خب بچهها، امروز میخوام براتون از یه پروژه خیلی جالب و نسبتا نو بگم تو دنیای روانشناسی: «PCI Psychology». اگه با دنیای آکادمیک کمی آشنا باشین، میدونین که پروسه داوری علمی (همون peer review) معمولاً چقدر میتونه طولانی و خستهکننده باشه. معمولاً یه مقاله رو مینویسی و هی میفرستی یه ژورنال، اونا داوری میکنن، اگه رد شد دوباره باید بری ژورنال بعدی و این داستان همینجوری میچرخه!
حالا PCI Psychology اومده تا کل این جریان رو یکم آسونتر، کارآمدتر و دمدستیتر کنه. اول یه توضیح کوچولو از این ساز و کار بدم: «PCI Psychology» بخشی از «Peer Community In» یا همون PCI هست. این یه جامعه بینالمللیه که هدفش اینه داوری علمی رو به یه سبک جامعتر و بازتر انجام بده.
اینجا کسی نمیخواد ژورنال بازی دربیاره! در واقع PCI Psychology خودش ژورنال نیست، ولی مثل ژورنال رفتار میکنه. به این صورت که محققای روانشناسی میتونن پیشنویس مقاله شونو (که بهش میگن preprint – یعنی مقالهای که هنوز تو مجله رسمی چاپ نشده و همون نسخه اولیه کاره) رو به این پلتفرم بفرستن.
بعد چی میشه؟
- یه گروه داور (توی سیستم بهشون میگن recommender – یعنی کسی که مقاله رو بررسی و توصیه میکنه) کار بررسی مقالهها رو راه میندازن.
- بعد از داوری، یه نامه میاد که داخلش نوشته: مقاله توصیه شد (یعنی ok دادیم بهش)، یا باید اصلاح بشه، یا رد شده.
- مقالههایی که مورد تایید قرار میگیرن تو سایت PCI Psychology منتشر میشن.
ولی این پایان ماجرا نیست! نویسندهها میتونن همین مقاله رو هرجایی خواستن منتشر کنن؛ چه تو یه مجله علمی باحال، چه تو «Peer Community Journal» که به اصطلاح diamond open access هست؛ یعنی نه از نویسنده پول میگیره، نه از کسی که میخواد مقاله رو بخونه! (دیدین یه سری ژورنالا پول میگیرن واسه چاپ یا دانلود؟ اینجا از اون خبرا نیست!)
یه نکته خیلی جذاب: مجلهها میتونن خودشو متعهد کنن که اگر مقالهای از PCI Psychology تایید بگیره، دیگه دوباره براش داوری طولانی راه نندازن، یا حداقل قول بدن سریعا جواب بدن. الان که پروژه شروع شده، ۱۴ تا ژورنال بزرگ، مثل Advances in Methods and Practices in Psychological Science و Clinical Psychological Science (که متعلق به انجمن APS هستن)، گفتن اوکی، ما پای کاریم و سریعا جواب میدیم.
تا الان بیست دانشمند هم اومدن تو لیست توصیهکنندهها (recommenderها) ثبت نام کردن که یعنی کار داوری واقعاً داره جدی انجام میشه.
جولیا بوتزینی، که یه دانشمند رفتاره و خودش از شروعکنندههای این سیستم بوده و جزو هیئت مدیره هم هست، یه جمله جالب گفته: «ژورنالا تو انتخاب مقاله و انتشار خوب کار میکنن و لازمه باشن. اما واقعاً چرا باید هرجا میفرستی یه داوری جدید انجام بشه؟!» واقعاً چرا؟ همین باعث میشه که تو سیستم PCI Psychology هر مقالهای فقط یکبار داوری حرفهای میشه، اما میتونه تو چندتا ژورنال پیشنهاد بشه و دردسرهای قبلی رو نداره.
از طرف دیگه، سردبیرهای ژورنالایی که تو این سیستم با PCI Psychology کار میکنن، یه سود عجیب میبرن: مقالههایی که براشون میاد، از قبل داوری و حتی ارزشیابی اولیه شدن و دیگه لازم نیست انقدر دنبال داور بدوند. ولی در نهایت هنوز دست سردبیر ژورنال بازه که مقاله رو قبول کنه، اصلاح بخواد یا حتی خودش دوباره چک کنه.
مدیرای کلِ پروژه هم کلی اسم معروف دارن کنار بوتزینی: جنیفر تکت (دانشگاه نورثوسترن)، دان مور (کالیفرنیا برکلی)، اندریا هاوارد (دانشگاه کارلتون) و موئین سید (دانشگاه مینهسوتا). خلاصه تیم قوی و باانگیزهای پشتشن!
در کل، این حرکت میخواد هم کار روانشناسای محقق رو راحتتر کنه و هم کیفیت و سرعت انتشار تحقیقات رو بالاتر ببره. اگر دوست دارین وارد جزییات یا ثبت مقاله بشین، کافیه برید پی سایتش: psych.peercommunityin.org
راستی، یه نکته: اگه نظری درباره این پروژه دارین یا میخواین باهاشون ارتباط بگیرین، میتونین به apsobserver@psychologicalscience.org هم ایمیل بزنید!
خلاصه بچهها، به نظرم سرعت و کیفیت تو داوری علمی خیلی مهمه. اگه این سیستم جواب بده، شاید سبک جدیدی تو نشر مقالات علمی دقیقا جلوی چشممون داره به دنیا میاد!
منبع: +
