اگه یه مدت اخبار دنیای سلامت و تکنولوژی رو دنبال کرده باشی، احتمالاً با واژه «تلهلث» یا همون سلامت از راه دور برخورد کردی. یعنی چی؟ خلاصهش اینه که با کمک نرمافزارها و اینترنت دیگه لازم نیست همه چیز رو به صورت حضوری انجام بدیم و راحتتر میشه درمان گرفت یا مشاوره پزشکی خواست.
حالا این مقاله درباره طراحی یه نرمافزار تلهلث مخصوص بیماران پالیاتیو یا همون مراقبت تسکینی هست. مراقبت پالیاتیو یعنی خدمات پزشکی برای کسایی که بیماری سخت یا صعبالعلاج دارن و تمرکز اصلی اینه که درد و ناراحتیشون کمتر بشه و کیفیت زندگیشون بالاتر بره، نه صرفاً درمان بیماری.
خب طراحی همچین اپلیکیشنی یه سری چالش خیلی خاص داشت که تو این تحقیق، سه بُعد مهم رو در نظر گرفتن:
۱. کیفیت فنی: یعنی وقتی داریم نرمافزار طراحی میکنیم باید چند تا چیز مهم رو رعایت کنیم. مثلاً:
- کارایی (Performance): سرعت و جوابدهی خوب اپلیکیشن.
- قابل نگهداری بودن (Maintainability): یعنی تیم بتونه راحت نرمافزار رو آپدیت یا رفع ایراد کنه.
- ایمنی و امنیت (Safety & Security): مخصوصاً که اطلاعات بیماران اینجا مطرحه و محرمانه بودنشون خیلی مهمه. خلاصه هیچکس دوست نداره اطلاعات پزشکیش دست هر کسی بیفته!
۲. ارزشهای انسانی: این یعنی نرمافزاری که میسازیم فقط از نظر فنی خوب نباشه، بلکه به آدمها هم احترام بذاره. این ارزشها شامل این چیزاست:
- همدلی (Empathy): مثل این که با بیماران با درک و توجه رفتار کنه، نه خشک و ماشینی.
- همهگیر بودن (Inclusivity): همه بتونن ازش استفاده کنن، حتی اگه سنشون بالاست یا معلولیت دارن.
- دسترسیپذیری (Accessibility): مثلاً کسایی که بیناییشون ضعیفه هم بتونن راحت از نرمافزار استفاده کنن.
- شفافیت (Transparency): اپلیکیشن واضح بگه قراره چی کار کنه و اطلاعات رو چطور استفاده میکنه.
۳. همخوانی با دنیای واقعی: خب، از اونجایی که درمان حضوری با دنیای واقعی گره خورده، اپلیکیشن باید با شرایط واقعی زندگی بیماران جور دربیاد. واسه این کار تو فرآیند طراحی یه رویکرد جالب به اسم «طراحی مشارکتی» (co-design) داشتن. یعنی چی؟ یعنی خود پزشکا، بیمارا و مراقبینشون از همون اول تو مراحل طراحی بودن، نظر دادن، تست کردن و دوباره نظر دادن، تا نرمافزار واقعاً به دردشون بخوره؛ نه این که فقط روی کاغذ خوب باشه.
نتیجه چی شد؟
در نهایت این تیم موفق شدن اپلیکیشنی بسازن که هم از نظر فنی امن و قوی بود، هم از نظر اخلاقی و انسانی منصفانه و قابل اعتماد، و هم واقعاً توی دنیای واقعی جواب میداد. روششون ممکنه به کار بقیه تیمهایی که میخوان نرمافزار سلامت یا سرویسهای دیگه طراحی کنن هم بیاد.
پس اگه یه روزی میخوای بری سراغ ساخت برنامهای برای حوزه سلامت – یا هر جای دیگهای که با آدما سروکار داره – حواست باشه فقط نباید به کد و امکانات فنی فکر کنی، بلکه باید به احساسات و نیازهای کاربرات هم توجه کنی!
منبع: +
