بیا یه داستان جالب برات تعریف کنم! یه تیم تحقیقاتی اومدن دقیقاً سراغ یکی از بزرگترین مشکلات درمان سل یا همون TB – که کلی آدم رو تو دنیا درگیر کرده – و با کمک هوش مصنوعی و داروسازها تونستن کلی از این دردسرها رو کم کنن.
ماجرا از چه قرار بود؟
سل درمانش برای هر کسی یهجور پیش میره، خیلی بستگی داره به بدن هر نفر. یعنی یه حالت “شخصیسازی درمان” لازمه. دقیقاً همینجا بود که این تیم گفتن چرا از هوش مصنوعی (Machine Learning) – یعنی یه جور کامپیوتر خیلی باهوش که با یادگیری خودش چیزای جدید کشف میکنه – برای شناسایی تیپهای مختلف بیماران استفاده نکنیم و برای هرکدوم نسخه مخصوص خودشون رو بچینیم؟
چی کار کردن؟
این گروه تحقیقاتی اومدن ۴۶۷ تا بیمار سل رو توی یه مطالعه آیندهنگر دنبال کردن. یعنی یه سریشون (۲۱۸ نفر) مراقبت ویژه داروسازهای آموزشدیده با راهنمایی هوش مصنوعی گرفتن و گروه مقایسه (۲۴۹ تا) طبق روال معمول درمان شدن. یه عالمه داده از آزمایشها و چیزای بالینی گرفتن و با الگوریتم K-means و PCA (این دوتا مدلهای یادگیری بدون ناظر هستن که تو دادهکاوی کاربرد دارن، مثل تقسیمبندی بدون اینکه اول جوابها رو بتونی بهش بدی) بچهها رو گروهبندی کردن.
نتیجه چی شد؟
مدل یادگیری ماشین دو تیپ مهم تو بیمارا پیدا کرد: یکی کسایی که بدنشون بیشتر التهابی بود، یکی هم کسایی که سیستم ایمنیشون ماجرا داشت. تازه، اون گروهی که داروساز با راهنمایی هوشمصنوعی حواسش بهشون بود، میانگین مدت بستریشون تو بیمارستان کلی کمتر شد! (۴۹ روز نسبت به ۵۷ روز برای گروه قدیمی، که عددش رو تو آمار با log-rank p=0.040 حساب کردن – یه جور آزمون آماری برای مقایسه). میزان عوارض ناخوشایند مثل آسیب کبد یا کلیه هم کمتر شد (۲۶.۱ درصد در مقایسه با ۲۷.۷ درصد).
هزینهها هم کمتر شد!
یعنی هر بیمار، تو اون گروه مخصوص حدود ۵۰۰۰ یوآن کمتر خرج بیمارستان کرد! اگه بخوای اقتصادی حساب کنی به این بررسیها میگن ICER (یعنی هزینه اضافهشده به ازای هر روز بستری باکیفیت بیشتر که صرفهجویی شده)، دقیقاً این رو هم چک کردن!
خلاصه محدودیتا و نکات فنی
این مطالعه فقط تو یه مرکز اجرا شد و تعداد نمونههاش هم خیلی زیاد نبود، پس ممکنه واسه همهی دنیا جواب دقیقش یکی نباشه. ضمناً کلی فاکتور پنهان (مثل وضعیت زندگی یا اجتماعیشون) شاید اثر گذاشته باشه که اینا نتونستن همه رو کنترل کنن. تازه یه سری بررسیهای اضافه روی نشانگرهای بدن (بیومارکرها) هم کردن که باید تو مطالعات مستقل دوباره چک بشه.
نتیجه کلی؟
این ترکیب هوش مصنوعی و کار دقیق داروسازها باعث شد بیماری سل، هم سریعتر تو بیمارستان جمع بشه، هم خرج بیمارا پایین بیاد!
پیشنهادشون هم اینه که حالا یه بار دیگه تو چندتا بیمارستان دیگه (Multicenter Study یعنی فاز بعدی تو مراکز مختلف) این کار رو انجام بدن ببینن باز هم همین نتیجه خوب میگیرن یا نه. تازه ثبت مطالعه رو هم طبق قوانین بینالمللی انجام دادن که اطلاعاتش اینجاست: https://www.chictr.org.cn/ identifier ChiCTR2300074328.
پس اگه دوست داشتی بدونی آینده پزشکی چیه؟ همین هوش مصنوعی و ترکیبش با مهارت آدماست که میتونه زندگی خیلیا رو نجات بده!
منبع: +
