خب بچهها، امروز میخوام یه تحقیق جالب و نسبتا جدید رو با هم بررسی کنیم که درباره تاثیر گروههای خودیاری واسه کسایی که مشکل مصرف الکل دارن انجام شده. حالا بیاید با هم ببینیم داستان از چه قراره!
اولش بگم گروههای خودیاری یعنی یه عده که یا خودشون سابقه مشکل داشتن یا میخوان به همدیگه کمک کنن، دور هم جمع میشن و این گروه رو خودشون میچرخونن. مثل جلسات معروف Alcoholics Anonymous یا همون AA که خیلیا شاید اسمشو شنیده باشن. این تحقیق بیشتر رو همین گروهها تمرکز کرده بود و اومدن دیدن که آیا این روشا واقعا موثرن یا نه.
خب کارو اینجوری پیش بردن: اومدن دو نوع گروه داشتن؛ یکی گروه خودیاری (که خودشون اداره میکردن، تعدادشون ۳۲ نفر بود) و یکی گروه درمانی که یه متخصص یا درمانگر تجربهدار هدایتش میکرد (تعداد اینا ۱۹ نفر بود). واسه ۸ هفته، با شرکتکنندهها کار کردن و با سه تا ابزار مهم وضعیتشونو سنجیدن:
- General Self-Efficacy Scale یعنی پرسشنامهای واسه اندازهگیری اینکه یه نفر چقدر به خودش و تواناییاش باور داره.
- Hopkins Symptom Checklist یا همون HSCL-11 که یک جور تست برای سنجش شدت علائم روحی و روانیه، مثلا اضطراب و افسردگی.
- Therapeutic Factors Inventory که یک ابزار برای سنجش اینکه چقدر اون عوامل درمانی توی گروه جواب داده. یکی از مهمترین تئوریهای این حوزه هم حرفای یه روانپزشک معروف به اسم یالوم هست. (یالوم یه روانشناس معروفه که درباره کار گروهی و تاثیرش حرفای قشنگی زده.)
نتیجه رو ساده بهتون بگم: کسایی که تو گروه خودیاری بودن، تو باور به خودشون (یعنی همون self-efficacy) و عوامل درمانی رشد بیشتری نسبت به گروه دوم داشتن. البته تغییرات تو میزان علائم ناراحتی (اضطراب و…)، تو هر دو گروه تقریبا یکی بود.
یه نکته جالب اینه که تو گروه خودیاری اونی که تغییرات قبل و بعدشون رو نگاه میکنی، تاثیر متوسط رو به بالا نشون داده، در حالی که تو گروهی که درمانگر داشت تاثیر خیلی زیاد نبود (یعنی تاثیرش کمتر بود).
نکته خفن بعدی این بود که این عوامل درمانی که یالوم گفته بود – مثلا ایجاد امید توی اعضا و اینکه بتونی راحت احساساتتو بیان کنی – واقعا با نتیجه مثبت درمان ربط مستقیم داشتن. یعنی اگه این فضاها تو گروه بود، نتیجه کلی بهتر میشد.
ولی، حواستون باشه تحقیق یکسری محدودیت داشته: اولا تعداد نمونهها کم بود و تعداد هر گروه هم یه کم بالانس نداشت. علاوه بر این، گروهها باز بودن یعنی ممکن بود اعضا کم و زیاد بشن و اینکه هیچ عدد و آماری درباره میزان مصرف الکل یا برگشت دوباره به مصرف (یعنی relapse) ارائه ندادن. پس خیلی نمیتونیم صد درصد نتیجه بگیریم که کارشون کامله، ولی بازم بصورت مقدماتی، نشون میده این گروهها میتونن نقش مهمی تو پر کردن اون فاصله بین کسایی که نیاز به درمان دارن و خدمات حرفهای بهشون نمیرسه بازی کنن.
ته مطلب چی شد؟ این تحقیق مقدماتی داره میگه گروههای خودیاری واسه مشکل مصرف الکل، از نظر تقویت اعتماد به نفس و برخی عوامل درمانی، حتی میتونن تاثیرشون همرده گروههایی باشه که درمانگر حرفهای دارن! حالا لازمه تحقیقات بزرگتر و کاملتر انجام بشه ولی فعلا امیدبخش به نظر میاد.
پس اگه کسی رو میشناسین که با الکل مشکل داره و فکر میکنین واسش سخت یا گرونه بره پیش روانشناس، شاید یه جمع خودیاری بتونه حسابی کمکش کنه؛ مخصوصا اگه امید و حمایت رو تو گروه واقعا تجربه کنه!
منبع: +
