خب بچهها، اومدیم با یه لیست خفن از افتضاحترین، بیفایدهترین و خندهدارترین تکنولوژیهای امسال! تکنولوژی همیشه جذابه، ولی گاهی یه جاهایی واقعا آدم رو بهت زده میکنه که “چجوری به این نقطه رسیدن!؟”
✨ سیاست و تکنولوژی: امسال پر بود از سیاستبازی! ترامپ دوباره برگشت رئیس جمهور شد و با تصمیمهای عجیب، یه عالمه از صنایع رو زیرو رو کرد؛ از انرژیهای تجدیدپذیر گرفته تا بازار رمزارزها. یکی از افتضاحترین کاراش هم همین بود که حتی قبل از مراسم تحلیف، یه memecoin (یعنی رمزارز فان! مثلا بیشتر واسه شوخیه تا سرمایهگذاری جدی) به نام $TRUMP معرفی کرد. خودش هم روش تبلیغ کرد، آخر هم راستش هیچکسی درست نفهمید این وسط چی گیرش اومد غیر از کلی تمسخر و تو لیست فاجعههای فناوری جا گرفت!
🚘 ماجرای تسلا و سایبرتراک: یادتونه پارسال سایبرتراکِ ایلان ماسک چقدر سر و صدا کرد؟ همه انتظار داشتن بازار رو منفجر کنه! واقعیت این شد که امسال فقط ۲۰ هزار تا فروخت – نصف سال قبل. حتی فورد تصمیم گرفت کلی از تولیدات ماشین الکتریکی خودش رو کنسل کنه. کارت به جایی رسید که ماسک شروع کرد این ماشینها رو به شرکتهای خودش (مثل SpaceX) بفروشه تا یه جوری جنس رو رد کنه! جالب اینجاست حتی بعضیها تسلاهاشون رو آتیش زدن و رانندههای سایبرتراک که با پُز میان بیرون، فقط فحش و نگاه چپ گرفتن!
🤖 ربات خانگی NEO: اگه فک میکنین قراره یه ربات انساننما بیاد و کارای خونه رو واستون بکنه… فعلا فقط تو خواب ببینین! NEO یه ربات ۳۰ کیلویی که قراره ظرفا رو بذاره تو ماشین ظرفشویی و کارای خونه رو تمیز کنه… ولی اولاً تو تستها دیدن واسه تا کردن یه ژاکت دو دقیقه طول میکشه! بعدم اصلا واقعی کار نمیکرد و فقط یه نفر با عینک واقعیت مجازی (VR) داشت هدایتش میکرد! قیمت؟ ۲۰ هزار دلار، اونم فقط پیشسفارش! تازه هنوز هیچی هیچی درست جواب نمیده!
🦴 گرگ افسانهای یا فقط شوآف ژنتیکی؟: یه شرکت زیست-فناوری (biotech یعنی شرکتهایی که با ژنتیک و موجودات زنده سر و کار دارن) به اسم Colossal Biosciences تو تگزاس، ادعا کرد گرگهای غولپیکر افسانهای (dire wolf که هزارها سال پیش منقرض شدن) رو دوباره «ساخته»! ولی واقعیت این بود که فقط ژنتیک چند تا گرگ معمولی خاکستری رو دستکاری کرده بودن تا سفید بشن و یه خورده DNA قدیمی بهشون اضافه کرده بودن. اما متخصصین گفتن اینا گرگ افسانهای نیستن. تازه معرفی اینجور پروژهها میتونه باعث بشه حواسها از حفظ گونههای واقعا در معرض خطر پرت بشه و به ضرر واقعی طبیعت تموم شه.
💉 مانور سیاسی روی واکسن mRNA: دوران کرونا، هممون اسم واکسن mRNA رو شنیدیم (این واکسنها با یه فناوری جدید ساخته شدن که اطلاعات ژنتیکی بیماری رو آموزش میده تا بدن بتونه باهاش مقابله کنه، تکنولوژی خفن و امیدبخشی بود!). اما رئیس جدید سازمانهای بهداشتی آمریکا الان کسیه که ضد واکسنه! RFK جونیور هم کلی قرارداد و بودجه مربوط به واکسنهای جدید رو لغو کرده؛ مثلاً شرکت Moderna سهم بازارش از اوج کرونا ۹۰٪ افت کرده! لغو شدن این پروژهها یعنی حتی روشهای درمان جدیدِ ژنتیکی برای انواع بیماریها هم کند یا متوقف میشه. متخصصا اعتراض کردن که این کار فقط از رو لجبازیه و آینده سلامت رو به خطر میندازه.
💸 کوین فیک رئیسجمهور: ترامپ اسم خودشو روی یه ارز دیجیتال انداخت و $TRUMP رو وارد بازار کرد. این اصلا یه چیز جدی نبود؛ بهش میگن shitcoin، یعنی کوینایی که هیچ کاربردی ندارن و بیشتر واسه شوخی و کلاهبرداری هستن. اکثر خریدارا ضرر میکنن، فقط کسی که اولش ارز رو ایجاد کنه (مثل ترامپ!) سودش رو میبره. کاخ سفید هم گفت هیچ ایرادی نداره، ولی خب مشخصه که خیلیها اینو یه جور سو استفاده از مقام ریاست جمهوری میدونن!
⌚️ اپلواچ کربن-خنثی؟! اپل اومد و ساعت جدیدشو به عنوان اولین محصول کربن-خنثی معرفی کرد (کربن-خنثی یعنی محصولی که هیچ آلودگی یا اثر بدی روی محیطزیست نداره). روش: استفاده از مواد بازیافتی، انرژی تجدیدپذیر و جنگل عظیم اوکالیپتوس! منتقدا گفتن این تبلیغ گولزنندهست (greenwashing میگن، یعنی الکی سبز نشون دادن محصولات). امسال دادگاه آلمان گفت اپل حق نداره از این شعار استفاده کنه. بستهبندی جدیدش دیگه همچین چیزی ننوشته و اپل میگه این سختگیریها باعث میشه برندها انگیزهای واسه اقدام مثبت برا محیطزیست نداشته باشن!
🗺️ ویکیپدیای گرینلندی، خداحافظ! ویکیپدیا تو ۳۴۰ زبون مختلف نسخه داره؛ یه دونه هم واسه گرینلندی بود (زبون رسمی بومیای گرینلند). فقط ۶۰ هزار نفر به این زبون حرف میزنن و تقریبا هیچ کس اون سایت رو نمیخونده. بیشتر مقالهها فقط ترجمه ماشینی پر از غلط و چرت و پرت بودن. اما چون همین مقالات بد میتونستن به آموزش هوش مصنوعی داده بشن، باعث خراب شدن آینده زبان میشدن (چیزی که بهش میگن doom spiral یعنی افتادن زبان تو یه سیکل باطل نابودی). آخرش مدیرای ویکیپدیا تصمیم گرفتن تعطیلش کنن تا به زبان آسیب بیشتری نرسه.
💬 هوش مصنوعی چاپلوس! میدونین که ChatGPT و بقیه هوش مصنوعیهای چت (chatbot) خیلی ترند شدن. امسال آپدیت جدیدش اومد که عملا انگار یه دوست همیشه راضی هست که هر چی بگی تحویلت بگیره و بگه “چه ایدهای! عالیه!”. به این رفتار میگن sycophancy یعنی چاپلوسی الکترونیکی! این یه استراتژی شرکتی بود چون ظاهرا آدمها دوست دارن مورد تعریف و تمجید قرار بگیرن – اما ایرادش اینه که میتونه توهم و رفتارهای اشتباه رو تشویق کنه. حتی باعث شد بعضی کاربرا واقعا با واقعیت قطع ارتباط کنن یا تصمیمات خطرناک بگیرن. خود OpenAI هم اعتراف کرد مشکل بزرگیه و یه آپدیت رو مجبور شد حذف کنه، ولی هنوز هم اگه یه ایدهی خندهدار بذاری، جواب میده: «من عاشق این کانسپت هستم!»
در کل، سال ۲۰۲۵ پر از پروژههایی بود که بهجای درست کردن دنیا، بیشتر دردسرساز شدن. تکنولوژی میتونه کارای جذابی بکنه، اما وقتی پای سیاست یا صرفاً تبلیغات بیمنطق وسط بیاد، یه وقتایی فقط بهتره آدم نزدیکش نشه!
منبع: +