خب بذارین یه خبر خیلی خفن و تازه براتون تعریف کنم! یه شرکت امریکایی که توی نیوجرسی فعالیت میکنه، قراره تو نمایشگاه CES 2026 (همون رویداد معروف که هر سال کلی تکنولوژی جدید رو رونمایی میکنه) یه لپتاپ بیسدا نشون مردم بده که روش از یه تکنولوژی عجیبغریب به اسم “Dielectric Barrier Discharge plasma actuators” (که میشه عملگر پلاسما با سد دیالکتریک… یهجور تکنولوژی خنککننده فضایی!) برای خنککردن استفاده شده!
حالا بذار توضیح بدم که قضیه چیه: الان تقریباً همه لپتاپها یا با فنهای مکانیکی خنک میشن، یا از چیزایی مثل “ionic wind” (که یعنی یه باد ریزی از یون تولید میکنن که گرما رو ببره) استفاده میکنن. ولی همین فنها دارن به محدودیت خودشون میرسن؛ چون لپتاپها هر روز نازکتر میشن و مخصوصاً الآن که کلی قدرت پردازشی برای کارهای AI لازم دارن، دیگه خنکشدنشون راحت نیست.
شرکت YPlasma اومده گفته ما یه راهحل اساسی دادیم: راهکارمون کاملاً حالت جامد (Solid-state) هست و بدون هیچ قطعه متحرکی فقط با پلاسما (یعنی کلی انرژی یونیزه شده که اصلاً دیده نمیشه، ولی میتونه گرما رو بقاپه!) کار میکنه. این روش شبیه پنکه یا کارای قدیمی نیست؛ واقعاً قراره همه چیز رو عوض کنه!
حالا این عملگرهای پلاسما رو برای اولین بار انقدر کوچیک کردن که تقریباً فقط ۲۰۰ میکرون ضخامت دارن! یعنی شما فرض کنید یه کاغذ خیلی نازک رو بچسبونید به هیتسینک (Sink گرما… همون قطعه فلزی که کارش انتقال گرماست) یا حتی خود بدنه لپتاپ. خلاصه دیگه لپتاپ میتونه سوپر نازک بشه، بدون اینکه از داغشدن کبریت بازی دربیاره!
از همه بامزهتر اینکه این عملگرها هم میتونن خنک کنن، هم تو بعضی مدلها گرما بدن. پس اگه بخوای چیزی رو گرم کنی هم با همین سیستم میشه! تا حالا چنین چیزی سابقه نداشته.
مدیرعامل YPlasma (که اسمش داوید گارسیا پرز هست) گفته: “رونمایی اولین لپتاپ با سیستم خنکسازی پلاسما، یه لحظه تاریخی هم برای ما و هم برای کل صنعت الکترونیکه!” و اینو اضافه کرده که همکاری با شرکتها و نشون دادن پتانسیل فناوریشون خیلی هیجانانگیزه براشون.
یه نکته جالب: قبل از این خیلیا سراغ یه چیزی به اسم “corona discharge” رفته بودن برای خنکسازی. Corona discharge یعنی یه نوع تخلیه الکتریکی که جریان زیادی یون آزاد میکنه تا هوا رو حرکت بده. اما روش جدید DBD که YPlasma ازش استفاده میکنه، از نظر ایمنی، دوام و حتی آلودگی صوتی خیلی بهتره.
حالا بیاین راجع به صداش حرف بزنیم: این سیستم واقعاً بیسداست. فقط حدود ۱۷ دسیبل صدا داره، یعنی عملاً گوش آدما نمیتونه صداشو بشنوه. شاید دیگه هیچوقت اون صدای تیز و اعصابخردکنِ فن لپتاپها رو تو مدلای جدید تجربه نکنین!
یه نکته خیلی مهم: دستگاههای قدیمی corona discharge گاهی باعث تولید اوزون (Ozone) میشن که اگه فضای بسته باشه اصلاً خوب نیست. ولی YPlasma یه سد دیالکتریک (Dielectric barrier یعنی حاجزی که جلوی عبور الکتریسیته رو تا حدی میگیره) بین اجزا گذاشته که اصلاً اوزون تولید نمیکنه و امنه برای خونه و محیط داخلی.
علاوه بر همه اینا، تو سیستمهای قدیمی یه مشکل بزرگ به اسم Tip Erosion وجود داشت (یعنی اون سوزنهای ریز تخلیهی الکتریکی کمکم از بین میرفتن و خراب میشدن). ولی تو مدل YPlasma خبری از این فرسودگی نیست و الکترودهاش انقدر قوی و محافظت شدن که عمر کل دستگاه رو راحت دوام میآرن.
داوید گارسیا پرز گفته: “عصر هوش مصنوعی باعث شده مجبور بشیم کلی نگاهمون رو به مدیریت گرما و جریان هوا تغییر بدیم. ما با تیممون که نیمیش تو مادریدن و نیمیش تو نیوجرسی، داریم تکنولوژیهایی که حتی برای فضا طراحی شدن رو توی یه فیلم ۲۰۰ میکرونی میذاریم روی وسایلی مثل لپتاپ و حتی نسل آینده هواپیماها!”
درواقع YPlasma فقط نمیخواد تو دستگاههای مصرفی مثل لپتاپ بمونه. این تکنولوژی DBD یه پلتفرم خیلی منعطفه که حتی میتونه به صنایع مهم کمک کنه: مثلاً کنترل فعال جریان هوا (Active flow control) توی خودروها، هواپیماها یا توربینهای بادی، که علاوه بر امنیت، باعث کمتر شدن مصرف سوخت و کاهش مقاومت هوا هم میشه. حتی برای ساخت سیستمهای پیشرفته پیشرانه (Propulsion) در پهپادها (UAVs یعنی هواپیماهای بدون سرنشین!) و سفرهای فضایی آینده هم قراره نقش داشته باشه!
خلاصه، این لپتاپ جدید با خنککننده پلاسما هم صدا نداره، هم خیلی نازکه، هم اصلاً خطر تولید گاز بد یا خراب شدن نداره و تازه ممکنه راهی به همه ابزارهای آینده باز کنه. آینده کاملاً بیسدا و خنک داره از راه میرسه!
منبع: +
