رد پای نئاندرتال‌ها: کشف جای پای مرد، کودک و نوپا ۷۸ هزار ساله توی ساحل پرتغال!

خب رفقا، اگه فکر می‌کنین ساحلای پرتغال فقط جای آفتاب‌گرفتن و موج‌سواریه، باید بدونین که حسابی پر از داستان‌های قدیمیه! یه داستان هیجان‌انگیز هم تازه کشف شده: درست قبل از شروع قرنطینه کرونا، دو محقق به اسم «کارلوس نِتو دِ کاروالیو» (زمین‌شناس) و خانومش «ییلو ژانگ» (جغرافی‌دان) داشتن کنار ساحل مونته کلریگو (Monte Clérigo) تو جنوب پرتغال پیاده‌روی می‌کردن که… ناگهان چشمشون به یه سری رد پای عجیب و غریب افتاد. معلوم شد اینا رد پای نئاندرتال‌هاست!

حالا شاید اسم نئاندرتال‌ها رو شنیده باشین، همون اجداد نزدیک ما انسان‌های مدرن که حدود ۴۰ هزار سال پیش منقرض شدن. (یعنی منقرض شدن یعنی دیگه هیچ نسل جدیدی ازشون باقی نموند و مُردن.) رد پای آدمای این دوره خیلی نایابه، چون بیشتر رد پاها تو خاک و ماسه بعد از مدتی از بین میرن.

حالا کاروالیو و خانومش وقتی رد پاها رو پیدا کردن، زنگ زدن به همکاراش که بیان عکس بگیرن. اما ظاهراً جزر و مد رسید و اونا هم مجبور شدن از یه صخره ۱۵ متری تقریباً عمودی بالا برن و کلی شنا کنن تا غرق نشن! (واقعاً باید بهشون آفرین گفت.)

بعد از کلی بررسی، اونا تونستن ۵ مسیر رد پا با ۲۶ تا جای پا پیدا کنن که مربوط به حدود ۷۸ هزار سال پیش میشه! البته یکی دیگه هم تو ساحل Praia do Telheiro پیدا شده، پس الان تعداد مسیرهای رد پای نئاندرتالای اروپا رسیده به ۸ تا. کلاً اینجور کشف‌ها فوق‌العاده خاصه چون رد پای نئاندرتال‌ها تقریباً عین انسان‌های امروزه و پیدا کردنشون خیلی کم پیش میاد.

برای این که مطمئن بشن اینا واقعاً مال نئاندرتالاس، یه روش علمی به اسم «Optically stimulated luminescence» هم استفاده کردن. این روش یعنی با نور بررسی می‌کنن آخرین باری که ذرات خاک و شن زیر آفتاب بوده کی بوده. فهمیدن که رد‌ پاها مال بین ۸۳ تا ۷۳ هزار سال پیشه. (پس قطعاً کسی غیر از نئاندرتال نمی‌تونسته اون موقع اونجا باشه، چون انسان‌های مدرن، یعنی Homo sapiens حدود ۵۰ هزار سال پیش از آفریقا اومدن اروپا و اینجا ازشون اثری نبوده.)

حالا نکته جالب‌تر: با توجه به اندازه و شکل رد پاها، پژوهشگرا میگن یه مرد بالغ، یه کودک ۷ تا ۹ ساله و یه نی‌نی کوچولو زیر ۲ سال با هم کنار خط ساحلی و تپه‌های شنی راه می‌رفتن. فکر کنین چه صحنه‌ای بوده: مرد بزرگ، بچه‌هاش یا بچه‌های گروه دنبالش و همه دارن پا به پای هم از شیب تپه بالا میرند! همین موضوع بهمون یه سرنخ می‌ده که بچه‌ها هم موقع کارهای روزمره همراه بزرگترا بودن و فقط تو اردوگاه جا نمی‌موندن.

رد پاها به دو طرف ساحل کشیده شده بود؛ پس احتمالاً داشتن دنبال غذا (مثلاً صدف یا غذای دریایی) می‌گشتن یا حتی شاید در حال شکار کمین بودن. (کمین یعنی یه جا بشینی تا حیون رد شه بعد شکارش کنی!) یه رد پاهای بزرگ حیوان هم رو بعضی از رد پاهای نئاندرتال‌ها بوده، یعنی احتمالاً حیونایی مثل اسب، گوزن یا خرگوش هم تو این ماجرا حضور داشتن! کی می‌دونه، شاید داشتن رد اونا رو می‌زدن یا می‌خواستن شکارشون کنن.

پژوهشگرا نوشتن: «این که همزمان جای پای بزرگسال و بچه‌ها با هم پیدا شده، نشون می‌ده که خانواده‌ها با هم سر رفت و برگشت سمت ساحل بودن و احتمالا جای کمپشون همین نزدیکی بوده.» هرچند تا الان هیچ مدرکی از اردوگاه یا کمپ تو همون ساحل کشف نشده.

یه چیزی هم جالب بود که تو مقاله روش تاکید شده بود: رد پای انسان-وارها و مخصوصاً نئاندرتال‌ها خیلی کمیابه؛ چون پیدا کردن استخون و فسیل آسون‌تره تا رد پای سالم تو خاک! حالا با کشف این رد پاها، دانشمندا دید جدیدی به سبک زندگی نئاندرتال‌ها و ماجراجویی‌هاشون کناره اقیانوس پیدا کردن.

ضمناً، یکی از روش‌های سرگرم‌کننده محقق‌ها برای فهمیدن دنیای نئاندرتال‌ها کوییز (آزمون) آنلاینه. مثلاً شما چقدر درمورد این خویشاوندای نزدیک ما می‌دونین؟ اگه دوست داشتین یه سرچ بزنین و خودتون رو تست کنین!

در کل، این کشف نشون داد نئاندرتال‌ها فقط تو غار زندگی نمی‌کردن، فرصتایی رو که کنار دریا پیش میومد، برای تامین غذا یا شکار از دست نمی‌دادن و حتی خانواده‌ها با هم کلی کار هیجان‌انگیز انجام می‌دادن. واقعاً تصور کنین ۷۸ هزار سال پیش، بچه‌ها پای تپه کنار امواج به مردا چسبیدن و دنیا رو می‌گشتن – واقعیت از داستان هم جالب‌تره!

منبع: +