خب بریم سراغ یه موضوع جالب و شاید عجیب! تا حالا به این فکر کردی بعضی آدمها سخت میتونن حالت چهره بقیه رو درست بفهمن یا حتی اشتباه برداشت میکنن؟ یه مقاله به صورت مروری اومده بررسی کرده که توی بعضی اختلالات مثل اضطراب فراگیر، اختلال وحشتزدگی (که همون پانیکه)، اختلال بدریخت انگاری بدن (یعنی کسی نسبت به ظاهر خودش فکرای منفی داره)، اختلال کندن پوست، اختلال کندن مو (تریکوتیلومانیا) و اختلال استرس بعد از سانحه (یعنی بعد یه اتفاق خیلی بد یا ترسناک، فرد هنوزم استرس و خاطره بد رو با خودش داره)، این ماجرای تشخیص احساسات چه شکلی میشه.
توی این بررسی سیستماتیک (یعنی همه مقالات معتبر و ربطدار رو یجا جمع کردن و نتایجشون رو تحلیل کردن)، محققها دنبال این بودن ببینن الگوها یا مشکلات خاصی توی تشخیص احساسات بین این آدمها وجود داره یا نه. حدود ۱۵ تا مطالعه مختلف رو بررسی کردن.
نتیجهها چی میگه؟ خب داستان خیلی جالب بوده! مثلاً یه چیزی که توی چندین اختلال مشترک بوده اینه که این افراد معمولاً کمتر میتونن غم و ناراحتی رو توی چهره بقیه تشخیص بدن، یعنی وقتی یکی ناراحته شاید زیاد متوجه نشن یا اون حس رو درست برداشت نکنن. جالبه نه؟
یه نکته خفنتر هم اینکه بیشترشون تمایل دارن احساسات بقیه رو به عنوان عصبانیت برداشت کنن، حتی وقتی اون طرف مثلاً ترسیده یا ناراحت هست. به این حالت میگن anger interpretation bias یعنی مغز سریع پیش فرض رو میذاره روی “طرف عصبانیه” حتی اگه واقعیت این نباشه. این قضیه احتمالاً باعث میشه روابط اجتماعی خیلی سختر و پرتنشتر شه، چون خب فکر کن با چند نفر برخورد کنی و الکی فکر کنی ازت شاکیان!
البته باید بدونیم که مطالعات هنوز کامل نیستن و یه سری ایراد دارن. مثلاً خیلی جاها به موارد تأثیرگذار مثل افسردگی همزمان (comorbid depression یعنی کسی که هم اضطراب یا وسواس داره هم افسردگی) یا شدت بیماری دقت نکردن. موضوعهای دیگهای هم مثل عوامل فرااختلالی (transdiagnostic factors، یعنی چیزایی که تو چند تا بیماری مشترکه) و اعتبارسنجی خود تستها هنوز جای کار داره. یعنی شاید همین مشکلات تشخیص احساسات به شدت بیماری یا مسائل دیگه هم ربط داشته باشه.
جمعبندی اینجوریه که فعلاً میدونیم تو این دسته اختلالات ذهنی، ضعف در درست فهمیدن بعضی احساسات (مخصوصاً غم) و برداشت اشتباه به عنوان عصبانیت وجود داره. ولی برای اینکه دقیقتر بفهمیم چرا این اتفاق میافته و راهکار براش چیه، هنوز نیاز به تحقیق و بررسیهای بیشتر داریم. پس این حوزه هنوز اول راهشه و شاید تو آینده چیزای جذابتر و حتی راهحلهای عملیتر ازش بیرون بیاد!
خلاصه اگه یکی با این اختلالها درگیر بود، بد نیست بدونیم شاید داره توی برداشت حالت چهره و احساسات بقیه مشکل پیدا میکنه، و شاید بهتره از زاویه درک و همدلی باهاش حرف بزنیم، چون خیلی وقتا خودشون هم از مشکلشون خبر ندارن یا نمیدونن چطوری باید حلش کنن.
منبع: +
