تا حالا شنیدی که قدیمیها درباره تمدن مایاها چی میگفتن؟ خب، یه تحقیق خیلی خفن جدید کل داستان رو عوض کرد! دانشمندهای دانشگاه تولین کلی زحمت کشیدن و فهمیدن اون چیزی که فکر میکردیم از جمعیت مایاها، خیلی پایینتر بوده! یعنی مایاها نه فقط شهریهاشون، بلکه روستاییهاشونم با هم کلی ارتباط داشتن و تمدنشون یه چیز تیکهتیکه نبوده.
محقق اصلی داستان، فرانسیسکو استرادا-بلی، توی یه بیانیه گفت: «مایاهای باستانی همیشه منو شگفتزده میکنن!» و باید بگم حقم داره! دانشمندهای تولین رفتن سراغ جنگلهای تروپیکال شبهجزیره یوکاتان و کلی اطلاعات جدید پیدا کردن.
حالا چی باعث شد اینهمه چیز جدید کشف شه؟ تکنولوژی لایدار. لایدار (Lidar یعنی Light Detection and Ranging) یه جور دستگاه لیزریه که از هواپیما میفرستن روی زمین، بعد با هزار تا پالس لیزر از بالا همه چی رو میسنجه و نقشه سهبعدی میسازه. توی این مطالعه هم لایدارهای ناسا رو استفاده کردن، هم دادههای عمومی و خصوصی رو ترکیب کردن تا بتونن دید خیلی بهتری از منطقهای به بزرگی ۳۶هزار مایل مربع که هزار ساله کسی اونجا زندگی نکرده داشته باشن!
نتیجه چی شد؟ خب، قبلاً فکر میکردن توی دوره کلاسیک مایا یعنی بین سالهای ۶۰۰ تا ۹۰۰ میلادی، جمعیتشون حدود ۱۱ میلیون نفر بوده؛ ولی با این تکنولوژی جدید وقتی دادهها بررسی شد، عدد جمعیت به ۱۶ میلیون رسید! یعنی یه رشد ۴۵ درصدی نسبت به چیزی که قبلاً فکر میکردن! این عدد حتی از جمعیت الان نیویورک هم بیشتره. خیلی از ما فکر میکنیم شهرهای باستانی کوچیک و دهاتی و پراکنده بودن، اما این مطالعه نشون داد همه ساختارهای شهری و روستایی مایاها با هم وصل بودن و سر و شکل منسجمی داشتن؛ حتی تقریباً همهی خونهها کمتر از پنج کیلومتر با یه مرکز آیینی یا مراسمی فاصله داشتن.
اونایی که فکر میکردن روستای مایاها تکی و ایزوله بوده، باید این فرضیه رو بذارن کنار. نقشههای لایدار نشون داده اکثر مردم به مراکز اصلی آیینی و مراکز دولتی دسترسی داشتن و یه مدل مشابه از شهرسازی و کشاورزی توی کل منطقه وجود داشته، یعنی وضعیتشون خیلی منسجمتر و پیشرفتهتر از چیزی بوده که دانشمندها فکر میکردن.
کلاً لایدار حسابی زندگی باستانشناسها رو راحتتر کرده. چون قبلاً خیلی از مطالعات به دلیل تراکم جنگل و دسترسی سخت به بقایای باستانی، غیرممکن بود یا سالها طول میکشید، اما الان با این تکنولوژی خیلی راحت و سریع میتونن داده جمع کنن، حتی لازم نیست منتظر لایدار جدید باشن چون دادههای عمومی و نیمهخصوصی کلی چیز برای بررسی دارن.
در کل، این یافته جدید واسه رشته باستانشناسی مثه یه انقلاب حسابی بزرگه و محققها هیجانزدهان که بالاخره تصویر واقعیتر و دقیقتری از رازهای تمدن مایاها پیدا کردن. خلاصه، اگه یکی دیگه برات گفت مایاها فقط یه عالمه هرم و تقویم خفن داشتن، میتونی با خیال راحت بگی: «نه داداش، اینا یه تمدن منظم و شلوغ و پیشرفته بودن که تعدادشونم به عددای امروزی میرسید!»
منبع: +
