اگه دنبال اتفاقات هیجانی و شگفتانگیز تو دنیا باشی، آتشفشان کلیوچفسکوی روسیه این روزا حسابی سر و صدا کرده! بذار برات تعریف کنم چی شده!
کل داستان از اونجا شروع شد که تو شبهجزیره کامچاتکا (یه منطقه خیلی فعال از لحاظ زمینشناسی تو شرق روسیه – معروف به جای داغ فعالیتهای زمینشناختی)، اول یه زلزله فوقالعاده شدید به بزرگی ۸.۸ ریشتر اتفاق افتاد! یعنی اینقدر بزرگ بود که جزو ششمین زلزلههای قوی ثبتشده تو تاریخه. تازه چند تا پسلرزه هم دنبالش اومد و اون منطقه رو حسابی لرزوند. زلزله در حدی قدرتمند بود که مرکز هشدار سونامی آمریکا بعدش هشدار داد ممکنه تو سواحل روسیه، هاوایی و حتی اکوادور، امواج سونامی بالای ۳ متر ارتفاع بگیرن!
و حالا غافلگیرکننده اینکه، فقط چند ساعت بعد این زلزله، آتشفشان کلیوچفسکوی – که بزرگترین و فعالترین آتشفشان آسیا و اروپا هست (ارتفاعش ۴۷۵۴ متر، یعنی حدود ۱۵۵۹۷ فوت) – شروع کرد به فوران کردن!
به قول مرکز ژئوفیزیک آکادمی علوم روسیه (یه مرجع علمی معتبر که رو پدیدههای طبیعی تحقیق میکنه)، از دامنه غربی آتشفشان کلیوچفسکوی “جریان گدازه داغ” شروع به حرکت کرد و آسمون بالای کوه لرزیدن گرفت. اگه ندونی، گدازه همون سنگ مذابیه که از دل زمین میجوشه بیرون و خیلی داغ و خطرناکه!
دوربینهای دیدهبانی منطقه هم فوران رو به وضوح ثبت کردن و تو ویدئوها دیده میشه که بالای کوه انگار شده یه لامپ بزرگ – نور و انفجار و حسابی وحشیانه! حتی گروه واکنش به فورانهای آتشفشانی کامچاتکا گفتن که ستون خاکستر حاصل از فوران، حداقل ۲.۵ کیلومتر (یعنی ۱.۵ مایل) از سطح بالاتر رفته و تا ۵۸ کیلومتر (۳۶ مایل) شرق کوه پخش شده! اونا هشدار دادن که هر لحظه ممکنه انفجارای شدیدتری هم اتفاق بیفته و ارتفاع خاکستر به ۸ کیلومتر (۵ مایل) برسه.
هنوز دقیقاً معلوم نیست این فوران چه خسارتی به بار آورده و تا چه اندازه ادامه داره، ولی ماجرا اینجاست که کلیوچفسکوی اصولاً یه کوه آتشفشانی خیلی فعاله و تقریباً هر چند سال یه بار فورانهای خفن داره. مثلاً اواخر سال ۲۰۲۳ هم یه فوران بزرگ داشت که باعث شد ابری از خاکستر و دود به طول ۱۶۰۰ کیلومتر (یعنی هزار مایل!) تو هوا پخش بشه و ارتفاعش تا ۱۲ کیلومتر (۷.۵ مایل) هم رسید!
راستی جالبه که به گفته نماینده USGS (مرکز زمینشناسی آمریکا)، اینبار هم درست قبل زلزله، نشونههای جنبوجوش تو کوه دیده شده بود – مثل اینکه تیم دانشمندای روس هفته قبل فوران، بالای کوه یه دریاچه گدازه (یعنی یه قسمت پر از مذاب داغ روی دهانه آتشفشان) پیدا کرده بودن. وجود دریاچه گدازه تقریباً علامت آماده بودن کوه برای فورانه.
البته کی فکر میکرد زلزله انقدر تاثیر بذاره؟! USGS گفته که خود زلزله باعث شروع فوران نشد، ولی قطعاً شدت فوران (یعنی پرتاب خاکستر و گدازه) رو بیشتر کرد و انگار کوه رو حسابی جوش آورد!
یه نکته باحال دیگه: کلیوچفسکوی تو حلقه آتشفشانهای برزنتی اقیانوس آرام قرار داره. “Pacific Ring of Fire” یعنی کمربندی از آتشفشانها و زلزلههای پرقدرت که دور تا دور اقیانوس آرام کشیده شده و جایی که زمین دائم در حال جنبوجوشه.
این کوه از پایتخت منطقه، یعنی پتروپاولوفسک-کامچاتسکی، حدود ۴۵۰ کیلومتر (۲۸۰ مایل) شمالتره. چون منطقه نسبتاً دورافتادهایه، معمولاً خطر خیلی بزرگی واسه جمعیت انسانی محسوب نمیشه، ولی این فورانها هر دفعه باعث میشه دانشمندها و دوستدارای طبیعت هیجانزده شن!
در کل، این فوران یه جورایی جزو اتفاقات معمول برای آتشفشانی مثل کلیوچفسکویه، ولی به خاطر اینکه تقریباً همزمان با یکی از بزرگترین زلزلههای ثبتشده دنیا اتفاق افتاده، داستانش خیلی جذابتر شده. حالا باید صبر کنیم ببینیم دانشمندا بیشتر چه اطلاعاتی ازش جمعآوری میکنن.
باور کن تو این نقطه از دنیا، حسابی اتفاقات زمینشناسی در جریانه و هنوزم باید منتظر سورپرایزهای طبیعی باشیم! 😄
منبع: +
