خب بچهها، امروز میخوام درباره یه موضوع خیلی جالب درباره زبانها و دایره واژگانِشون باهاتون حرف بزنم، که کلی هم داستان پشتشه! اول از همه باید بدونید که “منابع لغوی-معنایی” یا LSRها (یعنی جاهایی مثل فرهنگ لغات آنلاین و وردنتها – وردنت یه جور دایرهالمعارف لغات و معنیاشونه) نه فقط برای پردازش زبان طبیعی (یعنی کامپیوترها بتونن زبان آدمیزاد رو بفهمن)، بلکه برای رشتههایی مثل مردمشناسی زبان و حفظ زبانها هم خیلی مهمن.
حالا مشکل چیه؟ بیشتر این منابع اصلاً بینقص نیستن؛ پر از اشتباه، ناقص و حتی یه مورد عجیبتر: نسبت به زبان انگلیسی و فرهنگ آنگلوساکسونها کلی سوگیری دارن! یعنی چی؟ مثلاً ممکنه واژهها یا مفهومهایی که فقط تو یه فرهنگ یا زبان خاص وجود داره، اصلاً توی این منابع ثبت نشده باشه یا حتی جای مفاهیم انگلیسی رو توی دایره لغاتِ یه زبان دیگه بذارن! بدتر از اون، خیلی وقتها نمیگن که یه واژه اصلاً معادل دقیقی توی زبان دیگه نداره. این موضوع بهش میگن “شکاف واژگانی بینزبانی” یا Cross-lingual Lexical Gaps که یعنی یه لغت توی یه زبانی هیچ همتایی توی زبان دیگه نداره.
حالا راهحل چیه؟ نویسندههای این مقاله یه روش خفن پیشنهاد دادن که اسمش “کراودسورسینگ”ه. کراودسورسینگ یعنی از یه جمعیت بزرگ آدم کمک بگیرین تا یه کاری رو انجام بدن، نه فقط یه گروه خاص. این وسط، اومدن یه پلتفرم طراحی کردن به اسم LingoGap که کارش اینه آدمای داوطلب بیان و توی یه سری کار خیلی کوتاه (میکروتسک – یعنی کارای خیلی کوچیک و راحت) کمک کنن تا بفهمیم چه واژههایی توی یه زبان معادل دارن، یا خاص همون زبان و فرهنگ هستن، یا اصلاً هیچ معادلی ندارن.
مثلاً دو تا حوزه مهم که توشون واژگان خیلی متنوع و جالب پیدا میشه، یکی “خویشاوندی”ه (یعنی لغتای مربوط به اعضای خانواده و فامیلی) و یکی “غذا”ست! توی این پلتفرم، داوطلبها میان و میگن: “آقا این غذا یا این نسبت فامیلی توی زبان ما هست، تو زبان شما معادل داره یا نه؟” یا “فلان واژه انگلیسی اصلاً توی عربی یا اندونزی یا بانجاریز اصلاً هیچ جور معادلی نداره”.
برای اینکه بفهمن این ایده واقعاً جواب میده یا نه، دوتا تحقیق انجام دادن: یکی درباره واژههای غذایی بین انگلیسی و عربی، و یکی هم بین اندونزیایی و زبان بانجاریز. نتیجهاش چی شد؟ فقط تو مطالعه اول، ۲۱۴۰ تا شکاف واژگانی پیدا کردن، و تو دومی هم ۹۵۱ تا واژه که هیچ معادل دقیقی بین این زبانها نبود! این یعنی روششون واقعاً کاربردیه و میشه باهاش دایره واژگان کلی زبان رو متنوعتر و کاملتر کرد.
پس خلاصه داستان اینه: اگر بخوایم یه منبع لغت و معنی واقعاً کامل، بیطرف و متنوع داشته باشیم، باید هممون دست به کار بشیم و با کمک همدیگه این خلاها رو پر کنیم! اینطوری میشه گفت فرهنگ لغتها فقط مال انگلیسیزبانها نیست و هر زبانی بتونه خودشو توش ببینه!
منبع: +