یه خبر جالب براتون دارم! باستانشناسها توی یه منطقهی بکر و خلوت توی غرب آذربایجان، نزدیک مرز گرجستان و ارمنستان، به یه گور خیلی خاص خوردن که چیزی حدود ۳۸۰۰ سال قدمت داره. این گور مربوط به یه مرد فوقالعاده قدبلند بوده که وقتی زنده بوده، تقریباً دو متر (۶ فوت و ۷ اینچ!) قد داشته. زمانش هم مربوط به عصر برنز وسطی میشه، یعنی حدود ۱۸۰۰ قبل از میلاد. عصر برنز یعنی دورهای که مردم شروع کردن بیشتر وسایل و اسلحههاشون رو با برنز میساختن.
محل این کشف تو منطقهی تاریخی و فرهنگی کشیکچیداغ قرار گرفته. اینجا واسه غارها و قصرای طبیعی و دستسازش و البته صومعههای مسیحی قدیمیش معروفه. اصلاً خود این گور هم توی یه تپه خاکی بزرگی پیدا شد که تو اون منطقه بهش میگن کورگان. کورگان یه واژهی ترکمنی هست که معنی تپه یا گورپشته میده و معمولاً به قبرهای مهم مخصوصاً تو اروپای شرقی و آسیای میانه میگن.
اون کورگانی که توش این دوست قدبلند رو پیدا کردن، قطرش بیشتر از ۲۸ متر و ارتفاعش نزدیک ۲ متر بوده! باستانشناسها میگن اتاقک قبر هم خیلی جالب تقسیمبندی شده بوده: یه قسمت واسه خود جنازه و وسایلش (مثل اسلحه و لوازمش)، یه بخش جداگانه پر از ظروف سفالی، و یه قسمت هم کلاً خالی بوده. اینجور تقسیمبندی شاید نشونهی اعتقادشون به دنیای بعد از مرگ باشه.
حالا بریم سراغ خود جنگجو… اسکلتش رو تو وضعیتی پیدا کردن که پاهاش کمی جمع شده بودن (به این حالت میگن semiflexed position یعنی نیمهخمیده)، و یه سرنیزه برنزی چهارشاخه هم تو دستش بوده. سرنیزهی چهارشاخه یعنی نوکش به جای یه تیغه، چهارتا شاخکی داشته که پیدا شدن این مدلش تو این منطقه حسابی نادره و کلی اهل فن رو ذوقزده کرده! به همراهش چندتا وسیله دیگه هم بوده: بین وسایل، زیورآلات برنزی واسه قوزک پاش، مهرههای شیشهای، ابزارهایی از ابسیدین (یعنی یه نوع سنگ آتشفشانی سیاه و شیشهای که خیییلی تیزه)، و دوازده تا کوزه سفالی خوشگل و تزئینشده هم پیدا کردن.
یه نکته باحالتر اینه که تو بعضی از این کوزهها بقایای استخون حیوانات پختهشده پیدا شده! انگار گذاشته بودن واسش غذا که اگه رفت اون دنیا، اونجا گشنه نمونه. دقیقاً مثل “رهتوشه سفر آخرت”.
سبک و خرج و برج این قبر باعث شده باستانشناسها به این نتیجه برسن که این آدم احتمالاً فقط یه جنگجو نبوده و شاید حتی یه فرمانده نظامی بوده باشه.
در مورد کشف، خودشون گفتن این پروژه چند ساله داره جلو میره. تو همین منطقه کشیکچیداغ طی پنج سال اخیر، بیشتر از دو هزار نفر (از دانشجو، استاد، داوطلب تا دولتیا) همدست بودن و زیر نظر باستانشناس معروف “شامیل نجفاف” کار میکنن و کلی کورگان از عصر برنز و آهن دارن در میارن. عصر آهن هم چیزی بین ۱۲۰۰ تا ۶۰۰ قبل میلاد رو شامل میشه، یعنی بعد از عصر برنز.
اگه عاشق دنیای باستان و فسیل و گورهای مرموز هستین، کشیکچیداغ الان یه جور بهشت واسه این چیزهاست!
خلاصه، این قبر عجیب غریب و خفن نشون میده مردم اون منطقه اون زمانها هم به مراسم خاکسپاری و زندگی پس از مرگ خیلی اهمیت میدادن و یه جورایی جنگجوها و رهبرهاشون رو حسابی تحویل میگرفتن. تازه وسایل و تفکیک اتاقک قبر هم داد میزنه که به جانشین و سفر اون دنیا خیلی فکر میکردن.
راستی، تو اروپا و آسیا از این نوع تپهقبرها (کورگان) زیاده—ولی این یکی با این جنگجوی بزرگ و نیزهی جالبش حسابی خاص از آب دراومده!
منبع: +
