خب رفقا، بیاید یه داستان جنجالی از دنیای اینترنت و محافظت از هویت رو با هم مرور کنیم. همه چی از یه همکاری بین Mozilla (همون تیمی که مرورگر محبوب Firefox رو میسازه) و یه شرکتی به اسم Onerep شروع شد. Onerep basically یه سرویسیه که قول میداد اطلاعات شما رو از صدها سایت جستجوی اطلاعات آدمها پاک کنه. یعنی اگه دوست نداشتی مشخصاتت تو این سایتا باشه، میرفتی سراغش و خودش واسه پاک کردنش اقدام میکرد.
ولی این وسط یه نکته بامزه و شاید ناراحتکننده وجود داشت که باعث کلی سر و صدا شد. یعنی چی؟ کلاً Onerep رو یکی به اسم “دیمیتری شلست” راه انداخته بود از بلاروس؛ بعد معلوم شد همین آدم قبلاً خودش دهها سایت جستجوی آدمها رو راه انداخته بوده! یعنی خودش هم اطلاعات مردم رو جمع میکرد و میفروخت، هم سرویس حذفش رو داشت! مثلاً یکی از سایتهایی که هنوز فعاله و گفته میشه خودش توش سهم داره اسمش Nuwber ـه (اینم یه مدل data broker ـه؛ یعنی شرکتی که اطلاعات مردم رو جمع میکنه و به آدمای دیگه یا شرکتا میفروشه).
چند وقت پیش سایت KrebsOnSecurity اومد این موضوع رو افشا کرد و نشون داد که دیمیتری شلست پشت کلی از این داستانهاست. موزیلا هم بعد از این افشاگری، گفت که “باشه؛ ما دیگه با Onerep کار نمیکنیم و داریم این همکاری رو تموم میکنیم.” ولی جالبه بدونید ظاهراً حدود شانزده ماه بعد از این ماجرا موزیلا هنوز داشت همکاری میکرد و اسم Onerep رو تو سایتش میآورد! تا همین هفته گذشته، موزیلا اعلام کرد که همکاریشون بالاخره رسماً تا ماه دیگه تموم میشه.
یه سرویس دیگه هم بود به اسم Monitor Plus، که حالا موزیلا گفته کارش رو میخواد تعطیل کنه. این سرویس کاری که میکرد این بود که سایتهای data broker رو اسکن میکرد (یعنی سایتهایی که اطلاعات مردم رو جمع میکنن) و بهطور خودکار اطلاعات شما رو از اون سایتها پاک میکرد (این کار رو با استفاده از Onerep انجام میداد).
موزیلا گفته: “ما برای کاربرها همچنان سرویس رایگان بررسی نشت داده یا همون Monitor رو داریم (این سرویس بررسی میکنه ببینی ایمیل یا اطلاعاتت تو هکهای مختلف لو رفته یا نه). این سرویس توی مدیریت رمزهای فایرفاکس هم هست و علاوه بر اون، برنامه داریم قابلیتهای حریم خصوصی و امنیت دیگه مثل VPN موزیلا رو هم بیشتر توی فایرفاکس ادغام کنیم و رایگان ارائه بدیم.” VPN یعنی همون برنامهای که ارتباط تون رو تو اینترنت ناشناستر و امنتر میکنه.
برای اونایی که هنوز اشتراک Monitor Plus رو دارن موزیلا گفته: “نگران نباشید، تا ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵ کل امکانات رو دارین. بعدش اگه پولی مونده بود که استفاده نکردید، به نسبت براتون پس میفرستیم.” یعنی اگر وسط اشتراک بودید و سرویس تعطیل شد، پول روزهایی که استفاده نکردید رو پس میگیرین.
موزیلا میگه گزینههای مختلفی رو بررسی کردیم برای ادامه دادن Monitor Plus ولی چون استانداردهای بالایی برای همکاری با شرکتها داریم و این دنیای data brokerها خیلی پیچیده است، نتونستیم مطمئن بشیم که کاربرها رو دقیقاً همون قدری که خودمون انتظارش رو داریم، میتونیم راضی نگهداریم.
در کل، قضیه این شد که موزیلا به خاطر پشتپردههای عجیب مدیرعامل Onerep و سختگیری برای حفظ اعتبارش، تصمیم گرفت قید همکاری با Onerep رو بزنه. خب بدونید که همیشه همون چیزی که روی ظاهر میبینیم، واقعیت ماجرا نیست و دنیای اینترنت پر از این راز و رمزهاس! اگه درباره data brokerها یا حریم خصوصی سوالی دارید، همینجا بپرسید تا براتون بیشتر توضیح بدم!
منبع: +