خب، بیا یه لحظه تصور کن: سوار قطار شیگفتانگیزی توی نیویورک میشی و کمتر از یه ساعت بعد، تو لندن پیاده میشی! خیلی باحاله دیگه؟ این ایدهی تونل ترنس-آتلانتیکه؛ یعنی یه تونلی که مستقیم از زیر اقیانوس اطلس میره از آمریکا به اروپا. اما بذار خیلی خودمونی بهت بگم: فعلاً این بیشتر به علمیتخیلی شبیهه تا چیزی که واقعاً بخواد اجرا بشه!
حالا چرا؟ چندتا دلیل عجیبغریب داره!
اولیش سرعت سفره. اگه بخوای تو ۵۴ دقیقه این مسیر رو بری، باید قطاری داشته باشیم که سرعتش حدود ۸۰۰۰ کیلومتر بر ساعته! یعنی حدود ۵ هزار مایل در ساعت. تکنولوژی این قطارها که بهشون میگن “قطارهای خلأ” (vacuum trains – یعنی قطارهایی که تقریبا تو خلا حرکت میکنن تا اصطکاک رو به صفر برسونن)، هنوز رو کره زمین وجود نداره. با قطارهای عادی هم اصلاً فایده نداره؛ چون سفر رو با ریلهای فعلی حوالی ۱۵ ساعت طول میکشه؛ یعنی حتی از یه پرواز ساده هم کندتره، که تقریباً ۸ ساعت از نیویورک میپره لندن.
بیا یه کم واقعبین باشیم. فعلاً رکورد بلندترین تونل زیرآبی دنیا دست تونل کاناله (که بهش “شَنِل” هم میگن بین انگلیس و فرانسه)، اونم فقط ۳۸ کیلومتر زیر آبشه. ساختش ۶ سال طول کشید، ۱۳ هزار نفر روش کار کردن و سال ۱۹۹۴، حدود ۴.۶۵ میلیارد پوند خرج برداشت (که حالا میشه تقریبا ۱۶ میلیارد دلار). تازه اون تونل اندازه یه سرسوزن هم نیست نسبت به چیزی که واسه عبور از زیر کل اقیانوس اطلس لازمه!
مثال باحال: پروژهی “تونل هادسون” بین نیویورک و نیوجرسی، فقط ۱۴ کیلومتره؛ ۱۲ سال زمان برای ساختش تخمین زدن و باز هم حدود ۱۶ میلیارد دلار پول میخواد. یکی از مسئولان این پروژه (استیو سیگموند)، گفته این یه پروژه نیست، اصلاً دهتا پروژه در قالب یه پروژهست!
حالا تونل ترنس-آتلانتیک رو بچهها از لندن تا نیویورک فرض گرفتن که طولش حدود ۵۵۰۰ کیلومتره! جلوش آدم احساس میکنه از قله اورست هم بالا رفتن آسونتره. یکی از متخصصهای حفر تونل به اسم بیل گروز گفته: خیلی چالش داریم، مثلاً چطور مخفیگاه درست کنیم، برق مورد نیاز ماشینهایی که تونل رو حفر میکنن رو تأمین کنیم و اینکه کارگرا رو چطور به وسط این تونل برسونیم!
اینجا یه نکته فنی: حفر تونل زیر آب با دستگاههایی به اسم Tunnel Boring Machine (TBM) انجام میشه؛ اینا ماشینهای غولپیکری هستن که مثل کرم خاکی زمین رو میخورن! یه ماشین بورینگ متوسط واسه یه تونل ۱۰ کیلومتری به اندازه کل برق مصرفی یه شهر کوچیک برق میخواد! تازه، ببین یه تونل ۲۵۷۵ کیلومتری رو اگه بخوای بین گامبیا (غرب آفریقا) تا برزیل بزنی، با سرعت فعلی ماشینهای بورینگ… ۵۰۰سال (!) طول میکشه یعنی باید چیزی اختراع شه که ۵۰برابر سریعتر باشه!
یه نکته خفن دیگه هم هست: فشار وحشتناک آب زیر اقیانوس! مثلاً رکوردش اینه که یه ماشین TBM فقط تونسته زیر ۱۵ برابر فشار معمولی اتمسفر (یعنی ۱۵بار – چیزی مثل ۱۵۰ متر عمق آب) کار کنه. ولی عمق وسط اقیانوس اطلس بیش از ۸۰۰۰ متره، یعنی حدود ۸۰۰ بار فشار! اصلاً مقایسه شو میخوای؟ مثل اینه که یه نفر رو تو یه خونه مهر و مومشده بذارن و ۸۰۰ تا وزنهی سنگین بندازن روش!
در عمل ساخت این تونل بدون اینکه آب بزنه بالا یا خرابی پیش بیاد تقریباً غیرممکن به نظر میاد. نمونههای قدیمی تونلهای زیرآبی نشون داده فقط یک نشتی ریز میتونه فاجعهبار باشه و جون آدمها رو به خطر بندازه. تازه هزینههاش هم غیرقابل تصوره! فقط هزینه، مصالح، حقوق کارگرا و برنامهریزی اژدهایی میخواد!
خلاصه اینکه فعلاً طبق گفته متخصصها “تقریباً غیرممکنه” بخوایم یه همچین تونلی بزنیم. این وسط شاید یه روزی تکنولوژیهایی اختراع بشه که همه چی رو عوض کنه؛ ولی فعلاً باید به همین فیلمای علمیتخیلی بسنده کنیم و با هواپیما بپریم!
پس دفعه بعد که کسی گفت “بیا چمدونتو بردار، ۵۴ دقیقهای بریم لندن”، فقط یه لبخند بزن و بگو: هنوز باید تو رویاهامون سفر کنیم رفیق!
منبع: +