واقعاً شده تا حالا فکر کنین چرا بعضی نوجوانا روحیهشون طوری میشه که سخت تغییر عقیده میدن یا حتی نمیتونن به راحتی با شرایط جدید کنار بیان؟ این چیزی رو که روانشناسها بهش میگن «خشک بودن روانی» یا «psychological inflexibility» که یعنی آدم نتونه فکرش رو عوض کنه یا توی موقعیتای مختلف، راهکار جدیدی امتحان کنه.
توی این تحقیق بامزه، اومدن بررسی کردن که دو تا چیز مهم یعنی خانواده و دوستا، چقدر میتونن باعث این خشک یا بازی ذهنی بشن. قبلاً هر کدوم جداگونه بررسی شده بودن، اما این دفعه اومدن با یه روش جدید بهش نگاه کردن که کاملاً متمرکز روی هر آدم بود.
حالا منظور از این روش جدید چیه؟ بهش میگن Regression Mixture Analysis یعنی بیان بر اساس حالتها و گروههای مختلف بچهها، ببینن ترکیب کیفیت خانواده و کیفیت دوستا روی این داستان چه تاثیری میذاره. خلاصه این پژوهش روی ۹۴۰ تا نوجوان انجام شده و از چند تا پرسشنامه استفاده کردن:
- Family APGAR Index که میزان حال و هوای خانواده رو میسنجه.
- Peer Relationship Scale که وضعیت دوستیها رو بررسی میکنه.
- Avoidance and Fusion Questionnaire for Youth که نشون میده یه نفر چقدر «خشک فکری» داره یا برعکس، فکر بازی داره.
خب نتیجههاش چی شد؟ با استفاده از Latent Class Analysis یا به اختصار LCA (یعنی طبقهبندی بچهها بر اساس الگوی خانواده و دوستاشون)، شش گروه مختلف پیدا کردن. مثلاً یه گروه بودن که هم خانوادهشون اوضاع خوبی نداشت و هم دوستیو حسابی نداشتن؛ یه گروه دیگه بود برعکسش: هم خانواده عالی، هم دوستا خیلی خوب.
حدس بزنین کیها بیشتر خشک بودن؟ طبیعتاً اونایی که هم خانوادهشون ضعیف بود و هم رابطه با دوستاشون خوب نبود، بیشترین میزان بسته بودن یا inflexibility رو داشتن. برعکس، اونایی که خانواده و دوستاشون هر دو خوب بودن، راحتتر با شرایط کنار میومدن یا به اصطلاح، ذهنشون بازتر بود.
تحلیلهای آماری نشون داد توی این شش گروه، تفاوت زیادی هست. این داستان یه پیام مهم داره: اگه میخوایم به بچهها کمک کنیم که روحیه بازی داشته باشن و از نظر روانی سالمتر بشن، باید هم به خانواده توجه کنیم و هم به دایره دوستیاشون. یعنی فقط مشاور رفتن یا تقویت فقط خانواده کافی نیست، باید محیط اجتماعی نوجوان هم درست باشه.
خلاصه کلام، بخوایم یا نخوایم، خانواده و دوستا خیلی بیشتر از چیزی که فکر میکنیم میتونن حال و هوای روانی بچهها رو شکل بدن و حتی درجه خشک یا باز بودن ذهنشون رو تعیین کنن. پس بهتره از هر دو طرف حمایت بگیرن تا زندگی شاد و راحتتری داشته باشن!
منبع: +
