خب بچهها، سریع بگم که چین این بار یه حرکت حسابی زده! اونا تازه یه سیستم رباتیک خیلی غول ساختهان که میتونه توی نیروگاههای همجوشی هستهای (همین fusion power plantها که هدفشون ساختن انرژی تمیز و بیپایانه) کار کنه. حالا چرا این مهمه؟ چون توی این نیروگاها شرایط افتضاحه – حرارت بالا، میدان مغناطیسی قوی و کلی تشعشع. یعنی آدما اصلاً نمیتونن برن داخلش و اونجا کار کنن.
این سیستم، که اسمش پلتفرم تست کنترل از راه دور هست (یعنی همون جایی که با ریموت رباتو میگیرن و تکون میدن)، سه تا بازوی رباتیکی داره. یکی از اونها واقعاً غوله! این بازو میتونه تا ۶۰ تُن بار بلند کنه – یعنی تقریباً اندازه وزن ۱۰ تا فیل آفریقایی (رکورد کاملاً عجیب و جالب!). تازه این کارو تا دقت میلیمتری انجام میده. چقدر دقیق؟ طبق گزارشی از خبرگزاری CGTN و Xinhua، این بازوی اصلی میتونه با دقت ۳ تا ۴ میلیمتر بالا پایین بره. دو بازوی دیگه هم هستن که خیلی ریزن و کارشون دقیقتره، مثلاً جای دقیقشونو با اختلاف فقط ۰/۰۱ میلیمتر پیدا میکنن. یه چیزی تو مایههای گذاشتن سوزن روی یه نقطه دقیقاً مشخص!
این ربات رو تو یه پروژه تحقیقاتی بزرگ به اسم CRAFT ساختن. CRAFT خلاصه Comprehensive Research Facility for Fusion Technology هست، یعنی یه مرکز آزمایش مفصل برای تکنولوژی همجوشی. جالبه بدونین به این پروژه اسم مستعار Kuafu هم دادن، که تو افسانههای چین اون موجودی بود که دنبال خورشید میدوید، و اینم چون هدفش ساختن “خورشید مصنوعی”ه، همچین اسمی بهش دادن!
حالا چرا این ربات مهمه؟ اجزای داخل راکتور (مثل cladding و divertor که در واقع پوشش و جهتدهنده پلاسما هستن) دائم دارن با پلاسما (همون گاز داغ باردار که منبع انرژی توی خورشیده) و تشعشع میجنگن و آسیب میبینن. پس کلی تعمیر و نگهداری لازم دارن. ولی کسی نمیتونه بره اونجا! فقط رباتها میتونن این دیوونهبازی رو انجام بدن.
خب شاید بپرسین کشورهای دیگه چی؟ ژاپن هم بازوی رباتیک ساخته که البته دو تُن بیشتر نمیتونه بلند کنه. چین یهویی پریده تا ۶۰ تُن! این یعنی حالا چین جلوی همه زده، حداقل تو دنیای بازوی رباتیک برای همجوشی هستهای.
این تکنولوژیهای جدید فقط به درد همجوشی نمیخورن. طبق حرف پژوهشگرها، میشه توی نیروگاههای هستهای معمولی، پروژههای فضایی، کارای صنعتی سنگین و حتی عملیات نجات اضطراری هم ازشون استفاده کرد.
پشت این ماجرا یه تیم غولپیکر دیگه هم هست، بالای ۳۰۰ دانشمند و مهندس مشغول کار روی این پروژه هستن و طبق برنامه باید تا آخر همین سال تمومش کنن. این دستاوردها قراره به پروژههایی مثل Tokamak ابررسانای هیفی (اینم یه نوع راکتور همجوشیه) که برای ۲۰۲۷ توبرنامهست و حتی پروژه بینالمللی ITER در فرانسه (که ۳۵ کشور توش همکاری دارن) کمک حسابی بکنه.
یکم هم از EAST بگم – این اسم راکتور آزمایشی چینیه که بهش “خورشید مصنوعی” میگن. کلاً از سال ۲۰۰۶ که شروع به کار کرده، کلی رکورد توی تولید انرژی از همجوشی ثبت کرده و به عنوان راهی برای رسیدن به انرژی بینهایت و پاک حسابی جدی گرفته میشه.
در نهایت، چین با این ربات جدیدش داره یه قدم بزرگ به سمت عملی کردن آرزوی “خورشید مصنوعی” برمیداره و اگر همینطور پیش برن، شاید خیلی زودتر از اون چیزی که فکر میکردیم، شاهد نیروگاههای همجوشی فعال و واقعاً کاربردی باشیم. چون با این بازوی ۶۰ تنی، دیگه هر کاری بخوان تو دل راکتور انجام بدن، شدنیه!
خلاصه، آینده انرژی پاک حسابی هیجانانگیز شده و این دستاورد چینیها نشون میده ممکنه زودتر از موعد به رویاهای نسل جدید برسیم!
منبع: +
