خب بذار از یه واقعیت جالب شروع کنم؛ خیلیا فکر میکنن بزرگترین دشمن بمبافکن فوق سری و پیشرفته B-2 آمریکایی رادارهای دشمنه. اما اگه مهندسا رو بپرسی، میگن این هواپیما یه مشکل عجیب داره: بارون و رطوبت! اصلاً خود بارون براش خطرناکتر از هر سیستم ضدهوایی دیگهای در دنیا بوده.
داستان از اینجا شروع میشه که سطح این هواپیما رو با یه مواد مخصوص پوشوندن تا بتونه از چشم رادار پنهون بمونه. به این مواد میگن “سطوح کمپیدا” یا Low-Observable Surfaces. یعنی باعث میشن رادارها نتونن راحت پیداش کنن. ولی این سطحا یه جورایی لک و لوس از آب در اومدن! هر وقت بارون یا رطوبت بهشون میخورده، به راحتی خراب میشدن و خوردگی یا فرسایش رخ میداده.
طبق گزارش اداره حسابرسی کل آمریکا (General Accounting Office یا همون GAO)، معلوم شده که B-2 به شدت به آب و هوای شدید حساسه. هرچی آب یا رطوبت وارد بخشهای مختلف مثل داکتها (اون لولهها و کانالهاییکه برای عبور هوا و سیستمها هستن)، دریچهها و حتی سوپاپها میشده، ممکن بود خیلی راحت سیستمهاش دچار اشکال بشن.
مثلاً فکر کن آب جمع شده باشه تو یکی از این بخشها و بعد تو ارتفاع بالا یخ بزنه؛ دیگه باید بین ۱۲ تا ۲۴ ساعت سب کنی تا آب یخزده باز شه و بتونی هواپیما رو دوباره راه بندازی! نیروی هوایی آمریکا خودش گفته که این مشکل حساسیت به رطوبت و آب احتمالاً هیچوقت واقعاً حل نمیشه، حتی اگه جنس پوشش و روش تعمیراتو بهتر کنن. واسه همینم تصمیم گرفتن B-2 رو همیشه توی آشیونههای مخصوص نگهدارن که کنترل دما و رطوبت دارن و بعد هر پرواز هم باید کلی روش کار کنن تا آمادهٔ پرواز بعدی شه.
از طرف دیگه گزارش تست عملیاتی این بمبافکن هم قشنگ نشون داده که هر پرواز مساویه با کلی دردسر! این هواپیما بعد هر بار پرواز کلی نیاز به تعمیر و نگهداری پیدا میکنه، طوری که حدود ۳۹ درصد کل ساعتهای تعمیری مربوط به همین پوششهای مخصوص میشه! جالبه بدونی این عدد سه برابر بیشتر از مشکلات مربوط به بخشهای ساختاری هواپیماست. یعنی بیشتر از هر چیز دیگهای باید حواست به همین پوشش ضد رادار باشه.
یه مسئله باحال اینکه مأموریتپذیری هواپیما (یعنی اینکه چند درصد مواقع واقعاً میتونه بره ماموریت) وقتی این مشکلات پوشش ضد رادار رو در نظر نگیری، حدود ۶۶ درصد بوده (یعنی دوسوم مواقع آمادهست). اما وقتی این مشکلات رو حساب کنی، میاد روی ۲۶ درصد! یعنی فقط یه چهارم مواقع واقعاً میتونه تو شرایط ایدهآل عملیاتی باشه. خلاصه خیلی هم ماجراجویی با این هواپیما آسون نیست.
حالا بذار یه نمونه اتفاق واقعی بگم: سال ۲۰۰۸ یکی از همین بمبافکنهای B-2 که Spirit of Kansas اسمش بود، دقیقاً به خاطر همین رطوبت سقوط کرد. توی خلاصه تحقیق هواپیمای سقوطشده نوشتن که رطوبت وارد یه قطعه به اسم “Port Transducer Unit” شده بوده (این قطعه دیتاهایی مثل سرعت و ارتفاع رو اندازه میگیره)، بعد همین باعث شد دادههای اون موقعی پرواز به هم بریزه و گوش شیطان کر، هواپیما دقیقاً بعد از برخاستن، سقوط کنه.
یه داستان دیگه هم در مورد پوششهاست: تا مدتها تیم نورتروپ (شرکتی که B-2 رو ساخته) کلی مشکل داشتن چطور این لایههای پوششی رو یکدست و درست روی هواپیما بذارن. حتی بعداً دستگاههای اختصاصی ساختن که این پوشش و نوارها رو با کیفیت و دقت بالاتری بذاره. همین مسئله باعث شد تو مدلهای بعدی مثل B-21، این پوشش ضد رادار رو تو مراحل پایانی مونتاژ اضافه کنن که بهتر و بادوامتر بمونه.
در نهایت، با اینکه B-2 هنوز از مدرنترین و مرموزترین بمبافکنهای جهانه و کلی ویژگی خفن داره، ولی بارون و رطوبت نشون دادن حتی پیشرفتهترین پروژهها هم میتونن با سادهترین مشکلات به چالش کشیده بشن! هواپیمایی که دشمن اصلیش نه رادار، بلکه سادهترین چیزی مثل آب و هوای مرطوبه!
منبع: +
