وقتی قراره هوش مصنوعی رفیق صمیمی آینده‌مون بشه (و این‌هم می‌تونه خفن باشه، هم ترسناک!)

Fall Back

اگه برات جالبه بدونی OpenAI—همون شرکتی که ChatGPT رو ساخته—واقعا چه برنامه‌هایی برای آینده داره، یه مقاله جدید از خانم فیجی سیمو (Fidji Simo) که قراره به‌زودی مدیر بخش «اپلیکیشن‌ها»ی OpenAI بشه، کلی سرنخ جالب بهت می‌ده.

داستان اینطوریه که چند وقت دیگه OpenAI دوتا مدیرعامل خواهد داشت! سم آلتمن (Sam Altman) هست که همچنان رئیس اصلی شرکت می‌مونه، ولی سیمو قراره بشه مدیرعامل بخش «اپلیکیشن‌ها». منظور از اپلیکیشن‌ها همون چیزاست که مردم مستقیم باهوش مصنوعی کار می‌کنن—مثل ChatGPT یا دستیارهای هوشمند.

خلاصه تو مقاله‌ش سیمو گفته دقیقا برای چی عاشق تکنولوژیه: نه واسه پز دادن و پیچیدگی‌هاش، بلکه برای تغییر مثبتی که می‌تونه تو زندگی مردم ایجاد کنه. دختر خیلی عمل‌گراییه!

به‌نظرت هوش مصنوعی کجاها می‌تونه بیشتر تغییر ایجاد کنه؟ سیمو براساس تجربه‌ش، گفته شش تا زمینه مهم هست:

۱. دانش (knowledge)
۲. سلامت (health)
۳. بیان خلاقیت (creative expression)
۴. آزادی اقتصادی (economic freedom)
۵. زمان (time)
۶. حمایت (support)

بذار یکم درباره هرکدومش توضیح بدم:

دانش: سیمو می‌گه آدمایی که از مربی یا معلم هوش‌مصنوعی استفاده می‌کنن، «دوبار بیشتر» از زمانی یاد می‌گیرن که با معلم انسانی درس می‌خونن! حتی از کلاس درس معمولی هم بهتر عملکرد دارن. یعنی با AI روند یادگیری می‌ره رو دور تند.

سلامت: اینجا منظورشه که AI می‌تونه جواب آزمایش رو توضیح بده، اصطلاحات دشوار پزشکی رو به زبون ساده ترجمه کنه و حتی نظریه دوم پزشکی بده. البته قراره پزشک رو کنار نزنه، ولی کمک می‌کنه همه مردم بفهمن واقعا جریان چیه و دستشون بازتر باشه تو تصمیم‌گیری درمانی.

بیان خلاقیت: می‌دونی خیلیا می‌ترسن هوش مصنوعی جای نقاشا یا نویسنده‌ها رو بگیره؟ سیمو می‌گه برعکسه، اگر هرکس بتونه با این ابزار ایده‌ش رو به نقاشی یا داستان یا آهنگ تبدیل کنه، دنیا خلاق‌تر و خوشگل‌تر می‌شه.

آزادی اقتصادی: این یعنی هرکسی بتونه با کمک AI یه ایده بزنه و کسب‌وکار خودش رو راه بندازه—بدون اینکه سرمایه زیادی بخواد.

زمان: طبیعتاً هوش مصنوعی خیلی کارها رو سریع می‌کنه و وقت بیشتری برای کارهای مهم‌تر یا تفریح باقی می‌ذاره.

حمایت: این قسمت داستان خیلی جذاب و هم یه جورایی ترسناک بود! سیمو گفت خیلیا هستن که حاضر نیستن با خانواده یا دوستاشون درباره مشکلاتشون حرف بزنن. خب، دسترسی به درمانگر یا مربی حرفه‌ای که مدام جواب بده هم کمه، تازه اگه بشه فقط هفته‌ای یه ساعت دیدشون. اما هوش مصنوعی می‌تونه همیشه آنلاین باشه، همه ابعاد زندگی‌تو درک کنه و حتی الگوهات رو بهت یادآوری کنه، تا بهتر خودتو بشناسی. اینجا منظورش AI coach یا coach هوش مصنوعیه؛ یعنی گفت‌وگو با یه سیستم هوشمند که نقش پشتیبان و مشاور رو بازی می‌کنه.

اما اینجاش چالش‌برانگیزه: اگه مردم کم‌کم رازها و مسايل شخصیشون رو فقط به AI بگن و با خانواده یا رفقا صمیمی نباشن، برامون چی پیش میاد؟ ممکنه کم‌کم اعتمادمون به آدم‌ها کمتر بشه.

از طرف دیگه، شرکت‌هایی مثل OpenAI (که ساختارشون یه ترکیب عجیبه از خیریه و شرکت انتفاعی یا Public Benefit Corporation هست – یعنی هم به فکر منفعت عمومین و هم سود خودشون) داده‌های خیلی خصوصی ازمون جمع می‌کنن. ما چقدر می‌تونیم بهشون اعتماد کنیم؟

یه موضوع دیگه، درآمدزایی این پلتفرم‌هاست: الان تو چت‌بات‌های بزرگ تبلیغ نشون نمی‌دن، ولی با توجه به هزینه وحشتناک بالا برای ساخت و نگهداری‌شون، عده زیادی از کارشناس‌ها معتقدن دیر یا زود این هوش مصنوعی‌ها مجبور می‌شن تبلیغ بذارن. حالا فرض کن مشاورت نه‌تنها از زندگی واقعیت پرخبره، بلکه تبلیغ مخصوص شرایط‌ت هم نصیبت می‌کنه! اونوقت می‌دونی چقدر رو ذهنیت و حتی رای مردم تاثیر می‌ذاره؟ یه نگاه به تاثیر شبکه‌های اجتماعی تو انتخابات بندازی، می‌بینی موضوع شوخی‌بردار نیست.

در کل، سیمو معتقده هوش مصنوعی همین الان می‌تونه زندگی خیلی‌ها رو بهتر کنه، فرصت یادگیری رو برای همه باز بذاره و دسترسی عمومی به تکنولوژی رو دموکراتیک کنه (یعنی همه بهش دسترسی داشته باشن و مختص پولدارها نباشه). اما هنوز قوانین و کنترل کافی برای این عصر جدید هوش مصنوعی وجود نداره. باید مواظب باشیم که چطور و چقدر به این تکنولوژی‌ها اعتماد می‌کنیم و اجازه می‌دیم تو چه بخش‌هایی از زندگیمون وارد بشن.

اگه اهل فکر کردن به آینده‌ای هستی که شاید دوست و مشاور ناگفته‌مون یه هوش مصنوعی باشه، این بحثا خیلی جدیه و باید بیشتر از همیشه باهوش و دقیق باشیم.

منبع: +