بیا یه سوال باحال ازت بپرسم؛ فکر میکنی واسه شناختن یکی فقط چهرهش و صداش کافیه؟ نه عزیز، قضیه خیلی فراتر از یه عکس ساکن یا حتی یه جملهست! کلی تحقیق جدید نشون داده موقع شناسایی آدمها، ما حسابی به حرکتهاشون دقت میکنیم، هم حرکت صورت، هم بدن، هم حتی اینکه صداشون چطور بالا پایین میشه.
یعنی اگه دوستت رو فقط از پشت ببینی که داره راه میره، یا فقط صدای خندیدنش رو بشنوی، بازم میتونی بشناسش! مثلا هر کسی یه جور خاص میخنده یا یه مدلی راه میره که فرق داره با بقیه. به این مدلهای حرکتی خاص هر نفر میگن “dynamic fingerprint” یا اثر انگشت حرکتی؛ یعنی همونطور که اثر انگشت هر نفر با بقیه فرق داره، نحوه حرکت بدن و چهره و حتی صداش هم مخصوص خودشه.
حالا چرا این حرکتها اینقدر مهمن؟ چون ویژگیهای ایستا (مثلاً فقط یه عکس) همیشه کاملترین و دقیقترین تصویر رو از هویت طرف بهمون نمیده. وقتی حرکتهای صورت طرف رو میبینی، یا دست و پاش رو، یا حتی اینکه کلمات رو چطور بیان میکنه، مغزت میتونه اون شخص رو بهتر بشناسه و کمتر اشتباه کنه.
جالبه بدونی که حتی بین حرکت اجزای مختلف هم ارتباطهایی هست. مثلاً همونطور که حالت چهره کسی حین صحبت تغییر میکنه، صدای اون طرف هم یه طور خاص بالا و پایین میره. محققها میگن این “covariance”ها یعنی همراهی و جور بودن حرکت چهره با صدا و حتی بدن، یه جور امضای حرکتی واسه هر آدمه.
ولی باز همه چی به سادگی اینم نیست! درجه متغیر بودن حرکات (مثلاً اینکه چقدر هر روز متفاوت راه بری یا بخندی)، قابل توجه بودن اون حرکات (یعنی چقدر خاص و عجیب یا معمولی باشه)، و حتی اینکه خود ما – یعنی بیننده – چقدر تو توجه و شناسایی این حرکتها ماهریم، تاثیر زیادی تو موفقیت شناسایی آدمها دارن.
برای مثال، بعضیها خیلی حرفهای بلدن حرکات ریز افراد رو تشخیص بدن و بلافاصله بفهمن کیه، ولی بعضیها نه انقدر دقت دارن نه حافظه خوبی واسه حرکت دارن. دانشمندها باور دارن اینا به “neural mechanisms” یعنی مکانیزمهای مغزی ما (نحوه عملکرد مغزهایمون واسه تحلیل و ذخیره اطلاعات حرکتی و شنیداری) هم مربوطه.
یکی دیگه از سوالهای جالب اینه که دقیقاً چه ارتباطی بین همه این جنبههای حرکتی مختلف هست، و اصلاً چطور مغز ما همه این اطلاعات رو با هم ترکیب میکنه تا یه تصویر کامل از هویت طرف درست کنه. واقعاً این ترکیب حرکت صورت، بدن و صدا چه مدلی انجام میشه؟ اینا سوالهایی هستن که هنوز جوابی دقیق براشون پیدا نشده و تحقیقات بیشتر لازم داره.
در کل، اگه تا حالا فکر میکردی شناختن آدمها فقط به چهره و صداشونه، باید بگم سخت در اشتباهی! حرکتهاشون، چه ریز و چه بزرگ، چه صدایی چه بدنی، همه واسه خودشون یه عالمه راز و اطلاعات دارن که میتونیم ازشون واسه شناسایی آدمها استفاده کنیم – حتی گاهی خیلی بهتر و مطمئنتر از ظاهر ساکت و بیتحرکشون. پس دفعه بعدی که میخوای کسی رو پیدا کنی، فقط به عکس نگا نکن؛ به راه رفتن، خندیدن یا حتی جمله گفتنش هم توجه کن!
منبع: +