تاحالا فکر کردی چرا یه عده تو ایتالیا میتونن تا صد سال یا حتی بیشتر عمر کنن؟ همیشه فکر میکردیم سالم زندگی کردن، خوردن غذای خوب یا حتی سبک زندگی مثل راه رفتن توی کوچههای ایتالیا دلیلشه، ولی انگار پشت این ماجرا یه رمز و راز ژنتیکی هم هست که دانشمندها تازه سر درآوردن!
ماجرا از این قراره: یه تحقیق جدید دقیقاً رفته سراغ DNA ایتالیاییهایی که سنشون سه رقمی شده (یعنی بالای صد سال عمر کردن!) و نتیجههای جالبی گرفته. تو این تحقیق، ژنهای ۳۳۳ نفر از این پیرای خوششانس رو با ۱۰۳ ژنوم (یعنی مجموعه کامل ژنها) از انسانهای باستانی مقایسه کردن تا بفهمن واقعاً چه چیزی باعث میشه بعضیا اینقدر زیاد عمر کنن.
حالا قضیه اینجوریه که قبلاً محققها فقط دنبال ژنهایی میگشتن که به طول عمر ربط دارن. ولی این بار یه قدم عقبتر رفتن و بررسی کردن که ریشههای باستانی و اجدادی ایتالیا چطور توی این ماجرا نقش دارن. واسه اینکه بدونی ژنوم چیه: ژنوم یعنی کل اطلاعات ژنتیکی هر آدم توی سلولهاش.
اینجاست که قضیه شکارچی-گردآورندهها پیش میاد! این اسم به آدمایی برمیگرده که اولین ساکنین اروپا بودن، اونم بعد از عصر یخبندان (یعنی وقتی کل اروپا حسابی سرد و یخی بوده و زندگی خیلی سخت پیش میرفته). این آدمای باستانی، تو وحشیترین شرایط زنده موندن و ژنشون اونقدر قوی شد که حالا هم رو نسلهای جدید تاثیر گذاشته.
طبق نتیجههای این تحقیق که تو مجله GeroScience چاپ شده، هرچی ژنهای مربوط به این شکارچیهای غربی تو DNA هر فرد بیشتر باشه، احتمال اینکه طرف به صد سالگی برسه ۳۸ درصد میره بالا! خفنتر اینکه، این تاثیر برای خانمها حتی بیشتره.
حالا چرا این ژنها اینقدر تاثیر دارن؟ اون دوران خیلی سخت بود؛ آدمای باستانی باید با سرما، گرسنگی، بیماری و غیره میجنگیدن. بدنشون مجبور بود سیستمهای دفاعی قویتری بسازه و انرژیشو بهتر مدیریت کنه. “مکانیسم” منظور همون سازوکارهای دفاعی و فیزیولوژیکِ بدن انسانه که تو ژنها حک میشن.
یه نکته جالب هم اینه که برخلاف چیزی که فکر میکنیم (مثلاً خوردن پاستا و پنیر ایتالیایی)، رژیم غذایی نقش اصلی رو نداره! البته سبک زندگی مهمه، ولی این ژنهای باستانی خیلی پررنگترن.
یه قسمت جالب دیگه اینه که با پیشرفت Paleogenomics (یعنی علم مطالعه DNA آدمای خیلی قدیمی یا همون باستانی)، محققها تونستن ژنهای الآن رو با ژنهای هزاران سال پیش دقیق مقایسه کنن و بفهمن چی به چیه!
در واقع، ما هم باید یه کم از این آدما یاد بگیریم: شرایط سخت، اگه نکُشتمون، شاید قویترمون کنه و اثرش رو نسلهای بعد هم بذاره!
پس اگه دنبال راز طول عمر میگردی، فقط سراغ رژیم مدیترانهای و ورزش نرو؛ شاید ژنهای شکارچی-گردآورنده تو رگهات دارن واسه طول عمرت تصمیم میگیرن!
اگه دوست داشتی بیشتر بدونی، اصل مقاله رو میتونی تو مجله GeroScience بخونی.
منبع: +