بیاید یه حقیقت جالب رو درباره پنگوئنهای ماژلانی با هم مرور کنیم؛ این کوچولوهای بامزه نهتنها شنای حرفهای بلدن، بلکه توی راه برگشت به لانههاشون از یه جور «تقلب هوشمندانه» استفاده میکنن و کمترین انرژی رو مصرف میکنن! ما همیشه فکر میکردیم پنگوئنها فقط درگیر غذای بچههاشون و شنا توی آبن، ولی داستان شون واقعاً از اینم پیچیدهتره.
یه تیم تحقیقاتی از موسسه مکس پلانک آلمان، رفته بودن تا کشف کنن پنگوئنهای ماژلانی چطور توی مسافتهای خیلی زیاد (حتی تا ۱۹۰۰ کیلومتر یعنی حدود ۱۲۰۰ مایل!)، راه درست به لونهشون رو پیدا میکنن. اگه فکر کردی سادهاس، باید بدونی اقیانوس همش در حال تغییره و خبری از تابلو و راهنما نیست! مخصوصاً اینکه پنگوئنها زیر آب نمیتونن منظره و نشونه تصویری ببینن، پس چطور این همه راهو بیدردسر طی میکنن؟
اینا تقریباً هر بار برای غذا خوردن، تا آخر اقیانوس میرن و برمیگردن تا به جوجههاشون غذا بدن. دانشمندها براشون یه جور دستگاه کوچیک به اسم GPS و IMU (که یعنی واحد اندازهگیری اینرسیایی و حرکتها و زاویهها و سرعتو نشون میده) گذاشتن تا ببینن دقیقاً چه مسیری رو طی میکنن.
بعدش که پنگوئنها برگشتن، دستگاهها رو آوردن و کلی دیتا جمع کردن: از الگوی شیرجههاشون گرفته تا جهت نما و مدت و سرعت حرکت. با این اطلاعات، دانشمندها مدل ساختن تا بفهمن پنگوئنها توی شرایط مختلف چطور تصمیم میگیرن برگردن خونه.
نتیجه؟ حتی وقتی جریانهای قوی باعث میشن مسیرشون عوض بشه، پنگوئنها نمیآن سرسری با جریانها بجنگن! برعکس، زرنگبازی درمیارن و خودشونو با جریان هماهنگ میکنن. یعنی به جای مبارزه مستقیم، مسیر رو با جریان تنظیم میکنن و ممکنه مسافت رو زیاد کنن ولی انرژی کمتری مصرف میکنن. یه جورایی مثل اینه که توی مترو نشستی و بذاری خودش ببرت، به جای پیادهروی سخت!
باور نکردنیه ولی تقریباً ۸۵ درصد پنگوئنها با این روش فقط با اختلاف ۳۰۰ متر از نقطه شروع، برمیگردن به جایی که ازش راه افتاده بودن. دقت کن، ۳۰۰ متر توی یه سفر ۵۰ کیلومتری! این تقریباً یعنی دقت ۹۹.۴ درصد – واقعاً یه جور GPS زندهان!
یه نکته جالب دیگه اینه که پنگوئنها حتی وقتی زمین و خشکی رو نمیبینن بازم گم نمیشن. چون میتونن جریانهای آب رو تشخیص بدن و ازشون به نفع خودشون استفاده کنن. اصطلاحاً به این میگن «بهرهبرداری فعال از جریانها»؛ یعنی توی دریا حتماً هروقت جریان قوی بود، مستقیم نمیرن؛ گاهی کمی با جریان میرن تا هم کمتر خسته بشن، هم اگه تو مسیر غذایی گیرشون اومد، جا نمونن.
البته ماهیهایی مثل پلانکتون و عروس دریاییها همیشه با جریان میرن و هیچ اختیاری ندارن (که میگن “کشش غیرفعال” یا passive transport)؛ ولی موجوداتی مثل پنگوئن یا لاکپشتهای دریایی و نهنگها زرنگترن و فعالانه مسیرشون رو تنظیم میکنن تا از انرژی کمتر بیشترین استفاده رو ببرن.
البته یادت باشه این تحقیق فقط روی ۲۷ تا پنگوئن امتحان شده و فقط یه بار رفت و برگشتشون بررسی شده. پس هنوز کار هست تا مطمئن بشیم همه پنگوئنها همین قدر کاربلدن. محققها هم گفتن قراره تحقیقات بیشتری انجام بدن، شاید روی پنگوئنها یا باقی حیوونهای دریایی هم امتحان کنن. و تازه هنوز دقیقاً معلوم نیست پنگوئنها چطور جریانها رو حس میکنن؛ شاید یه جور حس خاص دارن که ما هنوز نمیدونیم.
کل نتیجه این پژوهش تو مجله PLOS Biology منتشر شده. خلاصه اگر دفعه بعدی خواستی از دریای پرتلاطم رد بشی، حتماً از تکنیکهای پنگوئنهای ماژلانی یاد بگیر: با جریان دوست شو، نه دشمن!
منبع: +
