خب رفقا، امشب یه اتفاق خیلی خاص تو آسمون داره میافته: دنبالهدار 3I/ATLAS – که جزو معدود دنبالهدارهای بینستارهایه که تا حالا کشف شدن – داره از نزدیکترین فاصله ممکن به زمین رد میشه! یعنی دقیقاً حدود ۲۷۰ میلیون کیلومتر (یا همون ۱۶۸ میلیون مایل) از ما فاصله داره. البته این فاصله هنوز تقریباً دو برابر فاصله ما تا خورشیده، پس منتظر عکسهای حیرتانگیز از تلسکوپهای عظیم نباشین! ولی همین که داریم یه مهمون فضایی از خارج منظومه شمسی رو میبینیم، خودش کلی هیجان داره.
یه نکته جالب اینه که این فقط سومین بار تو تاریخه که ستارهشناسها همچین چیزی رو شناسایی کردن. اولینش ‘Oumuamua بود سال ۲۰۱۷ و دومیش Borisov تو ۲۰۱۹. حالا 3I/ATLAS هم تابستون ۲۰۲۵ کشف شد و داره صفحه تاریخ رو واسه خودش ورق میزنه.
اوج نزدیکیش به زمین امشب ساعت ۱ بامداد به وقت شرق آمریکا (حدود ۶:۳۰ صبح به وقت ایران) اتفاق میافته. اصلاً نگران نباشین؛ هیچ خطری واسه زمین نداره و فقط داره با شیب خفن از کنارمون رد میشه و میره به سمت بیرون منظومه شمسی.
حالا چطور میتونیم ببینیمش؟ واقعیت اینه که بهترین راهش، دیدن آنلاین از طریق اینترنت هست. پروژه Virtual Telescope تو مانچیانو ایتالیا امشب ساعت ۱۱ شب به وقت آمریکا (یعنی ۷:۳۰ صبح فردا به وقت ایران) یه پخش زنده مجانی تو یوتوب گذاشته؛ میتونین حتی بعداً هم ضبطشدهاش رو ببینین. واسه دیدنش از نزدیک، نیاز به یه تلسکوپ حسابی دارین، ولی یه سری تلسکوپهای هوشمندم هستن که حتی اگه خیلی حرفهای نباشین، میتونین باهاشون راحت دنبالش کنین. مثلاً تلسکوپهای Seestar S50، Unistellar eVscope 2، Vaonis Vespera Pro یا Celestron Origin؛ اپشون رو باز کنین، اسمش رو جستوجو کنین و خودش باقی کارو انجام میده.
راستی، اگه یه اپلیکیشن آسموننما داشته باشین – مثل Sky Tonight، Sky Guide، Stellarium یا SkySafari 7 Pro – میتونین خیلی راحت بفهمین کدوم طرف آسمونه و موقعیتش دقیق کجاست. اگه دوربین دوچشمی نجومی بزرگ دارین، شاید بتونین یه نقطه خیلی کوچیک و تار رو پیدا کنین! چون روشناییش فقط درجه ۱۱ هست (واسه اینکه راحتتر بدونین: معمولاً ستارهها تا درجه ۶ با چشم غیرمسلح دیده میشن، پس این یکی حسابی کمنور و محوه).
اگه بخواین از نزدیکتر ببینینش، ناسا پیشنهاد داده با یه تلسکوپ سایز متوسط یا بزرگ (حدود ۳۰ سانتیمتر به بالا) سراغش برین؛ اونوقت شاید یه لکه سبز کمرنگ تار اطراف ستاره درخشان Regulus تو صورت فلکی اسد (Leo) پیدا کنین (اسد همون شیر بزرگ آسمونه). یه ستاره کمنور دیگه به اسم Rho Leonis هم اون نزدیکی هست.
ناسا همین امروز چندتا عکس جدید فرابنفش از این دنبالهدار منتشر کرد که با فضاپیمای Europa Clipper – حدود ۱۶۴ میلیون کیلومتر فاصله از دنبالهدار – گرفته شده (یعنی نسبت به ما، تقریباً یکسوم فاصله رو کم کرده!). پس یحتمل باید منتظر عکسها و خبرای بیشتری باشیم.
راستی، جالبه بدونین تا حالا با این دنبالهدار بینستارهای کلی اتفاق جالب افتاده: یه بار تصادفی توی یه تصویر از یه کهکشان هم ظاهر شد و چند تا دُم عجیب هم نشون داد! حتی مدار دقیقش رو مریخگردها کشف کردن و تونستن ده برابر دقیقتر مسیرش رو دنبال کنن، که حسابی دانشمندا رو شوکه کرد. یه سیگنال رادیویی عجیب هم ازش دریافت کردن؛ البته خیالتون راحت، خبری از آدم فضاییها نبود!
پس اگه اهل رصد آسمون یا ماجراجویی تو دنیای ستارهها هستین، امشب یا همین روزا حتماً یه سری به پخش زنده بزنین یا شاید هم شانس داشته باشین و بتونین با تجهیزات مناسب، خودتون این مهمون بینستارهای رو شکار کنین! حیفه چنین فرصتی از دست بره، چون ممکنه تا سالها دیگه همچین چیزی نبینیم.
منبع: +
