بشنو از این کشف عجیب غریب که محققای اسپانیا تازگیا توی یه غار قدیمی، کلی سر و صدا به پا کرده! توی غار Gran Dolina توی منطقه Atapuerca شمال اسپانیا، یه تیکه استخون گردن پیدا کردن که قصه وحشتناکی پشتش خوابیده: ظاهراً حدود ۸۵۰ هزار سال پیش، یه بچه کوچولوی ۲ تا ۵ ساله رو نه تنها سرش رو بریدن بلکه خوردنش هم کردن!
حالا شاید با خودت بگی اینو چطور فهمیدن؟ ماجرا اینه که دانشمندها روش آنالیز خاصی رو اجرا کردن و متوجه شدن روی استخوان برشهای خیلی دقیق و منظمی وجود داره – یعنی دقیقاً همون جوری که انسانای اون موقع شکارشون رو پوست میکندن و خورد میکردن تا بخورنش، با این کودک همون کار رو کردن.
داستان جایی باحالتر میشه که بفهمی این اولین باری نیست که توی این غار آثار آدمخواری پیدا میشه. نزدیک به ۳۰٪ استخوانهایی که توی Gran Dolina تا حالا کشف کردن، جای بریدگی و نشونههایی دارن که نشون میده انسانای اون دوران همدیگرو میخوردن! حتی آثار دندون انسان — بله، یعنی گاز مستقیم! — روی بعضی استخونها پیدا کردن؛ این تقریباً مطمئنترین راهیه که بفهمیم این استخونها رو واقعاً به عنوان غذا میخوردن، نه اینکه صرفاً بدن رو جابجا یا دفن کنن.
اینجا متعلق به یه گونه باستانی انسان به اسم “Homo antecessor”ه که اصلش همونجا توی Atapuerca کشف شده و هنوز سر اینکه دقیقاً جد کیه، دانشمندها خودشون هم اختلاف دارن. Homo antecessor یعنی یه “انسان باستانی مقدم” که حدود ۷۷۰ هزار سال پیش منقرض شده و فقط تو همین منطقه شناسایی شده. جالبه که بعضیا میگن اینا اجداد نئاندرتالها و حتی ما انسانهای امروزی (Homo sapiens) بودن، بعضیا هم قبول ندارن و فکر میکنن صرفاً شاخه فرعی توی درخت خانواده انسان بوده. خلاصه هرچی که بوده، قدیمیترین فامیل انسانیه که تا حالا تو اروپا پیدا کردن!
طبق گفتههای پالمیرا سالادیه (Palmira Saladié) که یکی از مدیرای حفاری تو Gran Dolinaست، اون برشهای روی استخونها خیلی حرفهای و خبره هستن و نشون میدن با خیلی دقت سر و کلهی شکار رو جدا میکردن؛ یعنی حتی به بچه کوچولوی ۲-۵ ساله هم هیچ رحم و مروتی نداشتن!
یه نکته جالب دیگه اینه که: این فقط یه کودک نبود! تو این فصل حفاری، ۱۰ اسکلت کشف کردن که خیلیاشون جای بریدگی و شکستگیهای عمدی دارن— یعنی مشخصه داشتن اونا رو برای غذا خوردن تقسیم و تکهتکه میکردن. دانشمندها میگن این رفتار آدمخواری شاید یه جوری بوده واسه کنار اومدن با کمبود غذا یا حتی یه استراتژی برای کنترل منطقه و قلمرو. یعنی تو اون دوران کرانچی و اسنکهای خوشمزه خبری نبوده و اگه لازم میشده، حتی از اعضای گروه و قبیله هم یه لقمه چپ میکردن!
از اونور هم جالب اینجاست که Gran Dolina هنوز کلی جای حفاری داره—یعنی ممکنه بقایای بیشتری هنوز اون تو باشه و هر فصل کشفهای تازهتر و باحالتری غافلگیرمون کنه. هر سال این کشفها باعث میشه دانشمندا دیدشون نسبت به زندگی، مرگ و حتی رفتارهای اون دوران تغییر کنه.
البته، این کشف رکورددار قدیمیترین سند آدمخواری جدای انسان تو اروپا تا همین امروزه. قبلا هم شواهدی تو آفریقا (کنیا) پیدا شده بود که قدیمیتره، اما مشخص نبود اون بریدگیها مال آدمخواری بوده یا تصادفی ایجاد شده بودن.
پیشنهاد میکنم اگه علاقه داری بدونی اجداد ما چطوری سفرشون رو به اروپا شروع کردن، یا مثلاً قدیمیترین DNA انسانی کجا و چطور پیدا شده، یه گشتی تو مقالههای دیگه درباره Homo antecessor و آدمخواری تو سایتهای علمی ایرانی و خارجی بزن. راستی، Homo antecessor یعنی اسم علمی اون اجداد خیلی قدیمی. Homo یعنی انسان، antecessor هم یعنی پیشرو یا مقدم.
در کل ماجرا نشون میده این قدیمیها برخلاف فیلمها، احتمالاً قبرستان نبوده که کسی رو با احترام دفن کنن… اون موقع تازه جنازه رو سرخ و سوخاری هم میکردن! دقیقاً همون چیزی که امسال با شواهد تازه تأیید شد: رفتار آدمخوارانه توی این جمعیت انسانی نه تنها استثنا نبوده بلکه یه کار تکراری بوده و خب… کمی هم ترسناک!
پس دفعه بعد که توی مهمونی درباره اجداد انسان حرف زدی، این داستانو تعریف کن! مطمئن باش همه شاخ درمیارن که انسانای ۸۵۰ هزار سال پیش اسپانیا با بچههای کوچیک چطور رفتار میکردن.
منبع: +
