حتماً تو شبکههای اجتماعی شنیدید که بعضیا برای داشتن یه بدن قویتر یا حتی طول عمر بیشتر حاضرن دست به کلی کار عجیب بزنن. یه شرکت به اسم Unlimited Bio اومده و گفته ما میخوایم با ژنتراپی (یعنی دستکاری ژنها و اضافه کردن دستورالعمل جدید به سلولهای بدن) عضلهسازی کنیم، مشکل اختلال نعوظ رو حل کنیم، حتی با پیری مبارزه کنیم!
قراره تو یه آزمایش عجیب که ماه آینده اجرا میشه، دوازده تا پانزده داوطلب خودشون هزینهی سفر و درمان رو بدن و چندبار ژنتراپی بشن! هدف اصلی مدیرعاملشون، ایوان مورگنوف، واقعاً جالب و البته بلندپروازانهست: “کارمون اینه که کلی باعث طول عمر افراد بشیم!”
حالا چجوری؟ قراره دو نوع ژنتراپی استفاده کنن؛ یکی واسه رشد رگهای خونی تو ماهیچهها (که اصطلاحاً بهش میگن VEGF – یه پروتئین معروف تو بدن که باعث تولید و رشد رگها میشه)، یکی هم برای رشد خود ماهیچهها. یعنی میخوان با ترکیبش عضلههای قویتر بسازن و شاید حتی ریکاوری و قدرت بدنی رو هم بالا ببرن. برنامه دارن بعداً رو درمان طاسی و اختلال نعوظ هم آزمایش کنن!
یه نکتهی بامزه: این درمانها الان تو کلینیکهایی تو هندوراس و مکزیک در دسترسِ و حتی سلبریتیهایی مثل Khloe Kardashian و کیم کارداشیان هم تو یه کلینیک تو مکزیک رفتن و ازش استفاده کردن. داو آسپی (Dave Asprey)، همون بلاگر معروف بیوهکینگ (بیوهکینگ یعنی دستکاری بدن با روشهای علمی جدید واسه بهبود عملکرد)، هم اعلام کرده رفته درمان رو گرفته تا سن بیولوژیکش رو پایین بیاره!
خلاصه چنتا شرکت، مثل Minicircle هم دنبال ژنتراپیهای مشابه هستن. مثلا اونا دنبال افزایش یه پروتئین به اسم فولیستاتینان (Follistatin) هستن که تو رشد عضله نقش داره و میگن میتونه توده عضله رو زیاد کنه و به طول عمر کمک کنه. حتی براش تو منطقه اقتصادی خاصی تو هندوراس با قوانین خودشون کلینیک ساختن که طرفداراش با پرداخت تقریبا ۲۵ هزار دلار میتونن برن و اونجا درمان بگیرن! یکی از این آدمای معروف بریان جانسون بود که تو نتفلیکس هم تبلیغش کرد.
مورگنوف، مدیرعامل Unlimited Bio، خودش یه دانشمند کامپیوتری روس-اسرائیلیه که با الهام از همین داستانا شرکتش رو تو همون هندوراس ثبت کرده – چون تو این منطقه قوانین دارویی خیلی بازتره و شرکتهایی با ایدههای شبهآیندهنگر میتونن آزمایش کنن و کارشون رو جلو ببرن، این قسمت از دنیا واقعاً یه جور لاسوگاس بیوتکنولوژی شده!
تو آزمایش اصلیشون، نصف داوطلبا فقط درمان رگزایی (VEGF) میگیرن و نصف دیگه ترکیبی از VEGF و فولیستاتین. تزریق هم مستقیم تو ماهیچههای بزرگ دست و پاه. مورگنوف میگه این درمان تو روسیه ده ساله مجوز گرفته واسه بیمارای با مشکل ایسکمی پایینتنه (یه جور کمبود جریان خون که باعث زخم و درد و بیحسی پا میشه) و فکر میکنه حدود ۱۰ هزار نفر اونجا گرفتنش (البته خودش میگه دقیق چک نکرده انصافاً).
اما بقیه دانشمندا شک دارن. پروفسور سپو یله-هرتتوالا که سالها رو همین VEGF تحقیق کرده، میگه این ماده خیلی قویه و اگه مقدارش یا محل تزریقش کنترل نشه میتونه حتی باعث ورم خطرناک یا نابینایی بشه! میگه شواهد قوی از اثر طول عمر براش در انسان نیست و اصلاً VEGF داروی افزایش عمر نیست – تنها جاهایی که کمک میکنه رشد رگ هست نه پیری.
در مورد فولیستاتین هم، دادههای انسانیش خیلی کمه و بیشترش رو هم تو موش آزمایش کردن. Minicircle برای درمانش هیچ دیتای بالینی درست و حسابی منتشر نکرده، پس بیشترش فعلاً در حد حرف و امیدواریه.
یه نکته علمی: ژنتراپیها رو این شرکت دو مدل انجام میده؛ یکی با پلاسمید (Plasmid – دستورالعمل ژنتیکی حلقوی که راحتتر ساخته میشه و چند روز تو بدن میمونه و امنتره)، یکی با ویروس AAV (Adeno-Associated Virus – یه نوع ویروسی که ژن جدید میبره تو بدن و ماهها میمونه، اما ریسک واکنش آلرژیک هم داره).
خیلیا، مثل هالی فرناندز لینچ (کارشناس اخلاق پزشکی از پنسیلوانیا)، میگن این فناوری هنوز جای امتحان روی افراد سالم رو نداره، چون ریسکهاش واسه کسایی که هیچ بیماری ندارن خیلی جدیتره؛ واقعاً ارزشش رو داره؟
ولی تیم Unlimited Bio میگن: آدمای زیادی روزانه از بیماریهای مربوط به سن میمیرن (لشکو، مدیر اجرایی شرکت، گفته روزی بیشتر از ۱۲۰ هزار نفر!) پس منطقی نیست این تجربه رو جلوی داوطلبای سالم خراب کنیم.
ولی یه مشکل بزرگی هست؛ وقتی اینا بین فالوورای میلیونی و سلبریتیها تبلیغ میشه، مردم ممکنه فکر کنن قراره معجزه بشه یا یه راه قطعی برای جوونی به دست آوردن، در حالی که علم فعلی فقط داره آزمایش میکنه و تنها چیزی که داوطلبا فعلاً بهش کمک میکنن همین شناسایی اثر درمان هست نه تضمین نتیجه گرفتن شخصی!
حالا جالب اینجاست که شرکت به Baldness (ریزش مو) و Erectile Dysfunction (اختلال نعوظ) هم فکر کرده! آزمایش زاویه ریزش مو قراره با تزریق VEGF تو سر انجام بشه – مدیرعامل خودش هم داره رو سر خودش امتحان میکنه! اما متخصصا میگن ریزش مو بیشتر هورمونی هست، نه اینقدر ساده که با یه تزریق حل شه. درباره اختلال نعوظ هم هنوز پروتکل دقیقی ندارن اما ایدهشون اینه چند تزریق انجام بدن تو خود آلت تناسلی! کلی دانشمند با این روش موافق نیستن، میگن ممکنه مشکل زیادی ایجاد کنه و حتی آسیب بزنه.
در نهایت، ممکنه این آزمایشها چند نفر رو واقعاً قویتر کنه یا کمک کنه یه چیزی، حتی برای دانش، بیشتر بفهمیم اما هنوز راه خیلی زیادی تا یه درمان تایید شده و بدون ریسک مونده. جالبه سایت Unlimited Bio خودشون رو «پیشرفتهترین راهکار جوانسازی» معرفی کرده! حالا باید ببینیم واقعاً این وعدهها تا کجا پیش میره یا همش تبلیغاته.
منبع: +
