یه خبر خیلی جالب براتون دارم: دانشمندان تونستن با یه درمان mRNA کاری کنن که سلولهای ایمنی پیر تو بدن موشها دوباره جون بگیرن و بهتر بتونن با عفونت و حتی سرطان بجنگن! میخوام همه جزئیاتش رو با زبون ساده و دوستانه براتون توضیح بدم.
خب اول بذار بگم اصلاً ماجرای T cell چیه. این T cellها یه جور سلول ایمنی هستن که به بقیه سلولهای سیستم ایمنی آموزش میدن چطور بیماریها رو شناسایی و حمله کنن. اما وقتی سن میره بالا، این T cellها دیگه مثل قبل زرنگ و فعال نیستن و کمتر به تهدیدها واکنش نشون میدن. این یعنی چرا آدمهای مسنتر واکسن یا درمانهای تقویتی رو خوب جواب نمیگیرن.
یه نکته دیگه هم اینه که تیموس (یا همون غده تیموس)، جایی که این T cellها بالغ میشن، با افزایش سن کوچیک و کمکار میشه. برای همین سیستم ایمنی با بالا رفتن سن ضعیفتر میشه.
حالا دانشمندا تو این تحقیق که تازه تو مجله Nature چاپ شده تصمیم گرفتن این موضوع رو با mRNA حل کنن. mRNA یعنی یه پیامرسان که اطلاعات رو از DNA میبره به کارخونه پروتئینسازی سلولها تا پروتئین بسازن. (مثلاً همون مکانیسمی که تو واکسن کرونا ازش استفاده شد!)
اینا اومدن دیدن ۳ تا پروتئین مخصوص تو T cell ها هست که با بالا رفتن سن، کمتر میشه. پس mRNA این پروتئینها رو ساختن، گذاشتنش توی یک سری حباب چربی ریز (اصطلاحاً لیپوزوم، که نقش محافظ رو دارن) و اینا رو به موشای میانسال تزریق کردن! (توجه کنید که موش میانسال برای اونا یعنی ۱۶ ماهه!)
حالا این حبابای mRNA از راه خون رفتن سمت کبد (کبد خون رو فیلتر میکنه و به خاطر همین اکثر T cellها از اونجا رد میشن)، اونجا منتظر بودن که T cellها بیان و با mRNAها روبرو بشن.
بعدش چه اتفاقی افتاد؟ موشایی که این درمان رو گرفتن، T cell بیشتری ساختن نسبت به اونایی که چیزی نگرفتن. تازه واکنش سلولهاشون به واکسن و درمان ایمونوتراپی سرطان هم حسابی بهتر شد! (ایمونوتراپی یعنی تقویت سیستم ایمنی برای مبارزه با سرطان.)
البته یه نکته مهم این آزمایش این بود: وقتی دانشمندا تزریق mRNA رو قطع کردن، این اثر مثبت هم سریع از بین رفت. چون mRNA تو بدن زود تجزیه میشه، چه اون mRNA رو خود بدن ساخته باشه چه بهش تزریق شده باشه.
خود دانشمندا هم گفتن که این درمان موقتیه و باید مداوم انجامش بدی تا جواب بگیری. البته خودشون هم گفتن که باید بررسی بشه اگه این درمان به مدت طولانی به بدن داده بشه ممکنه عوارض خاص خودش هم داشته باشه یا نه. پس هنوز تحقیق بیشتری لازمه و فعلاً رو موش جواب داده. اینکه روی آدمها هم همین نتیجه رو بده یا نه، هنوز معلوم نیست، باید صبر کنیم ببینیم تحقیقات بعدی چی نشون میده!
در کل، بهنظر میاد علم داره میره سمت اینکه با تکنولوژی mRNA بتونه سیستم ایمنی پیر رو دوباره جون بده، البته فعلاً روی موشها. اگر خواستی بیشتر درباره mRNA یا سیستم ایمنی بخونی، همین پایین چندتا داستان و مقاله مرتبط لیست شده!
منبع: +
