یه موضوعی که این روزها خیلی دربارهش شنیده میشه، «کبد چرب» یا همون Steatotic Liver Disease هست. ولی این بار داریم دربارهی یه نوع خاص حرف میزنیم به اسم MASLD یا همون Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease. یعنی کبد چربی که دلیل اصلیش مشکلات متابولیکی و قلبی هست. متابولیک به فرایندهاییه که بدنمون مواد رو تبدیل به انرژی میکنه و باهاشون کارای مهم انجام میده.
خب، یه تیم پژوهشگر اومده نشسته دقیق بررسی کرده ببینه آدمهایی که MASLD دارن، اما تعداد مشکلات قلبی-متابولیکی شون هم بالاست، چقدر احتمال داره تو آینده زودتر فوت کنن؟ و نتیجههاش واقعاً جالبه!
این پژوهش روی اطلاعات بیش از ۹ هزار نفر (دقیقتر بگم: ۹۰۱۷ نفر، که شامل ۴۶۱۳ مرد و ۴۴۰۴ زن بودن، سن میانه ۴۹ سال) از دیتابیس خیلی بزرگی به اسم NHANES تو آمریکا (این دیتابیس اطلاعات سلامتی و تغذیه کلی آدمها رو جمع میکنه از سالها قبل) بین سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۸ انجام شده. اگه کنجکاوی بدونی، تقریباً ۱۰ سال (۱۱۵ ماه به طور میانگین) این افراد رو زیر نظر داشتن ببینن چی میشه.
نتایج تکوندهنده: تو این مدت، ۱۴۴۷ نفر به هر دلیلی فوت کردن و ۴۰۷ نفرشون دقیقاً به خاطر مشکلات قلبی-عروقی (مثلاً سکته قلبی یا سکته مغزی) بوده.
حالا نکته اینجاست: اگه کسی MASLD داره و ۵ تا ریسک فاکتور قلبی-متابولیکی (مثل قند خون بالا، فشار خون زیاد، چربی خون بالا، چاقی یا اختلال در چربیهای بد و خوب بدن) همزمان داشته باشه، سه و نیم برابر (۳.۵۷ برابر دقیقتر) بیشتر از کسی که فقط یکی از این مشکلات رو داره، احتمال مرگ داره! اینو بهش میگن hazard ratio یا نسبت ریسک که تو آمار پزشکی یعنی چقدر احتمال داره تو یه بازه زمانی مشخص اتفاق بد (اینجا مرگ) برات بیافته.
واسه مرگهای قلبی، موضوع حتی شدیدتره! کسایی که ۵ تا مشکل داشتن، تقریباً هشت برابر (۷.۷۲ برابر!) بیشتر در معرض خطر مرگ قلبی بودن تا افرادی که فقط یه ریسک فاکتور داشتن.
یه نکته خیلی مهم که تو مطالعه پیدا کردن: کسایی که قند خونشون («گلایسمیا») یا فشار خونشون («هیپرتنشن») مشکل داشت، حتی اگه تعداد ریسکفاکتوراشون اندازه بقیه بود، زودتر از دنیا میرفتن. یعنی این دوتا (قند و فشار) بهخصوص خیلی نقش دارن تو خطر مرگ MASLDها.
حتی متوجه شدن جوانها بیشتر آسیبپذیرن. یعنی اگه کسی سنش کمه و MASLD با این مشکلات داره، شانس اینکه این بدبختیها زودتر روش اثر کنه بیشتر از افراد مسنه.
نتیجه گیری دوستانه این تحقیق اینه که: اگه کسی MASLD داره، حتماً باید حسابی حواسش به وضعیت قند خون و فشار خونش باشه و کلاً ریسکفاکتورهای قلبی-متابولیکیش رو چک کنه. این چک کردن یعنی بطور منظم سطح قند، فشار خون، چربیها و وزنش رو چکاپ بده، و اگه مشکلی بود زود سراغ پزشک و راهکارهای درمانی بره.
خلاصه، MASLD فقط یه کبد چرب ساده نیست! اگه مشکلات قلبی-متابولیکی کنارش بیاد، مثل اینه که سوار یه وسیله خطرناک شدی و هر لحظه ممکنه بیمهات خراب بشه. پس بهتره با یه رژیم سالم، ورزش مرتب و چکاپ منظم، هوای بدنمون رو بیشتر از قبل داشته باشیم. مراقب خودتون و کبدتون باشید!
منبع: +
