خب بریم سر اصل مطلب! این روزها همه جا حرف از هوش مصنوعی هست، بهخصوص اون بخشی که خودش میتونه محتوا تولید کنه؛ بهش میگن Generative AI یا همون هوش مصنوعی تولیدکننده، که یعنی مثلا میتونه خودش متن، عکس یا حتی ویدئو بسازه. تو هند، این مدل هوش مصنوعی دیگه کلی سر و صدا راه انداخته، چون میتونه کل آموزش پزشکی رو تکون بده!
اول از همه، بدونین که هند با یه مشکل بزرگ روبروئه: کمبود استاد و منابع تو رشته پزشکی. حالا تصور کنین یه ابزاری پیدا شده که میتونه به کمک دانشجوها بیاد تا راحتتر یاد بگیرن و ایراداشونو رفع کنن.
یه سری دانشمند اومدن همه تحقیقات جدید رو جمع کردن و بررسی کردن که این هوش مصنوعی تولیدکننده واقعاً چه تاثیری رو آموزش پزشکی تو هند داشته. برای این کارشون هم از روشی به اسم PRISMA استفاده کردن (این یعنی یه جور استاندارد بینالمللی برای بررسی منظم تحقیقاته که همه چیز رو دقیق و با جزئیات دنبال میکنه). بین هزاران مقاله انگلیسی (دقیق بخوام بگم ۱۹٬۷۷۷ تا!)، فقط ۱۱ تا رو انتخاب کردن که مستقیم روی دانشجوهای پزشکی هندی کار کرده بودن.
نتیجهش چی شده؟ داستان باحالیه:
اکثریت دانشجوهای پزشکی هند هوش مصنوعی رو میشناسن و حتی کلی حس مثبت نسبت بهش دارن، اما دقت کنین تقریباً هیچکدومشون آموزش رسمی و درستحسابی تو این زمینه ندیدن! خب همین باعث شده کار با هوش مصنوعی براشون بیشتر شبیه آزمون و خطا و شیوههای شخصی خودشونه تا رویکرد علمی و حرفهای.
حالا این هوش مصنوعی تولیدکننده بیشتر برای چی استفاده میشه؟
اکثراً موقعی که دانشجوها تو درساشون گیر میکنن یا دنبال جواب یه سوال هستن، یا موقع ارائه و درستکردن پروژهها، سریع میرن سراغ این هوش مصنوعی. یه حسن دیگه هم داره؛ کمک میکنه بچهها خودشون به تنهایی دنبال یادگیری برن و مستقلتر بشن (به این حالت میگن self-directed learning، یعنی یادگیری خودجوش بدون استاد). این یعنی دیگه فقط سر کلاس نشستن و گوش دادن نیست؛ دانشجوها به مرحله پرسشگری و حتی تولید اطلاعات هم میرسن!
یه نکته جالب دیگه: تو بعضی آزمونهای پزشکی، این ابزارهای هوش مصنوعی حتی عملکرد بهتری از خود دانشجوها داشتن! خب این نشون میده پتانسیل خیلی بزرگی تو این فناوری هست.
اما قرار نیست همهچیز گل و بلبل باشه! چالشها و دردسرها کم نیست:
- یکی ش اینه که ممکنه این مدل هوش مصنوعی اطلاعات اشتباه یا ناقص بده و دانشجو هم به اشتباه اعتماد کنه.
- خیلیها نگران اینن که اگه همیشه به هوش مصنوعی تکیه کنن، قدرت تفکر انتقادی (critical thinking، یعنی اینکه خودت تحلیل کنی و چشمبسته همهچی رو قبول نکنی) تو دانشجوها ضعیف شه.
- یه بحث مهم دیگه مربوط به اخلاق و حریم شخصیه. یعنی الان سوال اصلی اینه: اطلاعات شخصی و دادههای پزشکی واقعاً امن میمونه یا نه؟ (بهش میگن Data Privacy که یعنی حفظ محرمانگی اطلاعات تو دنیای دیجیتال)
در نهایت، این موج هوش مصنوعی حسابی تو دل بچههای پزشکی هند جا خوش کرده، اما بیشتر به صورت غیررسمی و بدون نقشهی واحد دارن ازش استفاده میکنن. بزرگترین خلا اینجاست که فاصله بین آمادگی دانشجوها و امکانات دانشگاهها زیاده! راه حل چیه؟
- لازمه برنامه درسی جدید و منظم درست بشه.
- استادها هم خودشون حسابی آموزش ببینن تا بتونن راهنمای خوبی باشن.
- کلی قانون و راهنمای اخلاقی (Ethical Guideline یعنی چهارچوبهایی برای استفاده درست و مسئولانه از فناوری) باید نوشته شه.
در کل، اگه مسئولین، آموزشدهندهها و محققها دست به دست هم بدن، میتونن هوش مصنوعی رو طوری وارد آموزش پزشکی کنن که فردا روز، دکترهای هند با آسودگی خاطر از ابزارهای هوشمند استفاده کنن و کیفیت درمان رو ببرن بالا!
راستی، اگه دوست داشتی جزئیات و منبع رو بخونی، اینجا هم لینکش هست: https://doi.org/10.17605/OSF.IO/2MJVK
منبع: +