یه خبر حسابی داغ و عجیب این روزها تو فضای مجازی پیچیده که میخوام واستون به سبک خودم تعریف کنم. ماجرا اینه که یه سری عکس و فیلم از چین پخش شده که نشون میده یه کشتی باری بزرگ (همون کشتیهایی که کلی کانتینر روشونه و جنس جابجا میکنن) یه سری ماژول عجیب روش گذاشتن که اصلاً شبیه تجهیزات معمولی مخصوص باربری نیست! تو این عکسها، رو عرشه کشتی کانتینرهایی میبینی که در واقع تجهیزات نظامی هستن، نه جنس و کالا. مثلاً چیزی شبیه لانچر موشک، رادار (یعنی دستگاههایی که چیزا رو دور و نزدیک تشخیص میدن)، و یه سری سیستم دفاعی خفن.
جالبیش اینجاست که این تجهیزات طوری طراحی شدن که قابل جابهجایی باشن، یعنی مثلاً امروز کشتی یه کشتی باری معمولیه ولی اگه لازم شد، خیلی سریع ظرف چند ساعت میتونن بهش تجهیزات بذارن و تبدیلش کنن به کشتی جنگی حسابی! بعدش اگه جنگ تموم شد یا لازم نبود، دوباره تجهیزاتش رو برمیدارن و کشتی دوباره میره سراغ جنس جابجا کردن. این رو بهش میگن “سیستمهای نظامی کانتینری”! یعنی همه چیز رو با یه کانتینر معمولی میارن (کانتینر، همون جعبه بزرگ فلزی که معمولا باهاش کالا جابجا میکنن) و به راحتی مث قطعه لگو روی کشتی نصب میکنن.
این حرکت حسابی استراتژیکه، چون ساخت کشتی جنگی حسابی گرون و زمانبره. اما با این ایده، چین با ناوگان عظیم کشتیهای باری که داره، میتونه تو یه مدت کوتاه کلی قدرت نظامی دریایی اضافه کنه بدون اینکه بخواد ناو مخصوص بسازه. تازه، اینجوری کسی نمیتونه با یه نگاه بفهمه فلان کشتی باری واقعاً یه پتانسیل جنگی مخفی داره یا نه!
تو عکسهایی که منتشر شده، مشخصه رو کانتینرها هم لانچر موشک عمودی گذاشتن (یعنی سیستم پرتاب موشک که به صورت عمودی شلیک میکنه)، هم رادار چرخان phased-array (یه مدل رادار خیلی پیشرفته که میتونه همزمان چند تا هدف رو از دور تشخیص بده)، هم سیستم کنترل آتش و هم تجهیزات دفاع نزدیک یا همون CIWS (یعنی توپهایی که برای نابود کردن موشکهای ورودی استفاده میشن)، و حتی دستگاههای پرتاب فریبدهنده برای گول زدن موشکهای دشمن!
این قضیه باعث میشه اگه یه بحران یا جنگ پیش بیاد، چین خیلی سریع بتونه کشتیهاشو تجهیز کنه، یا حتی دشمنش رو گیج کنه چون نمیتونه بفهمه پشت ظاهر یه کشتی باری معمولی چی قایم شده! از همه مهمتر این که کلی پول و وقت هم صرفهجویی میشه؛ به جای اینکه یه ناوگان بزرگ ارتشی بسازن و همیشه نگهش دارن، از همین کشتیهای تجاری استفاده میکنن و به قول معروف با یه تیر دو نشون میزنن.
این مدل استفاده از زیرساختهای تجاری برای اهداف نظامی رو بهش میگن “همافزایی نظامی-غیرنظامی” یا military-civil fusion. یعنی مرز بین استفاده غیرنظامی و نظامی رو حسابی کمرنگ میکنن تا هر وقت لازم شد، هر زیرساختی رو بتونن سریع به کمک ارتش بیارن.
عکسها، ظاهراً توی کارخونه کشتیسازی Hudong-Zhonghua تو شانگهای گرفته شده (یه منطقه معروف چینی که یکی از کشتیهای تهاجمی ارتش چین به اسم سیچوان Type 076 هم اونجا ساخته شده و اخیراً تست دریایی داشته).
اگه چین واقعاً بخواد این کار رو بکنه، فقط موضوع قدرت ارتشیش مطرح نمیشه، بلکه کلی قانون و عرف جهانی رو هم به چالش میکشه. یعنی ممکنه تو زمان درگیری، دیگه مرز مشخصی بین کشتی نظامی و کشتی باری وجود نداشته باشه و حفاظت از راههای دریایی حسابی سختتر بشه. تازه، کشورهای دیگه هم احتمالاً وسوسه میشن برن سراغ همین راهکار، اما چیزی که قضیه چین رو خاص میکنه، وسعت عظیم ناوگان تجاریشه؛ چین یکی از گندهترین ناوگانهای تجاری دنیا رو داره.
در نهایت، اگه ببینی یه کشتی باری ساده تو آبای چین حرکت میکنه، دیگه نمیتونی مطمئن باشی واقعاً فقط جنس داره جابهجا میکنه یا وسط دریا یهدفعه تبدیل میشه به یه کشتی پر از موشک و رادار! این خودش هم جذابه، هم ترسناک و هم آیندهای متفاوت برای جنگهای دریایی نشون میده.
منبع: +