بذارین یه موجود حسابی عجیب و بامزه رو بهتون معرفی کنم: کولوگو! اسم واقعیش هست کولوگو یا همون لمور پرنده سودان (Sunda flying lemur)، که البته بعضی جاها بهش مالایان هم میگن. اما خب اسمش خیلی گمراهکنندهس؛ چون نه واقعاً لموره (یعنی اون دسته از حیوانات که جزو خانواده پریماتها و نزدیکتر به میمونها هستن)، نه اصلاً پرواز میکنه!
کولوگوها فقط عضوهای گروه ویژهای از پستانداران هستن به اسم Dermoptera (درموپترا یعنی همون گروهی که فقط کولوگوها توش قرار دارن. یعنی هیچ حیون دیگهای همخانواده نزدیکشون نیست). جالبتر اینکه، اینا نزدیکترین فامیلهای زندهی پریماتها (میمونها و ماها!) به حساب میان.
اینا توی جنگلهای بارونی جنوب شرق آسیا زندگی میکنن؛ مثلاً توی مالزی، تایلند، اندونزی و اون اطراف. یجورایی کل عمرشون رو روی درختها میگذرونن؛ یعنی اصطلاحاً بهش میگن موجودات arboreal (آربوریال یعنی حیونی که همیشه توی درخته و زمین نمیاد).
حالا بیاین درباره ظاهرشون حرف بزنیم! یه کله کوچیک و پشمالو دارن با دوتا چشم خیلی بزرگ و رو به جلو! خب شاید قیافهشون یجورایی یادآور لمورها باشه، ولی واقعاً ربطی بهشون ندارن.
اصلاً اون بخش «پرنده» توی اسمشون از کجا اومده؟
کولوگوها بال ندارن! برعکس خفاشها (که تنها پستاندارهایی هستن که واقعاً میتونن پرواز کنن)، کولوگوها فقط یک «غشاء پشمالو» دارن به اسم patagium (پاتاجیوم یعنی یه تیکه پوست کشیده که از گردن تا سر انگشتا، از انگشتا تا نوک پاها و از اونجا تا دمشون ادامه داره). این غشاء باعث میشه اینا بتونن از روی یه شاخه به شاخهی دیگه سُر بخورن (اسلاید کنن)، نه اینکه مثل خفاش واقعاً پرواز کنن.
وقتی این پاتاجیوم رو کاملاً باز میکنن، طولش تقریباً ۷۰ سانتیمتر (۲۸ اینچ) میشه! آدم حس میکنه یه بادبادک زنده داره رو هوا حرکت میکنه. حتی پاهاشون هم یه جورایی پرهدار و پنجهدار درست شده تا راحت شاخهها رو بگیرن و نلغزن.
کولوگوها استاد سرخوردن از رو درختا هستن! کاملاً توی هوای شب فعالان. میتونن با یه شیرجه، تا بیشتر از ۱۰۰ متر (۳۲۸ فوت) رو هوا برن، کلاً هم ارتفاع زیادی از دست نمیدن. سرعتشون حین سر خوردن تا حدود ۳۵ کیلومتر در ساعت (۲۲ مایل در ساعت) هم میرسه که اصلاً شوخی نیست. حتی اگه یه مادر کولوگو بچه داشته باشه، بچه رو میگیره به شکمش و باهم سُر میخورن.
توی دنیا فقط دو مدل کولوگو داریم: همین Sundan flying lemur یا همون گالهوپتروس و یه گونه دیگه به اسم Cynocephalus volans که فقط جنوب فیلیپین پیدا میشه. این سودانیه یه کم از اون یکی بزرگتره. طول بدنش تا ۴۲ سانتیمتر (۱۶.۵ اینچ) میرسه و دمشون طولش تا ۲۷ سانتیمتر (۱۰.۶ اینچ) درمیاد. وزنشون هم بسته به سن و جثه، از حدود ۹۰۰ گرم تا ۲ کیلو (۴.۵ پوند) متغیره.
رنگ پشم کولوگوها خیلی خفنه! میتونه سیاه، خاکستری، قرمز یا حتی سفید باشه. پشتشون هم لکهلکه و جوریه که انگار پوستشون شبیه تیکههای خزه یا گلسنگی شده که معمولاً رو تنه درختای بارونزده جنگل رشد میکنه. اینم ترفند فوقالعادهشونه برای قایم شدن از دست دشمنها.
یکنکته خیلی جالب درباره دندون پیشین کولوگوهاست! این دندونا یه حالت شونهای دارن (یعنی به جای صاف بودن، چند شاخه ریز شبیه دندونه شونه دارن و ممکنه تا ۲۰ تا تیغچه رو یه دندونش باشه!). این دندونا به درد شونه کردن و تمیزکاری خودشون یا حتی دور کردن انگلها میخورن! بعضی وقتا هم باهاش میتونن شیره گیاها رو بِکَنَن یا آب میوهها رو صاف کنن!
در مورد خوراکشون هم بدونین: این موجودات تقریبا گیاهخوار مطلق هستن؛ گل، جوانه، برگ، شیره و شهد میخورن و دنبال حشرات یا گوشت نمیرن.
در کل، ساده بگم: کولوگو یه پستاندار سوپرجنگلی و شگفتانگیزه که نه پرواز میکنه، نه واقعا لموره! بیشتر به دلیل سبک زندگیش، داشتن اون پتاجیوم عجیب (پوست سرخوردنی)، و اینکه فامیل دورهی ما آدما محسوب میشه، شناخته میشه. اگه یه روزی تو جنگلای جنوب شرق آسیا بودین و همچین «بادبادک» پشمالویی رو دیدین، احتمالا دارید یه کولوگو رو تماشا میکنید!
حالا اگه از این دسته موجودات عجیب خوشت اومده، میتونی درباره “ویسکاشای دشتی” (جوندهای که شهرای زیرزمینی عظیم میسازه!) یا “لمور موش شمالی” (با اون چشای گردش و بزرگترین بیضهها بین همه پریماتها)، یا حتی “دگو معمولی” (که جامعهشون با… ادرار اداره میشه!) هم یه سرچی بکنی، کلی عجایب با نمک هست!
منبع: +
