تا حالا شده پنجره خونهت کلی خاک بگیره یا مثلاً هر چندوقت یک بار مجبور شی پنل خورشیدی یا شیشه ماشین رو بسابی؟ تمیز کردن اینا واقعاً وقتگیره، هم خرج داره، هم انرژی میبره. مخصوصاً جاهایی که آلودگی گرد و خاک زیاده—از خونهها و آسمونخراشا بگیر تا وسط بیابون و نیروگاههای خورشیدی.
اما خبر خوب اینه که دانشمندای دانشگاه ژجیانگ چین یه شیشه شفافِ فوقالعاده جالب اختراع کردن که خودش با یه ترفند ساده و کمهزینه غبار و گرد و خاک رو از رو خودش پاک میکنه—اونم بدون آب یا مواد شیمیایی!
داستانش چیه؟ این شیشه با استفاده از میدان الکتریکی (یعنی یه نیرو که به کمک برق روی ذرات و گرد و خاک اثر میذاره) کار میکنه. دانشمندها فهمیدن وقتی این میدان الکتریکی متناوب (یعنی همش جهتش عوض میشه) رو روی شیشه بندازی، ذرات باردار خاک فقط آروم کنار نمیرن، گاهی حتی برمیگردن یا از سطح شیشه “میپرن” بیرون! یه جورایی میشه گفت شیشه خودش ذراتو دفع میکنه و دیگه خبری از خاک گرفتن روی سطحش نیست.
توی آزمایشهاشون این شیشه نازک که فقط ۰.۶۲ میلیمتر ضخامت داره، تونسته تا ۹۸ درصد ذرات رو تو چند ثانیه پاک کنه! اونم بدون اینکه نیازی به آب یا انرژی زیادی داشته باشه. تازه هم ذرات آلی (مثل گرده گیاه یا روغن) رو میندازه، هم غیرآلی (مثل گرد و خاک و شن). واقعاً حرف نداره.
راستی تکنولوژی قبلی که برای این کار بود—مثلاً Electrodynamic screens (یعنی صفحههایی که با برق ذرات رو حرکت میدن، حتی تو مریخنوردها هم استفاده شدن)—با اینکه پیشرفت خوبی بودن، ولی مشکل داشتن: دقیق نمیدونستن ذرات کی و چطور حرکت میکنن و ریختن بیرون. یعنی مدل کامل و فیزیکیشو نداشتن، واسه همین گاهی رد گرد و غبار هم میموند و تمیزیش ناقص بود.
اما این شیشه جدید با آزمایشهای دقیق روی ابعاد ذرات و قدرت میدان الکتریکی، مشکل قبلی رو حل کرده. طراحیش هم خیلی سادهست؛ دانشمندا اومدن روی یه شیشه معمولی، الکترودهای خیلی نازک حکاکی کردن (یعنی مث همون سیمای برق که رو شیشه طراحی شده)، روش یه لایه محافظ نازک کشیدن و همین! راحت هم میشه توی خط تولید شیشههای الان درستش کرد، نیاز به دستگاه یا مواد عجیب غریب نداره.
قسمت جالب دیگه اینه که وقتی این میدان روشنه، حتی نمیذاره ذرات جدید هم بیاد بچسبه به شیشه. اینو خودشون گذاشتن “اثر سپر گرد و غبار” یا particle shielding effect. یعنی حدود ۹۰ درصد گرد و غبار معلق رو هوایی رو هم میندازه بیرون. این قابلیت تو روزای طوفانی یا جاهایی که مدام خاک هوا پره معجزه میکنه. مثلاً برای پنلهای خورشیدی که همیشه نور براشون مهمه یا شیشه گلخونه و ساختمانهای بلند—هم تمیز میمونن، هم نور رد میشه بدون اینکه خیلی از شدت نور قابل دید کم کنه. فقط یه کم نور مادون قرمز رو کم میکنه که اصلاً مهم نیست.
واقعیت اینه که این اختراع میتونه کلی خرج نگهداری پنلهای خورشیدی تا برجهای شیشهای رو بیاره پایین. هم دوستدار محیطزیسته چون آب و موادشیمیایی لازم نداره، هم زندگی ما رو راحتتر میکنه. مقاله کاملشون هم تو مجله علمی معتبر Advanced Science چاپ شده.
خلاصه، اگه فردا پسفردا دیدی پنجره خونه یا ماشینت خودش داره خاکاشو میریزه پایین، بدون تکنولوژی چینیها داره وارد عمل میشه!
منبع: +