تا حالا دقت کردی بعضیا عاشق رئیسهای خشن و دعواییان و فکر میکنن اینا قویترین رهبرای دنیان؟ یه تحقیق جدید دقیقاً رفته سراغ همین موضوع و کلی نکته جالب رو نشون داده. اگه دوست داری بفهمی چی باعث میشه بعضیا مدیر بداخلاق رو تحسین کنن ولی بعضیا اصلاً حالشون از این تیپ مدیرها به هم میخوره، این مطلبو از دست نده!
پس داستان چیه؟ تو این تحقیق، حدود دو هزار نفر رو تو آمریکا بررسی کردن تا بفهمن طرز فکر افراد درباره جامعه چقدر تو برداشتشون از رفتاری که سرپرست یا مدیر داره تاثیر میذاره. یعنی، به زبان ساده، اینکه اگه کسی دنیا رو پر از رقابت و جنگ و جدال ببینه (اصطلاحاً میگن competitive worldview یعنی چشمانداز رقابتی به دنیا)، بیشتر دلبسته رئیسهایی میشه که رفتار دافعی، خشن یا حتی کمی بیرحم دارن. برعکس، اگه کسی جامعه رو جایی برای همکاری و کمک متقابل بدونه، احتمالاً از این مدل رئیسها بیزار میشه و فکر میکنه بیکفایتن!
تو این پژوهش، سوالایی از شرکتکنندهها پرسیدن درباره اینکه چقدر با جملههایی مثل این موافقن: «به نظرم جامعه مثل یه جنگل رقابتیه که فقط قویها میمونن و برنده شدن، دارایی و قدرت همهچیه.» این مدل سوالا کمک میکنه بفهمن فرد چقدر فکر میکنه جامعه اساساً جای رقابت و دعواست یا بیشتر همکاری و همدلی.
یه نکته مهم دیگه: محققها روی رفتارهای antagonistic تمرکز داشتن. اگه بخوام راحت توضیح بدم، antagonistic یعنی رفتارای سرسختانه و گاهی هم دافعی و توهینآمیز، مثل تهدید کردن، گردن دیگران انداختن تقصیرها، یا رفتار از بالا به پایین. دقیقاً برعکس رفتارای دوستانه و نرم.
تو هفت تا پرسشنامه مختلف، آدمها باید نظرشون رو درباره تاثیر این رفتارها روی موفقیت و کارایی رهبرها بگن. مثلاً یکی از سوالا این بوده که: «آیا فکر میکنی اگه رئیست تهدیدت کنه یا تقصیرها رو بندازه گردن بقیه، احتمال موفقیتش بیشتر میشه یا کمتر؟» جوابها از «اصلاً موافق نیستم» تا «کاملاً موافقم» روی یک طیف هفتتایی بوده. خلاصه که مو به مو نظر افراد رو پرسیدن!
حتی رفتن سراغ قیاس مدیرهای معروف دنیا، مثل تیم کوک (مدیر اپل) یا باب ایگر (مدیر والت دیزنی)، و پرسیدن آیا فکر میکنن این آدمهای معروف با رفتارهای دشمنانه به اینجا رسیدن یا نه.
حالا نتیجه چی بود؟ کسایی که دنیا رو رقابتی میبینن، فکر میکنن این مدل رفتارهای سخت و تهاجمی واقعاً جواب میده و باعث موفقیت رهبرها میشه. مثلاً خیلیا تصور میکنن فلان مدیر بزرگ چون بلد بوده جاهای سخت دعوا کنه یا کوتاه نیاد، موفق شده. در مقابل، آدمهایی که جامعه رو جای همدلی میدونن، همین رفتارها رو علامت بیعرضگی و حتی آسیبزننده میبینن.
یه نکته خفن این وسط بود: افرادی که چشمانداز رقابتی داشتن، معمولا خودشون تجربه کار با مدیرهای دعوایی و دشمنگونه رو داشتن و حتی از کار کردن پیش این مدل آدما خوششون میاومده یا لااقل تحملش براشون راحتتر بوده.
کریستین نگوین، یکی از نویسندگان این تحقیق، گفته اینطور نیست که همه یه رئیس خشن رو به یه چشم ببینن. هرکی بسته به طرز فکر و نگاهش به دنیا، برداشت خودش رو داره. این به اصطلاح « اثر چشم هر بیننده » هست—یعنی در واقع هر کسی دنیا و آدماش رو با عینک خودش میبینه!
نکته مهم دیگه اینه که نگارندهها تاکید کردن فقط آدمهایی که تو آمریکا بودن تو این تحقیق شرکت داشتن، پس ممکنه تو کشورهای دیگه نتایجش فرق کنه. شاید فرهنگ یا شرایط اجتماعی تأثیر بذاره که رفتار خشن رو خوب بدونیم یا بد بدونیم.
دانشجوی دکترای دانشگاه کلمبیا و روانشناس اجتماعی دیگهای که همکار بوده (دنیل ایمز)، گفته که این تحقیق برای اولین بار نشون داده نگاه رقابتی به دنیا چقدر تو ارزیابی ما از رهبرها تاثیر داره. قبلتر تحقیقها بیشتر روی شغل و موقعیت جغرافیایی تمرکز داشتن که روی برداشت آدمها موثره، ولی این بار کلاً زاویه دید رو بردن سمت جهانبینی رقابتی!
یه پیشنهاد کاربردی هم دادن میگن خوبه مدیرها بدونن که آدما فقط بر اساس رفتار قابل دیدشون قضاوت نمیکنن، بلکه طرز فکر و باورهای خودشون هم این وسط حسابی موثره. یعنی اگه رئیس فکر میکنه چون حرفهای رفتار میکنه همه باید دوستش داشته باشن یا قبولش کنن، باید بدونه که شاید اون طرف این مدل رفتار رو از ته دل قبول نداشته باشه و صرفاً داره تحمل میکنه.
در نهایت خلاصه حرف اینه: آدمها به خاطر جهانبینیشون درباره جامعه، کاملاً متفاوت ممکنه یه مدیر خشن رو یا قهرمان ببینن یا بیکفایت! پس دفعه بعدی که با یکی درباره خوب یا بد بودن یه مدیر بحث کردی، یادت باشه شاید قضیه فقط بحث اخلاق و توانایی نباشه—شاید دارید دنیا رو از دو زاویه کاملاً متفاوت میبینید!
راستی، واسه اینکه روشنتر بشه، antagonistic یعنی خصومتآمیز یا دعوایی، worldview یعنی طرز نگاه کلی به دنیا، و competitive هم یعنی پررقابت و جنگجویانه. پس دفعه بعد که رئیست یه کم بداخلاق شد، شاید بهتره اول بپرسی دنیاشو چه جوری میبینه!
منبع: +
