بیا یه داستان عجیب و هیجانانگیز از دنیای فضا رو برات تعریف کنم. فرض کن یه دنبالهدار عجیب و غریب به اسم ۳I/ATLAS، که اصلاً اهل منظومه شمسی ما نیست، داره با سرعت حدود ۲۴۶ هزار کیلومتر بر ساعت (یعنی حدود ۱۵۳ هزار مایل بر ساعت!) ویراژ میده سمت زمین و قراره یه سر بهمون بزنه. تازه خیلی هم دور نیست؛ نزدیکترین فاصلهای که با زمین خواهد داشت، حدود ۲۷۰ میلیون کیلومتر (۱۶۸ میلیون مایل) هست. خب، میدونم این رقم هنوز خیلی زیاده، ولی برای محققای فضا این یعنی “تقریباً دمِ در”!
اگر یه تلسکوپ درستحسابی خونگی داشته باشی، میتونی این دنبالهدار رو مثل یه نقطه سبز و سریع تو آسمون ببینی (البته خیلی انتظاراتت رو بالا نبر، خیلی شفاف و واضح نیست). برای اینکه بدونی دقیقاً چه شکلیه، پیشنهاد میکنم عکسای اندرو مککارتی، که یه عکاس فضایی معروفه، رو هم یه نگاه بندازی.
حالا خبر جذابتر اینه که فضاپیمای Europa Clipper ناسا (که هدف اصلیش شکار نشونههای حیات خارج از زمینیه — یعنی دنبال نشونههای موجودات فضایی میگرده)، یهویی از موقعیت استفاده کرده و دوربینهاش رو به سمت همین دنبالهدار ۳I/ATLAS چرخونده. یعنی خیلی برنامهریزیشده و مرموزانه نبوده؛ صرفاً این دوتا تو یه نقطه خوب با هم روبهرو شدن!
یه نکته باحال دیگه هم اینه که Clipper عکس جدیدش رو در تاریخ ۶ نوامبر از فاصله حدود ۱۶۴ میلیون کیلومتری (۱۰۲ میلیون مایلی) از ۳I/ATLAS ثبت کرده. این تصویر حاصل هفت ساعت رصد با دستگاه Europa Ultraviolet Spectrograph یا Europa-UVS هست. (یعنی ابزاری که میتونه اشعه فرابنفش رو شکار کنه. برای دونستن: اشعه فرابنفش یا UV همون نوریه که چشم ما نمیتونه ببینه، اما کلی اطلاعات مخفی توش هست!)
برخلاف اونچه فکر میکنی، دلیل خاصی برای عکس گرفتن از ۳I/ATLAS نبود جز اینکه Clipper همین دور و برا بود. در واقع این فضاپیما هنوز دنبال بیگانگان نیست و فعلاً فقط یه عکس فوقالعاده از این دنبالهدار گرفته. و البته شواهدی هم نیست که ۳I/ATLAS یه چیزی غیر از یه دنبالهدار طبیعی باشه.
دانشمندای ناسا با بررسی این تصویر فرابنفش میتونن متوجه بشن عناصر تشکیلدهنده دنبالهدار چیه و با گازهایی که ازش خارج میشه و جو موقتی اطرافش رو میسازه، بیشتر آشنا بشن. این تکنولوژی دقیقاً همون چیزیه که قراره بعداً تو مأموریت مهم پیدا کردن نشونههای حیات تو قمر اروپا (یکی از قمرهای یخی مشتری) استفاده بشه.
یه توضیح کوچیک: قمر اروپا معروفه به پوشش یخی و زیر اون احتمالاً یه اقیانوس آب مایع پنهان شده که میتونه یکی از بهترین جاها برای پیدا کردن موجودات فضایی یا life forms (یعنی شکلایی از حیات که میتونن خیلی با ما متفاوت باشن) باشه.
حالا جالبه بدونی که ۳I/ATLAS هم مثل خودش پر از راز و رمز هست. دانشمندای ناسا تو رصدهای قبلی فهمیدن که بخش زیادی از یخش، دیاکسید کربنه (CO2 ice یعنی یخ خشک). این دنبالهدار همینطور داره گاز کربن دو اتمی (C2) آزاد میکنه که باعث همون نور سبز خاص و براقش میشه.
تازه داستان هنوز ادامه داره! Clipper الان راهیه سمت مشتری و قراره سال ۲۰۳۰ برسه تا مأموریت اصلیش رو روی اروپا شروع کنه. جالبتر اینکه هم دنبالهدار ۳I/ATLAS و هم Clipper تقریباً دارن با اختلاف زمانی کم به سمت مشتری میرن؛ دنبالهدار تو مارچ ۲۰۲۶ نزدیک مشتری میشه و Clipper چهار سال بعدش میرسه.
در انتها هم باید بگم که هنوز از این تصویر جدید دادههای طیفسنجی (یعنی اطلاعات دقیق درباره عناصر و ترکیبات دنبالهدار) منتشر نشده، اما ناسا قول داده به محض آماده شدن، همه رو با علاقهمندا به اشتراک بذاره.
تا اون موقع این فرصت نادر رو از دست نده و اگه تلسکوپ داری یا حتی عکسای آنلاین رو دنبال میکنی، یه نگاه به مهمون ویژه امسال منظومه شمسی بنداز؛ یه دنبالهدار بینستارهای که حسابی همه رو هیجانزده کرده!
منبع: +
