یه داستان باحال براتون دارم درباره یه کشف خیلی خاص تو انگلیس، اونم توسط آدمایی که با دستگاه فلزیاب دنبال گنج های مخفی بودن! ماجرا اینجوریه که دو تا فلزیابباز تو روستای دانینگتون آن بِین، حدود ۲۰۰ کیلومتری شمال لندن، بهار ۲۰۲۳ چند تا آویز طلایی و یه تیکهی سنجاق طلایی مربوط به دوران آنگلوساکسونها رو پیدا کردن. انگار مستقیم از دل تاریخ یه دسته جواهر حسابی جذاب بیرون کشیدن!
حالا بیاید یه کم توضیح بدم که اصلاً آنگلوساکسونها کیا بودن: اینا همون گروههایی بودن که تو قرون وسطا تو انگلیس حکمرونی میکردن، و واقعاً تو فرهنگ و تاریخ این کشور نقش داشتن.
این گنج جذاب شامل چه چیزایی بوده؟
چهار تا آویز (یا همون پَندنت) از جنس طلا و نگین گارنت (گارنت یه جور سنگ قیمتی سرخرنگه که اون موقع ها خیلی خاص بوده) و یه تیکه از یه سنجاق لباس طلایی. نکته بامزه اینجاست که این بارت که اینا پیدا شده، برعکس اکثر دفعات دیگه، داخل قبر پیدا نشده، بلکه همینجوری ریخته شده کنار دامنه یه تپه. اونم بدون هیچ استخون یا شیء دیگهای اطرافش، که باعث شده ماجرا حسابی مرموزتر بشه.
خانم لیسا براندل، کارشناس باستانشناسی لینکلنشایر، کلی روی این جواهرات تحقیق کرده و حتی نتیجشو تو یه نشریه معتبر به اسم Oxford Journal of Archaeology منتشر کرده. ایشون گفته که این گنج خیلی خاصه چون معمولاً همچین ست جواهر یکدست و کاملی به این شکل اصلاً پیدا نمیشه.
حالا بیاید یه کم دقیقتر بشیم: سنگ اصلیترین قطعه این گنج یه آویز D-شکل داره که حدود ۶/۷ گرم وزنشه. یه نگین گارنت خوشگل هم داره که داخل یه سلول طلایی به شکل صدف دریایی نشسته. (شکل صدف از قدیم نماد زایش و حتی گاهی نشونههایی از مسیحیت داره)
اون چهار تیکه دیگه همه گردن و روشون نقش ستاره و مهرهکاری داره. جالبه که یکی از اونا اصلاً تیکه وسط یه سنجاق بوده که کندنش و دوباره استفاده کردن. همچین موردی هم خیلی نادره و فقط حدود دوازده مورد مشابه تو کل تاریخ پیدا شده!
حالا اصل جریان چیه؟ چرا یکی همچین گنجی رو وسط طبیعت دفن کرده؟ تئوریهای زیادی مطرح شده.
یکی اینه که شاید یه طلاساز دورهگرد، تو زمانهایی که گارنت کمیاب شده بوده (قرن هفتم میلادی رو میگم)، این جواهرات قدیمی رو جمع کرده بوده تا تغییرشون بده و جواهر جدید بسازه. شایدم بعضیا خودشون جواهرای ارزشمند خانوادگی یا گروهشونو تو دورههای ناآرامی پنهون کرده باشن که کسی دزدشون نزنه و برا تازگی نگه دارن!
یه تئوری باحال دیگه هم هست به اسم “ritual killing” (یعنی نه واقعا کشتن آدمها، بلکه خراب یا حذف کردن یه چیز ارزشمند به صورت نمادین واسه مراسم مذهبی یا اجتماعی خاص). یعنی این جواهرای نماددار و باارزش رو عمداً از چرخه استفاده درآوردن و دفنشون کردن.
از اونور بگیم آویزهای طلا و گارنت تو اون دوره بین زنهای درجه یک جامعه حسابی مد بوده، ولی همیشه تو قبرهاشون درمیومدن. پس اینکه اینا یهجا و خارج از قبر پیدا شدن، ماجرا رو هیجانانگیزتر میکنه.
یه نکته دیگه هم درباره محل کشف هست: این منطقه به اسم لینزی شناخته میشده و در اون دوره، کلی کشمکش سیاسی و تغییر حکومت بوده؛ مثلاً یه مدت دست پادشاهی نورثامبریا بوده، یه مدت هم مال مرشیا. پس احتمال داره این گنج تو دوران بیثباتی مخفی شده باشه.
بر اساس چیزی که خانم براندل گفته، نیاز به بررسی باستانشناسی بیشتری در این منطقه هست. شاید سرنخهای بیشتری پیدا بشه و بفهمیم دقیقاً این گنج داستان زندگیش چی بوده!
راستی حالا این جواهرات قراره کجا برن؟ موزه لینکلن تو سال ۲۰۲۵ این مجموعه رو خریداری کرده و بزودی میشه از نزدیک دیدشون.
اگه دوست دارید درباره گنجها و جواهرات طبیعی بیشتر بدونید، یه کوییز جالب هم تو سایت LiveScience گذاشته شده که میتونید چالشش رو امتحان کنید!
منبع: +
