بذارید یه داستان جالب براتون تعریف کنم! یه تحقیق انجام شده که اومدن بچههای پیشدبستانی ۵ تا ۶ ساله رو بررسی کردن تا ببینن کلاس شطرنج چه تاثیری روی مغزشون میذاره. خب حتماً میدونید شطرنج فقط یه بازی سرگرمکننده نیست، کلی فکر و برنامهریزی میطلبه.
توی این تحقیق دوتا گروه بودن: یه گروه بچههایی که شطرنج بازی میکردن و توی کلاسهای شطرنج بودن، یه گروه هم اصلاً سمت شطرنج نرفته بودن. جالبیش اینجا بود که توی هر گروه ۳۰ تا پسر و ۱۴ تا دختر داشتن، یعنی تقریباً شرایطشون یکی بود تا قشنگ نتیجه مشخص بشه.
اما چی رو میخواستن بسنجن؟ اومدن روی عملکرد اجرایی یا همون Executive function مهارتها دست گذاشتن. مثلاً توانایی برنامهریزی، کنترل توجه و حافظه فعال. مخصوصاً “حافظه کاری دیداری-فضایی”، یعنی حافظهای که کمک میکنه جای چیزها و الگوها رو تو ذهنت نگه داری و بتونی باهاشون کار کنی. یه جورایی شبیه وقتی که داری مسیر حرکات مهرهها رو توی شطرنج تو ذهنت تصور میکنی.
خب، نتیجه شو باور میکنی؟ معلوم شد اونایی که تو کلاس شطرنج بودن، نمرههای حافظه کاری دیداری-فضاییشون به طور قابل توجهی بالاتر بود! (اگه اهل آمار باشی: U = 731، سطح معنیداری p = 0.05). یعنی شطرنجبازها حافظه قویتری داشتن تو این زمینه و راحتتر میتونستن اطلاعات بصری و فضایی رو توی ذهنشون مدیریت کنن.
یه نکته مهم دیگه هم بررسی شد: شاید فکر کنی این بچهها فقط تو شطرنج کلاس میرفتن، اما نه! هر دوتا گروه تقریباً به یه اندازه فعالیت فوقبرنامه داشتن (فعالیت فوقبرنامه یعنی مثلاً کلاسهای غیر درسی مثل ورزش، موسیقی و غیره). پس این تفاوت حافظه فقط به این ربط داره که شطرنج بازی میکردن.
در کل تحقیق نشون داد که کلاس شطرنج واقعاً میتونه یک راه باحال و موثر باشه برای تقویت حافظه کاری دیداری-فضایی تو بچههای کوچیک. اگه دوست داری بچهات تمرکز و حافظه بهتری داشته باشه، شاید بد نباشه یه سری به کلاس شطرنج بزنه! شاید هم خودت بشینی کنارش بازی کنی و با هم کیف کنید!
خلاصه، شطرنج فقط یه بازی نیست، یه جور ورزش مغزیِ حسابی برای کوچولوهاست و به رشد مهارتهای ذهنیشون کمک میکنه. دوست داشتی بازم از این تحقیقها برات بگم؟ 😉
منبع: +