اگه فکر میکردین قطار سریعالسیر همون قطارهای معمولیای هستن که تو سفرهای اروپایی دیده بودین، باید بهتون بگم که چین یه چیز دیگه ساخته که واقعاً آدم رو شگفتزده میکنه! صحبت از قطار CR450 هست، همون قطار گل سرسبد جدید چینیها که این روزا همه جا توی خبرها هست.
توی آزمایشهای قبل از راهاندازی رسمی، CR450 تونست با سرعت باورنکردنی ۴۵۰ کیلومتر بر ساعت (یا همون ۲۸۱ مایل بر ساعت) حرکت کنه و رکورد دنیا رو بزنه! این تستها روی خط قطار سریعالسیر شانگهای-چونگکینگ-چنگدو انجام شد و رسماً نشون داد که چینیها حرفی برای گفتن دارن.
فاز اول این پروژه از سال ۲۰۲۱ شروع شد، وقتی که شرکت راهآهن ملی چین (China State Railway Group) وارد عمل شد و گفتن میخوان سریعترین قطار دنیا رو بسازن. جالبه بدونین که CR450 رو زیرمجموعههای شرکت بزرگ دولتی CRRC ساختن (CRRC یه کمپانی خیلی خفن تو زمینه ساخت قطار تندرو هست).
قبل از اینکه این قطار وارد سرویس بشه، باید ۶۰۰ هزار کیلومتر (یعنی چیزی حدود ۳۷۳ هزار مایل!) بدون مشکل رانده بشه تا مطمئن بشن همه چیز اوکیه و بعدش توی سال ۲۰۲۶ مسافرگیری رسمی شروع میشه. الان هم CR450 تا اینجای کار حتی از سریعترین قطار قبلی چینیها به اسم فوکسینگ (CR400 Fuxing) که سرعتش ۳۵۰ کیلومتر بر ساعت بود جلو زده.
حالا حتماً میپرسین چطور این قطار تونست انقدر تند پیش بره؟ داستان اینه که کلی نوآوری و مهندسی پشت این قضیهست. مثلاً دماغه این قطار – یعنی همون نوک جلوییش که خیلی کشیده شده – الان دیگه بجای ۱۲.۵ متر، ۱۵ متر طول داره. این کار باعث میشه هوا راحتتر از جلوی قطار رد بشه و مقاومت کمتر بشه، به زبان ساده اصطکاکش با هوا کمتر میشه. این موضوع باعث شده حدود ۲۲ درصد مقاومت قطار نسبت به مدلای قبلی کم بشه.
علاوه بر این، قسمتهای زیرین قطار رو کاملاً با پنلها پوشوندن تا هوا نتونه وارد شه یا آشوب بپا کنه، بهش میگن بوگی (Bogies یعنی همون چرخها و مجموعه زیرین قطار که تنظیمات حرکتی رو کنترل میکنه). ارتفاع قطار هم حدود ۲۰ سانتیمتر (۸ اینچ) کم شده و کلی هم وزنش رو پایین آوردن، ۵۵ تن سبکترش کردن تا شتابش بره بالا.
جالبه بدونین کل این پیشرفتها با آزمایشهای خیلی دقیق و جزئی به دست اومده. مثلاً بعضی وقتها فقط ۰.۱ درصد بهبود حاصل میشد و دوباره باید همه چیز تست میشد تا این میزان رشد کنه.
توی شتابگیری هم معرکهست. CR450 میتونه از صفر تا ۳۵۰ کیلومتر بر ساعت رو فقط توی ۴ دقیقه و ۴۰ ثانیه بره! این یعنی دقیقاً ۱۰۰ ثانیه سریعتر از قطارهای فوکسینگ که همین مسیر رو تو ۶ دقیقه و ۲۰ ثانیه طی میکردن.
راستی، اگه شنیدین بهش EMU میگن، بدونین منظورشون قطار برقیهای خودران هست (EMU یعنی Electric Multiple Unit، یا قطاری که موتور و چرخهاش تو خود واگن هست و مثل قطارهای قدیمی به لوکوموتیو جدا نیاز نداره).
ولی این فقط یک قطعه از پازل کلان چین هست. چین بزرگترین شبکه ریلی سریعالسیر و بزرگراه دنیا رو ساخته که طولش شش میلیون کیلومتره! یعنی تقریباً هر شهرستانی توی چین با این سیستم وصل شده و بالای ۹۰ درصد جمعیت و اقتصادشون رو پوشش میده. برای مقیاس بهتر، توی تعطیلات ملی اخیرشون مردم چین چیزی حدود ۲.۴ میلیارد سفر بین شهری رفتن، که فقط راهآهن ۲۱۳ میلیون نفر جابهجا کرد – یعنی هر روز حدود ۱۸ میلیون مسافر قطار!
تلویزیون ملی چین (CCTV) هم اعلام کرد این پروژه یه نقطه عطف تو فناوری کشورشونه و نشون میده چین داره از “ساخت چین” به “آفرینش چین” (یعنی فقط مونتاژ نمیکنن، بلکه ایدهآور و نوآور هم شدن) میرسه.
خلاصه که آینده حمل و نقل سریع دنیا تو دست چینیهاست و هنوز کلی سورپرایز دیگه نشونمون میدن! حالا باید منتظر باشیم و ببینیم سال ۲۰۲۶ این قطار پرنده وارد سرویس میشه یا نه.
منبع: +