بذارین واستون یه داستان باحال و علمی تعریف کنم درباره ورزشکارای حرفهای کرلینگ با ویلچر و اینکه چطور چشماشون کمکشون میکنه واقعا فوقالعاده بازی کنن!
شاید براتون جالب باشه که بدونین تو ورزشها، مخصوصاً ورزشای تطبیقی (Adaptive Sports یعنی ورزشهایی که واسه افراد با نیازهای خاص یا محدودیت جسمی طراحی شدن)، عملکرد بینایی و اینکه چطور آدم موقع بازی محیطش رو نگاه میکنه، خیلی نقش اساسی داره. اما راستش تو رشتههایی مثل کرلینگ با ویلچر، کمتر درباره این موضوع تحقیق شده بود.
حالا یه تیم باحال از محققها تصمیم گرفتن دقیقاً برن سراغ همین موضوع. ۳۰ تا ورزشکار کرلینگ با ویلچر رو آوردن – ۱۵ نفر حرفهای و ۱۵ نفر تازهکار. اینا اومدن و چند تا تست مخصوص دقیقزنی (دقیقزنی تو تحویل سنگها) و البته تستهایی درباره اینکه چطور موقع بازی دنبال سنگ و هدف میگردن، انجام دادن. چیزی که خیلی باحال بود، این بود که با دستگاه EyeLink Portable Duo (که یه جور دستگاه ردیابی چشم جمعوجوره و حرکات چشم رو لحظه به لحظه ضبط میکنه) دقیقا حواسشون بود که چشم ورزشکارا چه واکنشی نشون میده و کجاها رو بیشتر نگاه میکنن.
برای تحلیل این اطلاعات، از مدلهای رگرسیون چندگانه استفاده کردن. سریع بگم: رگرسیون یعنی روشی آماری واسه اینکه بفهیم مثلاً یه سری فاکتورا (مثل نحوه نگاه کردن) چقدر روی یه نتیجه خاص (مثلاً دقت بازیکن تو بازی) تاثیر داره. جالبتر اینکه اومدن سراغ هوش مصنوعی! یه الگوریتم خیلی معروف به اسم Support Vector Machine یا به اختصار SVM که نوعی مدل یادگیری ماشین هست و کارش اینه که مثلا بتونه تشخیص بده کی حرفهایه کی تازهکاره (یادگیری ماشین هم یعنی الگوریتمهایی که خودشون از داده یاد میگیرن بدون اینکه مستقیماً برنامهنویس دستور بده هر کار رو چطور انجام بده).
وای الان نکته هیجانانگیز! اون بازیکنایی که حرفهای بودن، نه تنها تو دقیقزنی بهتر بودن، بلکه چشماشون خیلی «هوشمندانهتر» دنبال هدف میگشت! یعنی:
- زمان نگاه کردنشون به یه نقطه کوتاهتر بود
- سریعتر عکسالعمل نشون میدادن
- تعداد دفعاتی که چشمشون رو نقاط مختلف موند کمتر بود
در واقع نشون دادن که اینکه چطور و کجا رو نگاه میکنن، شدیداً به عملکردشون ربط داره! تازه مدل SVM هم تونست با دقت ۹۰ درصد (AUC = 0.93 یعنی مدل واقعا قوی بوده) ورزشکار حرفهای و تازهکار رو فقط بر اساس همین ویژگیهای حرکات چشم از هم تشخیص بده!
گزارش اصلی میگه این تحقیق نشون داده که یه ارتباط عددی و واقعی (یعنی واقعاً با اندازهگیری و داده) بین شیوههای هوشمندانه نگاه کردن (Efficient Gaze Strategies یعنی اینکه آدم بتونه به هدف درست و به موقع نگاه کنه و وقتش رو هدر نده) و عملکرد حرفهای وجود داره. اینجوری میشه گفت اونا که بهتر میتونن چشماشون رو کنترل کنن، قاعدتاً بازیکنهای بهتری هم هستن!
جالبتر اینکه این روش ترکیبی ردیابی چشم و هوش مصنوعی الان دیگه یه راه علمی و قابل اطمینان برای سنجش عملکرد و حتی طراحی تمرینهای شخصیسازی شده واسه هر بازیکن باز میکنه — چه تو کرلینگ با ویلچر لوکس (!) چه تو بقیه ورزشای دقیقمحور تطبیقی.
خلاصه اگر یه روزی خواستین حرفهای بشین، فقط تمرین فیزیکی کافی نیست! باید یاد بگیرین با چشمتون هم حرفهای رفتار کنین! 😉
منبع: +
