اگه اهل اخبار عجیب غریب هستی، این یکیو از دست نده! دوباره ایسلند حسابی رفته رو دور آتیشبازی، این دفعه یک شکاف غولآسا روی ردیف دهانههای Sundhnúkur باز شده و داره ازش کلی گدازه بیرون میریزه! آره، دقیقاً مثل فیلمهای هالیوود، فقط این واقعیتره! ماجرا از اونجا شروع شد که صبح چهارشنبه (۱۶ جولای)، یک عالم زلزله کوچیک و بزرگ شروع شد تو اون منطقه. این پدیده رو بهش میگن earthquake swarm، یعنی زلزلههایی که پشت سر هم میان و نشونهی فعالیت زیرزمینی قوی هستن. اتفاقی نمیافته که بیخبر باشن؛ «دفتر هواشناسی ایسلند» (IMO – همونهایی که هوای کشور رو پیشبینی میکنن)، سریع اعلام کرد که از دل کوه گدازهها فواره زدن.
ساعت ۳:۵۶ صبح، گدازهپاشی رسماً شروع شد و هنوزم ادامه داره. حالا جالبش اینجاست که تا ظهر همون روز، دیده شد این ترک زمین فقط یک جا نیست؛ ترک دوم هم باز شد! ترک (یا همون fissure) بزرگتر حدود ۲.۴ کیلومتر طول داره (یعنی تقریباً ۱.۵ مایل)؛ ترک کوچیکتر تقریباً ۵۰۰ متره. فکر کن گدازه از این ترکها وسط طبیعت میباره و شبیه یک دیوار آتش دیده میشه. عکسهاش رو هم «اداره حفاظت غیرنظامی ایسلند» تو فیسبوک گذاشت و واقعاً دیدنیه، منظرهش طوریه که طبیعت انگار نقاشی کشیده با آتیش!
این دفعه با قبلیها فرق داره، چون معمولاً آتشفشانها وقتی فوران میکنن که مقدار زیادی ماگما (همون مواد مذاب اعماق زمین) جمع شده باشه. اما این یکی هنوز مقدار ماگما زیر Svartsengi (یه منطقه تو همون حوالی) فقط تقریباً دو سوم دفعات قبلی بود. یعنی فرصتی ندادن که مواد مذاب کامل ذخیره بشه، زود خودشونو نشون دادن!
نکته مهم دیگه اینکه فعلاً خبری از تهدید مستقیم روی زیرساختها و ساختمونها نیست؛ یعنی گدازهها هنوز به شهر و دهکدهها نزدیک نشدن و جای نگرانی از سوختن خونهها نیست. ولی یه مشکل بهداشتی پیش اومده: بادها، گازات سمی خارج شده از آتشفشان رو به شهر ریکجانسبیر (Reykjanesbær) بردن و کیفیت هوا برای یه مدت افتضاح شد. البته الان داره بهتر میشه، ولی کارشناسای IMO گفتن که هنوز باید حواستون باشه چون این گازها – مثل دیاکسید گوگرد (SO₂)— میتونن برای ریهها خیلی مضر باشن. این گازها تو فورانهای آتشفشانی همیشه هستن و استنشاقشون خطرناک و آزاردهندهس.
یه چیز جالب دیگه که تو گزارش اومده: بادها، یه چیز خاص به اسم “موهای جادوگر” یا witches’ hairs به اینور اونور میبرن! اینا چی هستن؟ موقعی که گدازه به سرعت سرد میشه، الیاف شیشهای خیلی ریزی تشکیل میشن، خیلی سبک و سبک، که باد راحت اینا رو جابجا میکنه. این موهای جادویی اگه به پوست یا چشم تماس پیدا کنن، میتونن باعث خارش یا سوزش بشن، پس اگه اون اطرافی، بیرون رفتن رو کلاً فراموش کن!
اگه خوشت اومده بدونی دقیقاً کجا این آتشبازی بوده، بگم وسط شبهجزیره ریکینس (Reykjanes) بین Stóra-Skógfell و Sýlingarfell. این محدوده اصلاً معروفه به آتشفشانی بودن. این چند سال اخیر هم کلی فوران مشابه داشته، هر از گاهی یک شکاف (fissure) حسابی باز میشه و طبیعت با گدازه رنگ میگیره. مثلاً سال پیش یه شکاف ۴ کیلومتری باز شد که انقد گدازه بیرون داد که در ۲۰ ثانیه میتونست یک استخر المپیک رو پر کنه! اصلاً باورنکردنیه، نه؟
از همه اینا گذشته، کلی هم عکسهای هوایی فوقالعاده اومده که منظرهی این آتشبازی رو از بالا نشون میدن. این عکسها واقعاً بسیته، دیوارِ گدازه، مثل یک خطِ آتیش، داره تو طبیعت میتازونه. اگه دوست داری بیشتر ببینی، تو صفحات رسمی فیسبوک یا سایت «اداره حفاظت غیرنظامی ایسلند» رو نگاه کن، عکسای نفسگیری هست.
یادت باشه اگه گذرت به اون مناطق خورد، مراقب گازات سمی و اون الیاف شیشهای باش. و البته همیشه اخبار و هشدارهای محلی رو دنبال کن چون فوران هنوز ادامه داره و تو ایسلند همه چیز میتونه خیلی سریع تغییر کنه!
در کل، ایسلند یه بار دیگه نشون داد چرا بهش میگن سرزمین یخ و آتش!😍
منبع: +
