پهپاد دوآتیشه! دانشجوها پهپادی ساختن که هم پرواز می‌کنه، هم زیر آب میره!

واقعاً ایده‌شو داری؟ چند تا دانشجو تو دانمارک یه پهپاد عجیب غریب ساختن که می‌تونه هم تو هوا پرواز کنه و هم راحت شیرجه بره تو آب و زیر آب شنا کنه! انگار از توی فیلمای علمی‌تخیلی اومده بیرون. این تیم دانشجویی اهل دانشگاه Aalborg ماموریت پایان‌نامه کارشناسی‌شون رو گذاشتن روی ساخت یه نمونه عملیاتی از این پهپاد هیبریدی. پهپاد هیبریدی اصلاً یعنی وسیله‌ای که تلفیقیه و می‌تونه تو دو محیط مختلف کار کنه، اینجا منظورش هم هوا و هم آبه!

توی ویدئویی که ازش منتشر کردن، پهپاد رو نشون میدن که کنار یه استخر بزرگ روی زمین بلند میشه، یه راست می‌ره تو آب شیرجه می‌زنه، چند ثانیه زیر آب می‌مونه و بعد دوباره مثل سوپرمن از آب بیرون می‌پره و پرواز می‌کنه تو هوا! جالب اینه که این حرکت رو چند بار، از زاویه‌های مختلف فیلم گرفتن که آدم باورت نمی‌شه.

اعضای این گروه یعنی آندری کوپاچی، پاول کووالچیک، کریستوف سیروتسکی و میکولای دژویگالو همه‌شون رشته مهندسی الکترونیک صنعتی خوندن و تونستن این حرکت سختِ تغییر حالت از هوا به آب و برعکس رو با کمک یه فناوری باحال اجرا کنن: مرو گر تقلب نشده بگم «پروانه با زاویه متغیر»! پروانه همون پره هست که رو پهپاد یا هواپیماها می‌بینیم. حالا زاویه متغیر یعنی پره‌هاش می‌تونن تغییر زاویه بدن تا بهتر به محیط جدید – یعنی هوا یا آب – واکنش نشون بدن و عملکرد بهتری داشته باشن. توی هوا پره‌ها زاویه‌بیشتر می‌گیرن که جریان هوا رو بیشتر کنن و پهپاد پرواز کنه، اما تو آب زاویه کم میشه که مقاومتش کمتر شه و راحت‌تر حرکت کنه. حتی قابلیت هُل معکوس دارن، یعنی می‌تونن نیروی عکس جهت ایجاد کنن تا زیر آب مانور بدن – درست عین زیردریایی‌ها!

خود بچه‌ها می‌گفتن ساخت و طراحی این پهپاد دو محیطی یعنی رباتیک یه قدم بزرگ برداشته، چون با یه وسیله میشه همزمان هم توی هوا هم تو آب ماموریت انجام داد! البته این اولین بار نیست که یه تیم این ایده رو عملی می‌کنه. مثلا سال ۲۰۱۵ دانشمندهای دانشگاه راتگرز آمریکا یه نمونه اولیه از این جور پهپاد ساختن و سال ۲۰۲۳ هم چینی‌ها پهپادی نشون دادن که می‌تونست از هوا بره تو آب. ولی خب کار همین تیم دانمارکی واقعاً صحنه‌های روان و تیک‌آف و ورود و خروج عالی داشت.

پروسه ساختشون هم خودش باحال بوده! اول یه مدل سه‌بعدی از پهپاد ساختن و کلی روی طراحی پروانه با اون قابلیت زاویه متغیر وقت گذاشتن. بعد با پرینتر سه‌بعدی و دستگاه CNC رفتن سراغ ساخت قطعات. CNC یه جور دستگاه خودکار صنعتی‌یه که می‌تونه با دقت زیاد قطعات رو بسازه. بعد هم همه چیز رو با نرم‌افزار مخصوص خودشون برنامه‌نویسی کردن و رفتن سراغ تست اصلی! می‌گفتن خودشونم از اینکه این گذار از آب به هوا اینقدر نرم و بی‌نقص انجام شد تعجب کردن – اصلاً فکرشو نمی‌کردن اینقدر خوب جواب بده.

این نمونه فعلاً فقط یه مدل ابتداییه، ولی تصور کن چه استفاده‌هایی میشه ازش کرد؛ مثلاً در عملیات‌های امدادرسانی، ماموریت‌های نظامی، بازرسی کشتی‌ها و تجهیزات دریایی، یا حتی اکتشاف و پژوهش توی اعماق دریا! خلاصه هر جا بخوای یه چیزی جستجو کنی یا نیاز به یک وسیله قوی برای عملیات زیر آب و در هوا داشته باشی این تکنولوژی حسابی به کارت میاد.

جالب اینه که تو همین مدت اخیر تکنولوژی پهپادی کلی پیشرفت داشته. مثلاً چین بزرگترین ناو پهپاد دنیا رو داره آماده می‌کنه، یا آمریکا دنبال پهپادهای کوچکیه که با هوش مصنوعی بر پایه مغز انسان – بهش می‌گن Brain-inspired AI – کار کنن. حتی مدل‌هایی هستن که با انرژی خورشیدی تا ۹۰ روز تو هوا می‌مونن! خلاصه آینده واقعاً داره عجیب پیش می‌ره.

آخر سر باید گفت اگه علاقه‌مند به ساختنی و تکنولوژی روز هستید این جور پروژه‌ها حسابی می‌تونه مغز رو قلقلک بده و نشون می‌ده چطور ترکیب خلاقیت و مهندسی می‌تونه چیزای شگفت‌انگیزی رو به وجود بیاره!

منبع: +