یه خبر خیلی جالب: دانشگاه بریتیش کلمبیا (UBC) اخیراً اولین توالت بدون آب دنیا رو راهاندازی کرده که با کمک قارچها کار میکنه! یعنی دیگه لازم نیست کلی آب مصرف کنیم یا برق و مواد شیمیایی خرج کنیم تا بتونیم ضایعات انسانی رو مدیریت کنیم. کل ایده این پروژه اینه که بتونیم از تکنولوژیهای طبیعی و تمیز برای کارهای روزمرهمون استفاده کنیم.
سیستم جدید اسمش هست MycoToilet. حالا “Myco” یعنی مربوط به قارچها. در واقع مغز متفکر این توالت، “مایسلیوم” (mycelium) ـه که همون ریشههای زیرزمینی قارچها هست. این قسمت از قارچها رو شاید زیاد ندیده باشی، اما اگه خاک رو بکَنی، مثل ریشههای نازک سفیدرنگ پیدا میشن. این مایسلیوم میتونه مواد ارگانیک رو خیلی راحت تجزیه کنه و تبدیلشون کنه به کود غنی و مفید.
فاز آزمایشی این توالت توی باغ گیاهشناسی دانشگاه شروع شده و قراره شش هفته ادامه پیدا کنه. تو این مدت، محققها میخوان ببینن کارایی این سیستم چطوره، چقدر خوب بو رو کنترل میکنه، و با مدفوع انسانی چی کار میکنه. اگه همهچیز خوب پیش بره، انتظار دارن سالی حدود ۶۰۰ لیتر خاک قابل استفاده و ۲۰۰۰ لیتر کود مایع تولید کنه! خیلی خفن میشه اگه بهجای کودهای شیمیایی بتونیم همچین چیزی رو داشته باشیم، نه؟
مدیر پروژه، آقای جوزف دامن، که استاد معماری و طراحی منظرهست، میگه وقتی اسمی از “توالت کمپوستی” (توالتی که مواد رو خودش تجزیه میکنه و به خاک تبدیل میشه) میاد، همه یاد جای بوگندو و کثیف میافتن و کسی حال نمیکنه ازش استفاده کنه. ولی تیم طراحی این توالت خواستن همه این ذهنیتها رو عوض کنن. هدفشون این بود که چیزی ساخته بشه که هم تمیز باشه، هم کار کردن باهاش راحت باشه، هم اصلاً حال آدم رو بهم نزنه! حتی گفتن میخوان این تجربه رو خوشایند کنن و آدم رو یاد گردش اکولوژیک طبیعت بندازن.
MycoToilet به شکل قطعاتی ساخته شده که خیلی راحت میشه اون رو برد و تو پارکها، مناطق دورافتاده یا حتی جاهایی که لولهکشی نداره نصب کرد. مزیتش اینه که فقط سالی چهار بار نیاز به سرویس داره، یعنی شهرداریها مجبور نیستن کلی وقت و هزینه صرف نگهداری این سیستم کنن. جوزف دامن خودش گفته این نگرانی دائمی شهرداریها درباره توالتهای کمپوستی رو حل کردیم!
از نظر ساختمانش هم داستان داره. ساختارش از چوب مقاوم ساخته شده که روکش خارجیاش سرو (یک نوع چوب طبیعی که خودش ضد پوسیدگیه) مصرف شده. این روکش سرو رو حتی سوزوندن که خاصیت ضدباکتریایی پیدا کنه! سقفش رو هم سبز کردن و روش گیاه کاشتن که هم به زیستبوم کمک کنه و هم هوا رو تمیزتر نگه داره. یه فن کممصرف هم داره تا هوا تو فضای داخلی بچرخه و باعث نشه بو جمع بشه. نورگیر سقفی داره که نور طبیعی وارد میکنه و ترکیب چوب و استیل باعث شده فضا طبیعی و گرم باشه.
یه قسمت مهمش هم اینه که کاملاً برای افراد ویلچری (کسانی که از صندلی چرخدار استفاده میکنن) قابل دسترسی ـه. رمپ ورودی داره و اصلاً شبیه توالت کمپوستی معمولی به نظر نمیاد، نه از نظر بو نه از نظر ظاهر.
سیستمش هم خیلی باحاله؛ مواد جامد و مایع از هم جدا میشن. مواد جامد وارد محفظهای میشن که روش با همون ریشههای قارچ (مایسلیوم) فرش شده. قارچها به کمک میکروبهایی که تو محیط هستن، بو رو جذب میکنن و ضایعات رو تجزیه میکنن. “میکروبال کمیونیتی” یعنی همون جامعهای از باکتریها و قارچها که باهم کار میکنن و مواد آلی رو تجزیه میکنن. نتیجهاش چیه؟ ضایعات ظرف مدت کوتاهی تبدیل میشن به خاک و کود مایع بدون اینکه بوی بد بدن!
حتی تستهای آزمایشگاهی نشون داده این مایسلیوم میتونه بیشتر از ۹۰ درصد مواد ایجادکننده بو رو از بین ببره. یعنی برخلاف سیستمهای قدیمی که باکتریهای بیهوازی کار تجزیه رو انجام میدادن (که باعث بو میشه)، این سیستم هوازی کار میکنه و خیلی کمبو یا بیبو ـه!
تو این پروژه، علاوه بر دپارتمان معماری، گروه میکروبیولوژی و چندین تیم تحقیقاتی و محیطزیستی مثل BioProducts Institute و برنامههای پژوهشی NSERC مشارکت دارن. اگه این پروژه موفق بشه، قراره توی پارکها، روستاهای دورافتاده و حتی کشورهای در حال توسعه، یه راه حل ساده و خیلی کمهزینه برای دفع بهداشتی ضایعات انسانی ارائه کنه.
در کل، این توالت باحال یه گام مهمه به سمت آیندهای سبزتر و هوشمندتر؛ جایی که حتی سادهترین رفتارهای روزمرهمون هم میتونه به طبیعت کمک کنه و ما رو بخشی از چرخه زندگی زمین قرار بده. واقعا آدم با این نوآوریها قانع میشه که علم و خلاقیت میتونن دنیا رو بهتر کنن!
منبع: +
