که بررسی کردن، پایایی پرسشنامه بود. این یعنی چقدر جوابها قابل اعتماده و سلیقهای نیست. اینجا از دوتا ضریب معروف استفاده کردن: آلفای کرونباخ (Coefficient alpha) و امگا (Coefficient omega). اگه براتون سواله، اینا نشون میدن سوالات چقدر همصدا و هماهنگ با همدیگه هستن؛ مثلاً یه ضریب بالا یعنی سوالا همه دارن روی یه موضوع کار میکنن و گیج کننده نیستن. این ضریبها مثلاً از ۰.۷۷۹ تا ۰.۸۹۶ بودن که یعنی در کل خیلی قابل قبول و خوبه.
یه قسمت دیگه که بررسی کردن، این بود که ببینن آیا این پرسشنامه توی دخترها و پسرها هم یکسان جواب میده یا نه (که بهش اندازهگیری برابری یا measurement invariance میگن). نتیجهش هم این بود که تا سطح «قوی» یا Strong، پرسشنامه برا هر دو جنس جوابش یکی درمیاد! یعنی پسرا و دخترا تقریباً به یه شکل به پرسشنامه جواب میدن.
حالا یه نکته بامزه دیگه این بود که اومدن پرسشنامه PHQ-9 رو با یه مقیاس دیگه به اسم GAD-7 مقایسه کردن. این GAD-7 یعنی General Anxiety Disorder Scale، یه ابزار واسه سنجش اضطراب کلی. دیدن که نمرههاشون حسابی با هم همبستگی داشتن (ضریب همبستگی ۰.۸۱۲). این یعنی معمولاً کسی که توی این یکی افسردگی بالاتر میگیره، احتمالاً توی اون یکی هم اضطرابش بالاتر درمیاد.
خلاصه حرف محققها این بود: پرسشنامه PHQ-9 هم توی پسرها و هم دخترهای نوجوان مکزیکی کلی جواب میده و میشه حسابی روش حساب کرد. پس اگه کسی بخواد علائم افسردگی رو توی این جمعیت بسنجونه، با خیال راحت میتونه سراغ همین PHQ-9 بره!
منبع: +
