حتماً برات پیش اومده که واسه تنظیم ساعت کامپیوتر یا موبایل، همهچی رو سپردی به ساعت اینترنت، اما شاید باورت نشه: یه مدتِ کوتاه بعضی از سرویسهای زمانی اینترنت حسابی قاط زده بودن!
داستان اینجوری شروع شد که موسسهی ملی استاندارد و فناوری آمریکا یا همون NIST (که توی آمریکا کلی مرجع برای تعیین ساعت دقیق حساب میشن) هشدار داد که بعضی از سرورهای زمانشون دیگه اون دقت همیشگی رو ندارن. یعنی شاید بهشون وصل بشی، جواب هم بدن، اما اون ساعتی که بهت تحویل میدن، دقیقاً ساعت اتمی واقعی نیست!
ماجرا چی بود؟ توی مرکز NIST که تو بولدر کلرادو هست، یه قطعی برق طولانی رخ داد. با اینکه ژنراتورهای پشتیبان داشتن، اما یکی از اونا از کار افتاد و باعث شد سیستمی که توزیع ساعت اتمی رو انجام میده، دستش به ساعت دقیق نرسه.
حالا ساعت اتمی خودش چیه؟ همون ساعت معروف NIST-F4 که از اتمهای سزیم استفاده میکنه تا ثانیه رو با دقت باورنکردنی اندازه بگیره. مثلاً توی این جریان فقط حدود ۴ میکروثانیه اختلاف افتاده بود. (میکروثانیه یعنی یه میلیونیم ثانیه!) شاید این عددا به نظر کوچیک بیان، ولی توی دنیاهایی مثل مخابرات، بورس، یا حتی تحقیقای علمی، همین کوچیکترین جابجایی هم میتونه خبرساز باشه.
راستی احتمالاً میپرسی حالا چه کار میشه کرد؟
یکی از راهحلهایی که توی ساختار سرورهای NIST هست اینه که آدرسهایی مثل time.nist.gov از ساختار Round Robin DNS استفاده میکنن (یعنی هر بار سرور مختلف جواب میده و همه سرورها تو نقاط جغرافیایی متفاوت هستن). اینجوری وقتی یکی از سرورها مشکل داشته باشه، کلاینت خودش اتوماتیک سراغ یه سرور سالم دیگه میره. ولی اگه دستی اسم یکی از سرورهای مشکلدار رو مستقیم وارد کرده باشی، احتمال اینکه ساعت اشتباه بگیری بالا میره!
یه نکتهی مهم دیگه: این قطعی همهی سرورها رو تحت تاثیر قرار نداده بود، فقط بعضی آدرسهای مثل time-x-b.nist.gov و ntp-b.nist.gov. کاربرا عادی یا سیستمهای خونگی احتمالاً اصلاً چیزی نفهمیدن. مشکل بیشتر برای کارهایی بود که دقت زمانی بالا میخوان، مثل سرورهای دیتاسنتر یا کسایی که دنبال لاگگیری خیلی دقیق، پروتکلهای امنیتی ویژه یا ترتیبدهی دقیق تراکنشها هستن.
همچنین، سرورهایی که روی بسترهای ابری (Cloud Hosting یعنی همون میزبانی ابری) بودن، چون از منابع زمانی اشتراکی استفاده میکردن، خیلی از این مشکل تاثیر نگرفتن و اگرم بوده کوتاه بوده و به چشم نیومده.
جالبه بدونی این اولین بار نبود! اوایل همین ماه هم تو شعبهی گایتِرزبرگ مریلند، سرویس زمان NIST یه خرابی بزرگتر داشت که اونجا اختلاف زمانی تو حد میلیثانیه (یعنی هزارم ثانیه) بود. پس میبینی که حتی سرورهای حرفهای هم گاهبهگاه به مشکل میخورن.
NIST گفته هنوز دقیق نمیدونه کی همه چیز به روال عادی برمیگرده و تیمشون دارن شبانهروزی رو درستکردن داستان کار میکنن. اما اگه از حرفهایهای دنیای کامپیوتر باشی، بهتره همیشه چند تا منبع مستقل برای ساعت داشته باشی تا همچین ماجراهایی اذیتت نکنه!
در کل، برای بیشتر مردم این ماجرا هیجان خاصی نداره، ولی برای اهالی فناوری و کسایی که عاشق دقت هستن، پیگیری این داستان حسابی مهمه. حالا دیدی حتی زمان اینترنتی هم خوابش میگیره؟!
منبع: +
