یه خبر خفن باستانشناسی از بلیز اومده که داره سر و صدا میکنه! باستانشناسها تونستن قبر اولین پادشاه شهر باستانی کاراکول (Caracol) رو پیدا کنن. شهر کاراکول یکی از شهرهای خیلی مهم و بزرگ تمدن مایا بوده؛ همون مایاهایی که کلی راز و داستان دربارهشون شنیدیم و کلی هرم غولپیکر ساختن.
داستان از این قراره که اونجا، یعنی توی شهر کاراکول، قبر یه پادشاه به اسم Te K’ab Chaak، که معنی اسمش تو زبان مایا «خدای بارانی که شاخه درخته» میشه، پیدا شده. این بابا حدود سال ۳۳۱ میلادی به سلطنت رسیده و قبرش مال حدود سال ۳۵۰ میلادیه؛ یعنی الان حدود ۱۶۰۰ سال ازش گذشته! جالب اینجاست که اونقدر قدیمی و مهم بود که دودمانی (یعنی یه خط پادشاهی) رو پایهگذاری کرد که واسه ۴۶۰ سال ادامه پیدا کرد.
جای قبر توی یه بخش خاص از شهر پیدا شده که بهش میگن «آکروپول شمال شرقی»؛ یه قسمت بلندی نزدیک مرکز شهر که محل زندگی پادشاهها و انجام مراسمهای مهم بوده.
این کشف چرا اینقدر مهمه؟ چون بعد از ۴۰ سال حفاری که دکتر دایان چیس و شوهرش آرلن چیس (هر دو از دانشگاه هیوستون) اونجا انجام دادن، این اولین قبر شناخته شدهی سلطنتی توی کاراکوله! حالا فکر کن چقدر ذوق داشتن وقتی بهش رسیدن.
تو قبر چی پیدا کردن؟ کلی وسایل باحال و عجیب و غریب: کوزهها و ظرفهای سفالی خاص، استخوانهایی که روشون کندهکاری بوده، صدف دریایی، مهرههای ساخته شده از جید (یه جور سنگ ارزشمند سبز رنگ)، و حتی یه ماسک موزاییکی مردگان که از جید ساخته شده بود. مثلاً یه ظرف سفالی تصویر یه پادشاه مایا رو نشون میده که یه نیزه دستشه و داره هدیه دریافت میکنه. یه کوزه دیگه تصویر خدای تاجران مایا، یعنی Ek Chuah رو نشون میداد که دورش پر از هدیهست. Ek Chuah همون خداییه که مایاها واسه موفقیت توی تجارت و سفر بهش دعا میکردن.
یه نکته جالب دیگه اینه که توی کشفیات قبلی سال ۲۰۱۰ هم کلی وسایل از مکزیک مرکزی پیدا کرده بودن، مثل تیغههای سبز رنگ آبسیدین (که یه نوع شیشه آتشفشانیه)، که نشون میداد اون موقع کاراکول با یه شهر بزرگ به اسم تئوتیواکان هم ارتباط داشته. تئوتیواکان شهریه که حتی بعدها به آزتکها هم تاثیر گذاشت؛ آزتکها هم یه تمدن پیشرفته دیگه بودن تو مکزیک.
اما باستانشناسها میگن این قبرهای جدید کاراکول حتی قبلتر از این ارتباط با تئوتیواکان ساخته شدن، یعنی این پادشاهها واقعاً بومی مایا بودن و از تئوتیواکان نیومده بودن، که خودش خیلی باحاله!
راجع به خود پادشاه Te K’ab Chaak هم اطلاعات جالبی دارن. نوشته بودن که موقع مرگش حدود ۱۷۰ سانتیمتر قد داشته و ظاهراً سنش دیگه بالا بوده، چون دیگه اصلاً دندون نداشته!
خود شهر کاراکول چی؟ باید بدونی که تو زمان اوجش (حدود قرن ششم و هفتم میلادی)، بالای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت داشته که واسه اون دوران عدد خیلی عجیب غریبیه! وسعت شهر هم باور نکردنی بوده: حدود ۶۸ مایل مربع، یعنی تقریباً ۱۷۷ کیلومتر مربع! شهر پر بوده از راههای بزرگ (بهشون میگن Causeway، یعنی جادههای کشیده و بلندی که شهر رو به اطراف وصل میکرده)، زمینهای کشاورزی پلهای، ساختمونهای معمولی و بناهای خیلی عظیم مثل هرم معروف «کانا» (Caana) که ۴۳ متر – یعنی ۱۴۰ فوت – ارتفاع داره و الانم هنوز یکی از بلندترین ساختمانهای کل بلیزه.
شهر کاراکول الان توی جنگلهای منطقه Cayo District بلیز پیدا میشه. اگه با نقشه بخوای حساب کنی، شهر حدود ۸۵ کیلومتر با دریای کارائیب و ۷۲ کیلومتر جنوب شرقی شهر معروف مایایی به اسم تیکال (Tikal) تو گواتمالا فاصله داره.
در نهایت کاراکول هم مثل خیلی از شهرهای دیگه مایاها تا اوایل قرن دهم میلادی (حدود سال ۹۰۰ میلادی) رونق داشت، اما بعدش به دلایل نامشخص افول کرد؛ این اتفاق واسه خیلی از شهرهای مایاها افتاده و هنوز دانشمندان دنبال جواب قطعی هستن.
دکتر آرلن چیس میگه که نشونههای زیادی از تاثیر تئوتیواکان تو کاراکول وجود داره، این یعنی پادشاههای مایا خودشون با اون منطقه و جاهای دیگه مکزیک ارتباط مستقیم داشتن. یه جور دیپلماسی و مراسمهای مشترک: یعنی حاکمهای این دو تا تمدن کلی رو هم تاثیر داشتن، حالا با اینکه حدود ۱۲۰۰ کیلومتر (۷۴۵ مایل) از هم فاصله داشتن! خلاصه، دنیای قدیمیها هم حسابی به هم وصل بوده.
راستی، این کشفیات فقط یه تیکه از راز و رمزهای تمدن مایاست. هنوزم دانشمندها و باستانشناسها دارن دنبال جواب اینن که مایاها چطور تونستن اون امپراتوری عجیب رو بسازن و چرا یهویی فروریخت، اونم در حالی که هنوز هرمها و آثاری مثل همین قبر سلطنتی جلوی چشممونه.
پس اگه علاقهمند به تاریخ، باستانشناسی و داستانهای خفن تمدنهای فراموش شدهای، این قبر جدید تو بلیز نشون میده که هنوز کلی چیز خفن واسه کشف کردن داریم!
منبع: +
