بذار از همون اول یه چیزی رو بگم: تا حالا فکر کردی تو دورههای شبیهسازی پزشکی (مثلاً وقتی کارآموزا قراره زایمان نوزاد رو تمرین کنن)، اساتید دقیقاً چطور میفهمن کی کارشو بلده و کی هنوز جا داره؟ خب، یه تیم دانشمند اومدن رو یه ایدهی جالب کار کردن: بررسی حرکت چشم و حرکت سر آدمها حین آموزش!
حالا قضیه چی بوده؟ ۲۴ نفر از پزشکها و کارآموزا توی یه سری جلسه شبیهسازی «زایمان بچه» شرکت کردن و وسط کار به عینکهایی مجهز شدن که میتونست حرکت چشم و سرشون رو خیلی ریز ردیابی کنه. عینک eye-tracking یعنی همون عینکهایی که میفهمن دقیقا داری به کجا نگاه میکنی یا سرت رو به کدوم طرف میبری — تکنولوژی باحالی که معمولاً فکر میکنی فقط دست بازیسازهاست، ولی تو پزشکی هم حسابی داره کاربرد پیدا میکنه!
حالا دانشمندها این دادهها رو گرفتن و شروع کردن به تحلیل یه سری شاخص مهم. مثلاً:
- پاسخ مردمک چشم (pupillary response): یعنی چقدر مردمک چشم بزرگ و کوچیک میشه نسبت به موقعیت و نور، و بعضاً نشوندهنده میزان توجه و استرسه.
- مدت تمرکز نگاه (fixation duration): یعنی هر بار چند ثانیه رو یه نقطه خاص تمرکز میکنی.
- سرعت زاویهای سر (angular velocity): یعنی چقدر سریع سرت به طرفین میچرخه. (اینو آدم شاید اولش خیلی متوجه نشه چقدر مهمه!)
خلاصه بچهها خیلی ریز رصد شدن و بعد اینا اومدن یه مدل کامپیوتری ساختن که با این دادهها بتونه حدس بزنه کی واقعاً ماهره و کی هنوز نیاز داره بیشتر تمرین کنه.
نتیجه چی شد؟ خیلی باحال: مدل فقط با توجه به رفتارهای سر میتونست حرفهایها رو از آماتورها تشخیص بده با F1 score معادل 0.85 و AUC حدود 0.86. اگه ندونی، این اعداد یعنی مدل حسابی درست تشخیص میده (F1 score و AUC هر دو شاخصهای ارزیابی دقت مدلهای دستهبندی هستن، یعنی میسنجه مدل چقدر خوب میتونه آدمای حرفهای رو از غیر حرفهای جدا کنه). مثلاً تمام ویژگیهای مربوط به مردمک چشم هم F1 معادل 0.77 و AUC معادل 0.85 داشتن، که بازم عددهای قابل توجهیه.
حالا شاید بپرسی این چه فایدهای داره؟ جوابش اینه: این روش جدید میتونه مکمل روشهای سنتیِ سنجش مهارت باشه. قبلاً معمولاً با یه سری نمرههای ذهنی یا چکلیست ساده قضاوت میکردن، ولی اینجا یه مدل عددی و دقیق داری که از رو حرکت طبیعی بدن (در حین کار واقعی یا شبیهسازی) قضاوت میکنه. این یعنی روند آموزش و سنجش مهارت پزشکی میتونه خیلی شفافتر و حتی عادلانهتر بشه!
در نهایت، این مقاله گذاشته یه پایهی محکم برای مدلهای کامپیوتری که قراره تو آینده به شکل «پنهانی» یا کاملاً غیرمستقیم سطح مهارت دانشجوها رو بسنجن؛ اونم با ابزار خیلی سادهای مثل عینکهای رایج eye-tracking (عینکهایی که امروزه راحت میتونی تهیه کنی)، بدون اینکه کل سنجش فقط دست سلیقه استاد باشه.
خلاصه: دفعه بعد اگه دیدی یکی واید بلد چی داره توی اتاق عمل نگاه میکنه یا سرتو تند تند میچرخونی، بدون شاید داری آینده نمره گرفتن و امتحان دادن رو تعیین میکنی! 😁
منبع: +
